Pytanie

Wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa stosowania inkretynomimetyków dotyczą w szczególności pytania o ryzyko wystąpienia zapalenia trzustki.  W ChPL tych leków można znaleźć informację o potencjalnie szkodliwym wpływie na trzustkę. Czy faktycznie jest się czego obawiać?

Krótka odpowiedź

Zarówno w ChPL preparatu Ozempic jak i Mounjaro znajduje się ostrzeżenie, że w trakcie terapii zaobserwowano przypadki ostrego zapalenia trzustki (OZT).^{[1] [2]} Jednak metaanaliza z 2024 roku nie wykazała istotnie zwiększonego ryzyka wystąpienia zapalenia trzustki w porównaniu do placebo.^[3]

Wyjaśnienie

Metaanaliza przeprowadzona w 2024 roku wykazała, że stosowanie semaglutydu nie wiązało się ze zwiększonym ryzykiem OZT. ^[3] Podobnie przegląd systematyczny dotyczący tirzepatydu nie wykazał statystycznie istotnego wzrostu ryzyka. W badaniu tym zaobserwowano jednak zwiększone ryzyko chorób pęcherzyka żółciowego oraz dróg żółciowych. ^[4]

Zarówno semaglutyd jak i tirzepatyd wydają się być bezpieczne pod względem ryzyka OZT. Zgodnie z informacjami  zawartymi w ChPL podczas terapii należy jednak zachować czujność. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość z 2024 roku wspominają z kolei, że zapalenie trzustki to rzadkie działanie niepożądane, ale mimo to ważna jest edukacja pacjenta dotycząca objawów tego schorzenia. ^[5] W praktyce farmaceutycznej oznacza to, że u pacjentów leczonych inkretynomimetykami należy zwrócić szczególną uwagę na objawy alarmowe takie jak:

• silny ból w nadbrzuszu, promieniujący do pleców,
• utrzymujące się nudności oraz wymioty,
• objawy ogólne takie jak gorączka, pogorszenie samopoczucia.

Jeśli pacjent zgłasza takie objawy, jest to sygnał do natychmiastowego przerwania terapii inkretynomimetykiem i pilnego zgłoszenia się do lekarza.

Pamiętaj też, że na początku leczenia mogą wystąpić działania niepożądane takie jak łagodne nudności, wymioty czy uczucie pełności. Objawy te zwykle ustępują po kilku tygodniach i nie wymagają przerwani terapii.

U pacjentów stosujących semaglutyd lub tirzepatyd nie zaleca się rutynowego, profilaktycznego badania poziomu enzymów trzustkowych. Testy te wykonuje się wyłącznie w przypadku pojawienia się objawów sugerujących ostre zapalenie trzustki. W badaniach klinicznych odnotowywano czasami podwyższenie poziomu enzymów (amylazy, lipazy) bez wystąpienia rzeczywistego zapalenia.

Dlaczego i u kogo analogi GLP-1 (semaglutyd, tirzepatyd) mogą prowadzić do problemów ze wzrokiem, a nawet do ślepoty? – Wyjaśniamy!

Dlaczego i u kogo analogi GLP-1 (semaglutyd, tirzepatyd) mogą prowadzić do problemów ze wzrokiem, a w najgorszych przypadkach nawet do ślepoty? Poznaj mechanizmy, które mogą wywołać takie powikłania oraz dowiedz się u kogo i w jakich okolicznościach ryzyko to jest największe.

Piśmiennictwo

1. Novo Nordisk (2025). ChPL Ozempic⬏
2. Eli Lilly. ChPL Mounjaro⬏
3. Masson, W., Lobo, M., Barbagelata, L., et al. (2024). Acute pancreatitis due to different semaglutide regimens: An updated meta-analysis. Endocrinología, Diabetes y Nutrición, 71(2), 89–98. https://doi.org/10.1016/j.endinu.2024.01.001 ⬏⬏
4. Zeng, Q., Xu, J., Mu, X., Shi, Y., Fan, H., & Li, S. (2023). Safety issues of tirzepatide (pancreatitis and gallbladder or biliary disease) in type 2 diabetes and obesity: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Endocrinology, 14, 1214334. https://doi.org/10.3389/fendo.2023.1214334⬏
5. Bąk‑Sosnowska M., et al.: Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024 – stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości. Med. Prakt. wyd. specj.; wrzesień 2024: 1–11⬏