Mometazon donosowy (steryd do nosa bez recepty) – Komu polecić, jak stosować, na co uważać?

Mometazon donosowy - komu polecać, jak stosować, jak działa, na jakie interakcje i efekty uboczne zwrócić uwagę?

Furoinian mometazonu (Mometasoni furoas) to syntetyczny glikokortykosteroid (steryd), od niedawna dostępny również bez recepty, który w postaci aerozolu donosowego (50 µg/dawkę) wskazany jest w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa.

Mometazon donosowy (steryd do nosa bez recepty) – Komu można polecać?

Furoinian mometazonu w aerozolu do nosa możesz polecić dorosłym pacjentom powyżej 18. r.ż.,[1] u których zdiagnozowano sezonowy alergiczny nieżyt nosa i skarżą się na objawy takie jak:

  • wodnisty katar,
  • wielokrotne kichanie tzw. salwy kichania,
  • swędzenie i uczucie zatkanego nosa.[2]

Lek może być również wydany choremu, który stosuje mometazon z przepisu lekarza w leczeniu polipów nosa[3] lub w całorocznym alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa,[4] ale zgubił lub ukończył opakowanie preparatu przed przewidywanym zakończeniem terapii (jest to zastosowanie off-label).

O wytycznych leczenia ANN pisaliśmy w osobnym artykule:

Mometazon donosowy (steryd do nosa bez recepty) – Jak stosować?

W celu opanowania objawów choroby, mometazon w postaci donosowej należy stosować raz dziennie, podając dwie dawki aerozolu do każdego otworu nosowego (łącznie 200 µg leku na dobę). Po uzyskaniu poprawy i w trakcie leczenia podtrzymującego ilość można zredukować do jednej dawki do każdego otworu nosowego, raz dziennie (łączne 100 µg leku na dobę).

Wydając furoinian mometazonu jako lek OTC poinformuj pacjenta, aby:

  • skontaktował się z lekarzem, jeżeli w ciągu 14 dni nie zaobserwuje poprawy,
  • nie stosował preparatu dłużej niż 1 miesiąc bez konsultacji lekarskiej,
  • przyjmował lek regularnie – u części chorych początek działania leku występuje po 12 h od podania pierwszej dawki, u niektórych jednak, efekt leczniczy widoczny jest dopiero po upływie 48 h od rozpoczęcia leczenia.[1]

Zwróć również uwagę na prawidłową technikę podawania aerozolu do nosa. Przed każdym podaniem leku chory powinien oczyścić nos, delikatnie go wydmuchując, a w razie potrzeby zastosować roztwór soli fizjologicznej lub wody morskiej.

Podczas aplikacji istotne jest, aby kierować strumień leku na boczną ścianę nosa, a nie przegrodę nosową, gdyż może to doprowadzić do jej uszkodzenia.[5] Butelkę z preparatem należy trzymać w pozycji pionowej, tak jak przedstawiono na poniższym rysunku.[6]

 

Mometazon donosowy (steryd do nosa bez recepty) – Jak działa?

Furoinian mometazonu wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwświądowe, a także działa obkurczająco na naczynia krwionośne. Efekt leczniczy związku wynika z hamowania napływu komórek odpowiedzi zapalnej do błony śluzowej nosa oraz blokowania syntezy mediatorów reakcji alergicznej (histaminy, leukotrienów i cytokin prozapalnych).[7]

Mometazon donosowy (steryd do nosa bez recepty) – Na co uważać?

Należy uprzedzić pacjenta, aby nie stosował mometazonu donosowego w przypadku:

  • zakażeń błony śluzowej nosa np. wirusem opryszczki pospolitej, gdyż glikokortykosteroid podany miejscowo może osłabić odpowiedź immunologiczną, co w konsekwencji nasili objawy zakażenia,
  • niedawno przebytego zabiegu chirurgicznego lub urazu nosa, ponieważ glikokortykosteroidy mogą spowalniać proces gojenia ran.[8]

Ponadto odradzimy stosowanie mometazonu w aerozolu, jeśli pacjent:

  • choruje lub chorował na gruźlicę,
  • ma zdiagnozowane jakiekolwiek inne zakażenie bakteryjne, wirusowe lub grzybicze,
  • cierpi na mukowiscydozę,
  • przyjmuje inne glikokortykosteroidy w formie zastrzyków lub postaci doustnej.[1]

Częste działania niepożądane w czasie terapii mometazonem donosowym to: krwawienie z nosa, uczucie pieczenia lub podrażnienia nosa, ból głowy i zapalenie gardła.

Działania ogólnoustrojowe glikokortykosteroidów stosowanych miejscowo występują jedynie podczas stosowania dużych dawek przez długi czas. W przypadku pojedynczego donosowego podania leku w dawce 400 µg, jego biodostępność wynosi poniżej 0,1%.[9]

W rzadkich przypadkach może jednak dojść do poważnych zaburzeń ze strony narządu wzroku takich jak centralna chorioretinopatia surowicza,[10] którą obserwowano po systemowym i miejscowym stosowaniu glikokortykosteroidów. Jeżeli pacjent zauważy u siebie niepokojące objawy np. nieostre widzenie należy skierować go do lekarza.

Producenci nie zalecają stosowania mometazonu donosowego u kobiet w ciąży i karmiących piersią, ze względu na brak danych lub ograniczone doniesienia na temat bezpieczeństwa stosowania preparatu w tej grupie pacjentów. Jednak mając na uwadze niewielki stopień przenikania substancji leczniczej do mleka matki przyjmuje się, że mometazon donosowy można stosować w okresie karmienia piersią.[11]

Mometazon donosowy (steryd do nosa bez recepty) – Dodatkowe informacje

Preparaty z donosowym mometazonem (50 µg/dawkę) to:

  • lek bez recepty: Momester Nasal i Nasometin Control,
  • leki na receptę: Eztom, Metmin, Momester, Nasometin, Nasonex, Pronasal.

Warto zauważyć, że preparat z furoinianem mometazonu o kategorii dostępności OTC ma ograniczone wskazania do stosowania w porównaniu z preparatami na receptę. W przypadku leków wydawanych z przepisu lekarza mometazon donosowy jest ordynowany w leczeniu:

  • objawów sezonowego lub całorocznego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa u dorosłych i dzieci powyżej 3 r.ż.,
  • polipów nosa u osób dorosłych powyżej 18. r.ż.[12][13]

mgr farm. Ewelina Russjan

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, doktorantka w Instytucie Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN, praktykująca farmaceutka. Redaktor w 3PG.

[nawiąż kontakt]

Sprawdź też nasz podręcznik na temat chorób alergicznych:

Zeszyty Apteczne: Alergia z perspektywy farmaceuty

Źródła
  1. ChPL Momester Nasal
  2. Allergic Rhinitis and its Impact of Asthma (ARIA)2016 revision. pełny tekst
  3. Stjärne P, Mösges R, Jorissen M, Passàli D, Bellussi L, Staudinger H, Danzig M.: A randomized controlled trial of mometasone furoate nasal spray for the treatment of nasal polyposis. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 2006; 132(2): 179–85. abstrakt
  4. Onrust SV, Lamb HM.: Mometasone furoate: a review of its intranasal use in allergic rhinitis. Drugs. 1998; 56(4): 725–45. abstrakt
  5. Cervin A, Andersson M.: Intranasal steroids and septum perforation–an overlooked complication? A description of the course of events and a discussion of the causes. Rhinology. 1998; 36(3):128-32. abstrakt
  6. Ulotka dołączona do opakowania: Informacja dla pacjenta Momester Nasal
  7. Onrust SV, Lamb HM.: Mometasone furoate: a review of its intranasal use in allergic rhinitis. Drugs. 1998; 56(4): 725–45. abstrakt
  8. Slominski AT, Zmijewski MA.: Glucocorticoids Inhibit Wound Healing: Novel Mechanism of Action. J Invest Dermatol. 2017; 137(5):1012-1014. abstrakt
  9. Onrust SV, Lamb HM.: Mometasone furoate: a review of its intranasal use in allergic rhinitis. Drugs. 1998; 56(4): 725–45. abstrakt
  10. Haimovici R, Gragoudas ES, Duker JS, Sjaarda RN, Eliott D.: Central serous chorioretinopathy associated with inhaled or intranasal corticosteroids. Ophthalmology. 1997; 104(10):1653-60. abstrakt
  11. Drugs and Lactation Database LactMed. dostęp: 18.08.2019. pełny tekst
  12. ChPL Eztom
  13. ChPL Nasometin

Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Pogadanki Farmaceutyczne

Ostatnie komentarze:

Aktualności i doniesienia

Wiedza i praktyka

Czytaj też:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x

Zaloguj się

Portal dedykowany jest osobom związanym z ochroną zdrowia. Prosimy o zalogowanie się lub rejestrację.

Portal dla profesjonalistów

Portal opieka.farm przeznaczony jest dla farmaceutów oraz osób uprawnionych do wystawiania recept lub prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Klikając przycisk “Potwierdzam” potwierdzasz, że jesteś farmaceutą lub osobą uprawnioną do wystawiania recept albo prowadzącą obrót produktami leczniczymi.