Wykaz P substancji psychotropowych (I-P, II-P, III-P i IV-P)

Substancje psychotropowe dzieli się na grupy w zależności od stopnia ryzyka powstania uzależnienia w przypadku używania ich w celach pozamedycznych (część z nich to tak zwane dopalacze) oraz zakresu ich stosowania w celach medycznych. Oczywiście antydepresanty i neuroleptyki, których nie ma w tym opracowaniu, również są lekami psychotropowymi, jednak w praktyce aptecznej „psychotropami” nazwa się tylko leki z wykazu P, tj. silne leki uspokajające, nasenne i psychostymulujące. Podział substancji psychotropowych na grupy I-P, II-P, III-P i IV-P określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych.¹

• Substancje grupy I-P  mogą być używane wyłącznie w celu prowadzenia badań i są całkowicie wyłączone z obrotu,
• Substancje grupy II-P mogą być używane wyłącznie w celach medycznych, przemysłowych lub prowadzenia badań, recepta wystawiona na substancje psychotropowe grupy II-P (i środki narkotyczne grupy I-N) musi zawierać dawkowanie, a wynikająca z niego ilość leku nie może przekraczać 90 dni czasu leczenia (druk recepty Rpw),
• Substancje grupy III-P mogą być używane wyłącznie w celach medycznych, przemysłowych lub prowadzenia badań, mogą być wydawane z apteki na podstawie recept innych niż Rpw,
• Substancje grupy IV-P mogą być używane wyłącznie w celach medycznych, przemysłowych lub prowadzenia badań, mogą być wydawane z apteki na podstawie recept innych niż Rpw².

Przechowywanie i ewidencja a wykaz P

Substancje psychotropowe grupy II-P (oraz środki odurzające grup I-N i II-N) i preparaty zawierające te środki lub substancje należy przechowywać w odpowiednio zabezpieczonych pomieszczeniach, w zamkniętych metalowych szafach lub kasetach przymocowanych w sposób trwały do ścian lub podłóg pomieszczenia, w miejscu niedostępnym dla pacjentów. Apteka jest obowiązana do prowadzenia ewidencji przychodu i rozchodu środków odurzających, substancji psychotropowych, preparatów zawierającymi te środki lub substancje oraz prekursorami kategorii.

• Ewidencja przychodu i  rozchodu substancji psychotropowych grupy II-P (i środków odurzających grupy I-N) oraz preparatów zawierających te środki i substancje jest prowadzona w formie książki kontroli.
• Ewidencja przychodu i rozchodu  substancji psychotropowych grup III-P i IV-P (i środków odurzających grupy II-N) oraz prekursorów kategorii 1 jest prowadzona w postaci comiesięcznych zestawień³.

Recepty a wykaz P

Pamiętaj, że recepta wystawiona na preparaty zawierające substancje psychotropowe (lub środki odurzające):

• umożliwia zapisanie tylko jednego środka narkotycznego bądź leku psychotropowego na jednej recepcie.
• musi zawierać dodatkowo sumaryczną ilość środka odurzającego lub substancji psychotropowej wyrażoną słownie albo ilość środka odurzającego lub substancji psychotropowej wyrażoną słownie za pomocą ilości jednostek dawkowania oraz wielkości dawki³.
• nie daje możliwości wypisania na leki tej grupy odpisu.

Kto może wydać leki zawierające substancję z wykazu P

Zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne substancje psychotropowe grupy I-P  i II-P, tak samo jak substancje bardzo silnie działające (wykaz A) i środki odurzające, nie mogą być wydawane przez technika farmaceutycznego⁴. W praktyce oznacza to po prostu tyle, że tylko farmaceuta może wydać pentazocynę i metylofenidat (Concerta, Medikinet, patrz też: ADHD). Aptekom zalecamy jednak, aby pacjent mimo wszystko miał zawsze realną możliwość konsultacji na temat leku z wykazu P z doświadczonym farmaceutą. Sprawdź też: Wykaz A: substancje bardzo silnie działające (FP X) – kto może wydać i dlaczego? Sprawdź też: Wykaz N: środki odurzające + Przykłady W polu Szukaj zacznij wpisywać nazwę leku. Możesz też filtrować tabelę po: grupach (I-P, II-P, III-P i IV-P), dostępności w Polsce i po tym czy technik farmaceutyczny może wydać lek (zaznacz TAK/NIE). Usuń filtr klikając na wybraną opcję.

Wyświetl grupę:	nazwa polska	nazwa handlowa	zastosowanie	dostępne na rynku:	technik może wydać:
I-P	BUFEDRON
I-P	BREFEDRON	–	–
I-P	PSYLOCYBINA	–	–
I-P	ROLICYKLIDYNA	–	–
I-P	TENAMFETAMINA	–	–
I-P	TENOCYKLIDYNA	–	–
I-P	PENTYLON
I-P	PENTEDRON
I-P	NAFYRON
I-P	METYLON
I-P	METEDRON
I-P	METAMFEPRAMON
I-P	MEFEDRON
I-P	HEKSEDRON
I-P	FLUOROAMFETAMINA
I-P	ETYCYKLIDYNA
I-P	ETKATYNON
I-P	3-MMC
I-P	4-MEC
I-P	4-FMC
I-P	3-FMC
I-P	4-EMC
I-P	ETYLON
I-P	DIBUTYLON
I-P	D2PM
I-P	3,4-DMMC
I-P	BUTYLON
I-P	ETYCYKLIDYNA	–	–
I-P	BUFEDRON
I-P	ETRYPTAMINA	–	–
I-P	(+)-LIZERGID	–	–
I-P	KATYNON	–	–
I-P	BROLAMFETAMINA	–	–
II-P	LEWOMETAMFETAMINA	–	–
II-P	4-metyloamfetamina
II-P	ZIPEPROL
II-P	TFMPP
II-P	pFPP
II-P	METOKSETAMINA
II-P	METIOPROPAMINA
II-P	MeOPP
II-P	SEKOBARBITAL	–	–
II-P	PENTAZOCYNA	Pentazocinum WZF	– Zwalczanie bólu o dużym lub umiarkowanym nasileniu. – Premedykacja przed zabiegiem operacyjnym.	TAK	NIE
II-P	METYLOFENIDAT	Concerta, Medikinet,	– Element kompleksowego programu leczenia zespołu nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dzieci po 6. rż. i młodzieży, w przypadku, gdy inne sposoby postępowania terapeutycznego nie są wystarczająco skuteczne.	TAK	NIE
II-P	METAMFETAMINA	–	–
II-P	METAKWALON	–	–
II-P	kwas gamma-hydroksymasłowy
II-P	FENCYKLIDYNA	–	–
II-P	LEWAMFETAMINA	–	–
II-P	KETAMINA	Ketalar*	– Środek znieczulający do krótkich zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych niewymagających zwiotczenia mięśni szkieletowych. – Wprowadzenie do znieczulenia ogólnego przed zastosowaniem innych środków znieczulających. Lek można stosować w skojarzeniu z innymi lekami znieczulającymi.	TAK	NIE
II-P	FENMETRAZYNA	–	–
II-P	SALWINORYNA A
II-P	FENETYLINA	–	–
II-P	DEKSAMFETAMINA	–	–
II-P	AMINEPTYNA	–	–
II-P	AMFETAMINA	–	–
II-P	BENZYLOPIPERAZYNA
II-P	DBZP
II-P	ETYLOFENIDAT
II-P	MBZP
II-P	MEKLOKWALON	–	–
III-P	FLUNITRAZEPAM	–	–
III-P	PENTOBARBITAL	–	–
III-P	GLUTETIMID	–	–
III-P	KATYNA	–	–
III-P	AMOBARBITAL	–	–
III-P	BUPRENORFINA	Bunodol, Bunorfin, Melodyn, Transtec, Suboxone	– Zwalczanie silnego bólu ostrego i przewlekłego w okresie okołooperacyjnym, bólu w przebiegu zawału serca, silnego lub umiarkowanego bólu nowotworowego; bóle pourazowe, ból w chorobach układu nerwowego (np. rwa kulszowa). – W postaci preparatów złożonych z naloksonem (Suboxone) w leczeniu substytucyjnym uzależnienia od narkotyków opioidowych u osób po 15. rż.	TAK	TAK
III-P	BUTALBITAL	–	–
III-P	CYKLOBARBITAL	–	–
IV-P	CHLORDIAZEPOKSYD	Elenium	– Doraźne, krótkotrwałe leczenie objawowe (2–4 tyg.): zespołów lękowych różnego pochodzenia (towarzyszących zespołom psychoorganicznym, objawom psychotycznym), zespołów lękowych z towarzyszącą bezsennością, ostrego zespołu odstawienia alkoholu, stanów zwiększonego napięcia mięśniowego o różnej etiologii.	TAK	TAK
IV-P	MAZINDOL	–	–
IV-P	MEDAZEPAM	Medazepam TZF, Rudotel	– Krótkotrwałe leczenie objawowe stanów lękowych o różnej etiologii, napięcia emocjonalnego i pobudzenia.	TAK	TAK
IV-P	MEFENOREKS	–	–
IV-P	MEPROBAMAT	–	–
IV-P	METYLOFENOBARBITAL	–	–
IV-P	METYPRYLON	–	–
IV-P	MEZOKARB	–	–
IV-P	MIDAZOLAM	Dormicum, Midanium*, Midazolam*, Sopodorm*	– Krótkotrwałe leczenie bezsenności w przypadku ciężkich dolegliwości uniemożliwiających normalne funkcjonowanie lub powodujących znaczne wyczerpanie pacjenta. – Sedacja w premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi lub diagnostycznymi. – Premedykacja przed wprowadzeniem do znieczulenia (i.m. lub, zwłaszcza u dzieci, p.r.). – Sedacja do zabiegu diagnostycznego lub chirurgicznego prowadzonego w znieczuleniu miejscowym. – Długotrwała sedacja na oddziałach intensywnej opieki medycznej (wstrzyknięcie i.v. lub wlew ciągły i.v.). – Wprowadzenie i podtrzymanie znieczulenia ogólnego. – Jako lek wprowadzający do znieczulenia wziewnego lub jako lek nasenny w znieczuleniu złożonym, także TIA (całkowite znieczulenie dożylne). – Ataralgezja w skojarzeniu z ketaminą u dzieci (i.m.).	TAK	TAK
IV-P	NIMETAZEPAM	–	–
IV-P	NITRAZEPAM	Nitrazepam GSK	– Krótkotrwałe (do 4 tyg.) leczenie ciężkiej bezsenności: trudności w zasypianiu, częste nocne przebudzenia.	TAK	TAK
IV-P	NORDAZEPAM	–	–
IV-P	OKSAZEPAM	Oxazepam Espefa, Oxazepam GSK, Oksazepam TZF	– Krótkotrwałe (do 4 tyg.) leczenie stanów lękowych. – Wspomagające leczenie niepokoju w przebiegu zaburzeń depresyjnych. – Leczenie objawów alkoholowego zespołu abstynencyjnego.	TAK	TAK
IV-P	OKSAZOLAM	–	–
IV-P	PEMOLINA	–	–
IV-P	PINAZEPAM	–	–
IV-P	PIPRADROL	–	–
IV-P	PIROWALERON	–	–
IV-P	PRAZEPAM	–	–
IV-P	SEKBUTABARBITAL	–	–
IV-P	TEMAZEPAM	Signopam	– Krótkotrwałe (do 4 tyg.) leczenie zaburzeń snu. – Jako lek wspomagający w nadczynności tarczycy. – Zaburzenia występujące pod postacią somatyczną i neurastenia. – Stany dysforyczne w padaczkach. – W premedykacji przed drobnymi zabiegami chirurgicznymi i porodem, w stanach pobudzenia po operacji.	TAK	TAK
IV-P	TETRAZEPAM	–	–
IV-P	TRIAZOLAM	–	–
IV-P	WINYLBITAL	–	–
IV-P	ZOLPIDEM	Zolpic, Apo-Zolpin, Hypnogen, Nasen, Zolpidem, Zolsana, Noxizol	– Krótkotrwałe leczenie bezsenności	TAK	TAK
IV-P	ALLOBARBITAL	–	–
IV-P	ALPRAZOLAM	Afobam, Alpragen, Alprox, Neurol, Xanax, Zomiren	– Krótkotrwałe leczenie: zespołu lęku napadowego z agorafobią lub bez niej, zespołu lęku uogólnionego, zespołu lękowego z wtórnym obniżeniem nastroju.	TAK	TAK
IV-P	AMFEPRAMON	–	–
IV-P	AMINOREKS	–	–
IV-P	BROMAZEPAM	Lexotan	– Zaburzenia lękowe uogólnione wymagające leczenia farmakologicznego. – Zaburzenia występujące pod postacią somatyczną. – Stany lękowe występujące w przebiegu przewlekłych chorób organicznych OUN. – Zaburzenia stresowe pourazowe z objawami lęku. – Zaburzenia adaptacyjne.	TAK	TAK
IV-P	BROTIZOLAM	–	–
IV-P	BARBITAL	–	–
IV-P	BENZFETAMINA	–	–
IV-P	BUTOBARBITAL	–	–
IV-P	ZOPIKLON	Dobroson, Imovane, Senzop, Zoptin	– Krótkotrwałe leczenie bezsenności (przejściowej, krótkotrwałej lub przewlekłej) u dorosłych (trudności w zasypianiu, spłycony sen, wczesne poranne budzenie się)	TAK	TAK
IV-P	ZALEPLON	Morfeo	– Krótkotrwałe (do 2 tyg.) leczenie bezsenności objawiającej się trudnością w zasypianiu.	TAK	TAK
IV-P	DIAZEPAM	Relaniu, Relsed, Neorelium	– Doraźne i krótkotrwałe (do 4 tyg.) leczenie stanów lękowych, które mogą być również związane z bezsennością, leczenie objawów nagłego odstawienia alkoholu, leczenie stanów zwiększonego napięcia mięśniowego, łagodzenie stanów pobudzenia nerwowego, premedykacja. – Pomocniczo jako lek przeciwdrgawkowy w leczeniu niektórych typów padaczki. – Drgawki gorączkowe, stan padaczkowy, rzucawka ciężarnych, napady lęku, stany zwiększonego napięcia mięśniowego, tężec, premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi oraz sedacja w okresie pooperacyjnym. – Ostre stany lękowe lub pobudzenie; delirium tremens, ostre stany spastyczne mięśni, tężec, ostre stany drgawkowe, w tym stan padaczkowy, stany drgawkowe w przebiegu zatruć, drgawki gorączkowe, premedykacja przedoperacyjna lub przed zabiegami diagnostycznymi.	TAK	TAK
IV-P	ESTAZOLAM	Estazolam TZF	– Krótkotrwałe i doraźne leczenie zaburzeń snu: trudności z zasypianiem, częste wybudzenia, wczesne ranne budzenie.	TAK	TAK
IV-P	ETCHLORWYNOL	–	–
IV-P	ETYLAMFETAMINA	–	–
IV-P	ETYNAMAT	–	–
IV-P	FENDIMETRAZYNA	–	–
IV-P	FENKAMFAMINA	–	–
IV-P	FENOBARBITAL	Luminalum, Luminalum Unia, Bellergot, Milocardin,	– Napady padaczkowe częściowe i uogólnione. – Jako środek uspokajający. – Stosowany również w innych niezarejestrowanych w Polsce wskazaniach.	TAK	TAK
IV-P	FENPROPOREKS	–	–
IV-P	FENTERMINA	–	–
IV-P	FLUDIAZEPAM	–	–
IV-P	FLURAZEPAM	–	–
IV-P	HALAZEPAM	–	–
IV-P	HALOKSAZOLAM	–	–
IV-P	KAMAZEPAM	–	–
IV-P	KETAZOLAM	–	–
IV-P	KLOBAZAM	Frisium	– Ostre i przewlekłe stany lękowe, zwłaszcza wyrażające się wzmożonym lękiem, napięciem, wewnętrznym niepokojem, podnieceniem, rozdrażnieniem, zaburzeniami snu pochodzenia emocjonalnego oraz zaburzeniami psychowegetatywnymi i psychosomatycznymi. – Lek wspomagający w leczeniu napadów padaczkowych, w przypadku których dotychczasowe leczenie przeciwdrgawkowe nie dało zadowalających wyników.	TAK	TAK
IV-P	KLONAZEPAM	Clonazepamum TZF	– Przerywanie wszystkich postaci stanu padaczkowego – Padaczka u dorosłych i dzieci – napady uogólnione: akinetyczne, miokloniczne, toniczno-kloniczne, nieświadomości oraz napady częściowe (ogniskowe).	TAK	TAK
IV-P	KLORAZEPAT	Cloranxen, Tranxene	– Krótkotrwałe (do 4 tyg.) leczenie w stanach lęku i niepokoju. – Łagodzenie ostrych objawów alkoholowego zespołu abstynencyjnego. – Pomocniczo w padaczce, zwłaszcza z napadami częściowymi złożonymi. – Ostre napady lęku i stany pobudzenia psychoruchowego lub agresji, objawy zespołu abstynencji w uzależnieniu alkoholowym, w tym profilaktyka i/lub leczenie delirium tremens. – Jako lek wspomagający w skurczach tonicznych w tężcu.	TAK	TAK
IV-P	KLOKSAZOLAM	–	–
IV-P	KLOTIAZEPAM	–	–
IV-P	LEFETAMINA	–	–
IV-P	LOFLAZEPINIAN ETYLOWY	–	–
IV-P	LOPRAZOLAM	–	–
IV-P	LORAZEPAM	Lorafen	– Krótkoterminowe (do 4 tyg.) leczenie objawów lęku towarzyszących zaburzeniom somatycznym. – Zaburzenia snu: bezsenność, trudności w zasypianiu, krótki sen. – W premedykacji, w celu zniesienia stanu napięcia i wywołania niepamięci wstecznej. W rehabilitacji w celu zmniejszenia napięcia mięśni. – Stosowany jako lek dodatkowy w lęku i niepokoju w psychozach, do opanowywania akatyzji i innych ostrych działań pozapiramidowych poneuroleptycznych, w leczeniu katatonii.	TAK	TAK
IV-P	LORMETAZEPAM	Noctofer	– Doraźne i krótkotrwałe leczenie zaburzeń snu (trudności w zasypianiu, częste przebudzenia, płytki sen). – Premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi i badaniami diagnostycznymi.	TAK	TAK
IV-P	AMFEPRAMON
IV-P	2C-E
IV-P	MDPEA
IV-P	MDPV
IV-P	MMDPEA
IV-P	TAPENTADOL	Palexia retard	–	TAK	TAK
IV-P	DELORAZEPAM	–	–