fbpx

Skąd wiadomo, czy pacjent ma niedokrwistość z niedoboru żelaza czy kwasu foliowego i witaminy B12? – Wyjaśniamy!

Autor:
dr n. farm.
Dodano: 31/05/2023
Aktualizacja: 10/07/2023
Skąd wiadomo, czy pacjent ma niedokrwistość z niedoboru żelaza czy kwasu foliowego i witaminy B12?

Zagadnienia:

Pacjenci w aptece często poszukują preparatów na niedokrwistość, zwaną inaczej anemią. Może mieć ona różne przyczyny. Skąd mamy wiedzieć, czy niedokrwistość wynika z niedoboru żelaza, kwasu foliowego czy witaminy B12, a tym samym jaki preparat polecić?

Krótka odpowiedź

Do pełnego rozpoznania przyczyn niedokrwistości oraz jej rodzaju konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych krwi (morfologia krwi obwodowej z rozmazem białokrwinkowym) oraz ocena parametru MCV (średnia objętość erytrocytu). Istotne są również objawy jakie zgłasza pacjent.[1]

Wyjaśnienie

Niedokrwistości mogą być spowodowane różnymi czynnikami, a do najważniejszych należą niedobór żelaza, niedobór witaminy B12 i kwasu foliowego, hemoliza erytrocytów oraz procesy rozrostowe szpiku kostnego. W zależności od rodzaju niedokrwistości, różne są objawy zgłaszane przez chorego. W przypadku niedokrwistości z niedoboru żelaza do najczęściej zgłaszanych objawów należą:

  • łamliwość włosów i paznokci połączona z deformacją płytki paznokciowej
  • zmiany zapalne błony śluzowej jamy ustnej
  • zaburzenia koncentracji
  • pica czyli spaczone łaknienie (apetyt na rzeczy niejadalne).

Niedokrwistość z niedoboru żelaza często występuje o kobiet w wieku menopauzalnym oraz ciężarnych.[2] Niedokrwistości z niedoboru witaminy B12 dają szereg objawów ze strony układu nerwowego, obejmujących między innymi:

  • zmiany psychiczne
  • zaburzenia pamięci
  • drażliwość i depresja

Jeśli niedokrwistość spowodowana jest również niedoborem kwasu foliowego, do wyżej wymienionych objawów dołączyć mogą objawy ze strony przewodu pokarmowego takiej jak:

  • brak apetytu
  • zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
  • skłonność do biegunek lub zaparć
  • wygładzenie języka.

Niedokrwistości z niedoboru witaminy B12 i kwasu foliowego obserwujemy zwłaszcza u alkoholików, osób u których wykonano resekcję żołądka albo jelita cienkiego (całkowitą lub częściową), osób zażywających przez okres dłuższy niż 12 miesięcy niektóre leki (np. metforminę).[3] Pełne rozpoznanie rodzaju niedokrwistości wymaga konsultacji lekarskiej oraz wykonania badań laboratoryjnych krwi (morfologia z rozmazem). Parametrem morfologicznym istotnym dla diagnostyki niedokrwistości jest średnia objętość erytrocytu (MCV). Niedokrwistości z niedoboru żelaza zaliczamy do niedokrwistości mikrocytarnych (MCV < 80 fl), natomiast niedokrwistości z niedoboru witaminy B12 i kwasu foliowego do niedokrwistości makrocytarnych (MCV > 100 fl).[4][2]

Piśmiennictwo:

  1. Hus, I.,  & Mastalerz-Migas, A. (2022). Algorytm różnicowania przyczyn niedokrwistości. Lekarz POZ, 8(1), 12-17.
  2. Hempel, E. V., & Bollard, E. R. (2016). The Evidence-Based Evaluation of Iron Deficiency Anemia. The Medical clinics of North America, 100(5), 1065–1075. https://doi.org/10.1016/j.mcna.2016.04.015
  3. Langan, R. C., & Goodbred, A. J. (2017). Vitamin B12 Deficiency: Recognition and Management. American family physician, 96(6), 384–389.
  4. Hus, I., & Mastalerz-Migas, A. (2022). Algorytm różnicowania przyczyn niedokrwistości. Lekarz POZ, 8(1), 12-17.

Czy ten materiał był przydatny?
Czy przedstawiony materiał był przydatny?
Hidden
Podziel się:
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Przeczytaj najnowszy numer Gońca Aptecznego:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Scroll to Top

Zaloguj się

Zgłoś problem/błąd

Przepraszam. Musisz być zalogowany, aby zobaczyć ten formularz.