Ile leku przejdzie do mleka matki

Do czego służy ten przelicznik?

Kalkulator odpowiada na jedno pytanie: ile substancji czynnej dziecko realnie przyjmie z mlekiem, jeśli matka bierze lek w podanej dawce. Punktem wyjścia jest RID (relative infant dose) – względna dawka dla dziecka, wyrażona jako procent dawki matki liczonej na kilogram masy ciała¹. RID odczytujesz z aktualnego źródła – e-lactancia.org, LactMed albo opracowania Hale’a² – a kalkulator przelicza go na konkretną liczbę miligramów na dobę dla tej pary matka–dziecko.

Narzędzie nie ocenia bezpieczeństwa leku i nie zawiera własnej bazy leków. To celowe: listę substancji z aktualnymi wartościami RID prowadzą wyspecjalizowane serwisy i one są tu źródłem, a przelicznik służy przełożeniu ich liczby na sytuację konkretnej pacjentki. Ocena, czy wyliczona dawka jest dla dziecka akceptowalna, wymaga zestawienia jej z dawką terapeutyczną dla dziecka o tej masie oraz uwzględnienia wieku, dojrzałości i stanu zdrowia dziecka.

Jak używać?

Podaj cztery wartości: dawkę przyjętą przez matkę w miligramach, jej masę ciała, masę ciała dziecka oraz RID w procentach, odczytany ze źródła. Wynik pojawia się od razu, w miligramach na dobę, z dokładnością do trzech miejsc po przecinku – przy małych wartościach RID liczby są rzędu setnych części miligrama, dlatego zaokrąglenie jest tak dokładne.

Przykładowe wartości RID

Osiem substancji, o które w aptece pyta się najczęściej, z wartościami „Dosis Relativa” odczytanymi z serwisu e-lactancia.org³. Kliknięcie pigułki nad polem RID wstawia górną granicę zakresu, czyli najwyższą szacowaną ekspozycję dziecka – kierunek ostrożny jest tu właściwszy niż wartość średnia. Wartości RID różnią się między źródłami i między badaniami, więc przy realnej decyzji sprawdź swoją substancję u źródła.

Jak odczytać wynik?

Wynik to ilość substancji, jaką dziecko dostanie w ciągu doby z mlekiem – porównaj ją z dawką terapeutyczną tej substancji dla dziecka o tej masie ciała. Pomocniczo stosuje się regułę, że RID poniżej 10% dawki matki bywa uznawane za wartość zwykle akceptowalną, ale to próg orientacyjny, nie granica bezpieczeństwa: przy lekach o długim okresie półtrwania, aktywnych metabolitach, działaniu na układ nerwowy oraz u noworodków i wcześniaków ostrożność musi być większa. Stężenie w mleku jest najniższe, gdy matka przyjmuje lek tuż po karmieniu.

Założenie, że dziecko przyjmuje 150 ml mleka na kilogram masy ciała na dobę, jest zawarte w samej definicji RID – dlatego nie pojawia się w obliczeniu jako osobny mnożnik, a wynik nie wymaga korekty o objętość mleka.