Sporządź recepturę
bez niespodzianek

Technologia postaci leku, dobór podłoża, niezgodności recepturowe, dawki maksymalne i synonimy FP XI.

Niezgodności Synonimy FP XI Podłoża maściowe Dawki maksymalne Czopki i globulki Receptura jałowa

Postacie leku recepturowego

Wymagania Farmakopei, kolejność czynności i niezgodności — dla wybranej postaci

Roztwory

Rozpuszczanie w części rozpuszczalnika i uzupełnianie do masy na końcu, przesączenie tylko przy cząstkach.

Pełna technologia sporządzania Sprawdź parę w analizatorze

Wymagania Farmakopei w liczbach

Odchylenie masy

od ±10% poniżej 10 g do ±1% powyżej 200 g

Zawartość

90–110% deklarowanej

Termin wodny

7 dni bez konserwantu · 14 dni w 2–8 °C

Kontrola

brak cząstek widocznych okiem

Kolejność czynności

Odważyć składnik stały

Rozpuścić w części rozpuszczalnika

Uzupełnić do wymaganej masy lub objętości

Przesączyć, jeżeli są cząstki nierozpuszczone

Uważaj na te pary przy tej postaci

fenobarbital + roztwór wodny

Następuje przekroczenie rozpuszczalności - wytrącenie trudno rozpuszczalnego kwasu, czyli fenobarbitalu. Fenobarbital rozpuszcza się w wodzie w stosunku 1:1000.

guma arabska + etanol

Kleik z gumy arabskiej jest niezgodny z etanolem - nastąpi wytrącenie gumy.

Kwas borny + roztwór wodny

Następuje przekroczenie rozpuszczalności składnika 1 w wodzie.

Wybrane z bazy 126 par. Zawsze potwierdź w karcie surowca i w aktualnej Farmakopei.

Materiały i podłoża

Woda do receptury aptecznej Etanol 96% Glicerol 85%

Policz przy tej postaci

Alligacja – metoda krzyżowa kalkulator Kalkulator etanolu do receptury kalkulator Krople do receptury – masa surowca kalkulator

Preparaty do oczu postać 1 z 9 · przełączaj strzałkami ← → Zawiesiny

Zawiesiny

Zwilżenie proszku do jednorodnej pasty, potem rozcieńczanie fazą płynną i kontrola rozproszenia w czasie.

Pełna technologia sporządzania Sprawdź parę w analizatorze

Wymagania Farmakopei w liczbach

Rozproszenie

30 s wstrząsania → utrzymuje się ≥ 3 min

Zawartość

90–110% deklarowanej

Jednolitość

badanie B przy jednodawkowych

Termin wodny

7 dni bez konserwantu

Kolejność czynności

Rozetrzeć składniki stałe na bardzo miałki proszek

Zwilżyć fazą rozpraszającą do jednorodnej pasty

Rozcieńczyć kolejną porcją fazy płynnej

Przenieść do pojemnika, popłukując moździerz

Uważaj na te pary przy tej postaci

glicerol + parafina

Glicerol nie miesza się z parafiną, dochodzi do rozwarstwienia zawiesiny.

azotan bizmutawy + gliceryna

Następuje redukcja azotanu bizmutawego i biała zawiesina ciemnieje.

balsam peruwiański + tlenek cynku

Następuje wydzielenie balsamu peruwiańskiego i tworzy się osad.

Wybrane z bazy 126 par. Zawsze potwierdź w karcie surowca i w aktualnej Farmakopei.

Materiały i podłoża

Woda do receptury aptecznej Syrop prosty Metyloceluloza Guma arabska

Policz przy tej postaci

Antybiotyk w zawiesinie – dawka dla dziecka kalkulator Rekonstytucja zawiesiny antybiotyku kalkulator Zawiesiny przeciwgorączkowe dla dzieci kalkulator

Roztwory postać 2 z 9 · przełączaj strzałkami ← → Emulsje

Emulsje

Trzy sposoby emulgowania, zależnie od emulgatora. Przy gumie arabskiej Farmakopea podaje proporcje faz.

Pełna technologia sporządzania Sprawdź parę w analizatorze

Wymagania Farmakopei w liczbach

Guma arabska

olej : emulgator : woda = 2:1:1,5

Powyżej 20% oleju

4:1:2 · olej parafinowy 3:1:2

Emulgator powierzchniowo czynny

obie fazy 70–80 °C

Kontrola

brak rozdziału faz po wstrząśnięciu

Kolejność czynności

Zwilżyć gumę arabską całą ilością oleju

Dodać wodę i mieszać do emulsji stężonej

Rozcieńczyć małymi porcjami wody

Wprowadzić substancję czynną w fazie, w której się rozpuszcza

Uważaj na te pary przy tej postaci

mydła alkaliczne + kationy wielowartościowe

amonowe, sodowe, potasowe

Dochodzi do złamania emulsji

lekobaza + siarczan cynku

Następuje złamanie emulsji. Zachodzi rozrzedzenie podłoża aż do stanu ciekłego.

witaminy w postaci emulsji typu olej w wodzie + maść lub krem na bazie euceryny

o/w · zawiera emulgator w/o

Zachodzi rozwarstwienie maści - obecności dwóch emulgatorów o przeciwnych właściwościach – w/o i o/w prowadzących do nietrwałości i rozkładu maści typu emulsji.

Wybrane z bazy 126 par. Zawsze potwierdź w karcie surowca i w aktualnej Farmakopei.

Materiały i podłoża

Guma arabska Olej rzepakowy Olej parafinowy Woda do receptury aptecznej

Policz przy tej postaci

Alligacja – metoda krzyżowa kalkulator Przelicznik stężeń (% / mg/g / ppm) kalkulator Rozcieńczanie maści kalkulator

Zawiesiny postać 3 z 9 · przełączaj strzałkami ← → Maści, kremy i pasty

Maści, kremy i pasty

Podłoże dodawane stopniowo, pierwsza porcja jako koncentrat, kontrola w cienkiej warstwie na szkle.

Pełna technologia sporządzania Sprawdź parę w analizatorze

Wymagania Farmakopei w liczbach

Cząstki

żadna większa niż 90 µm (maść salicylowa)

Kontrola

jednolite rozproszenie bez grudek

Zawartość

90–110% · maść salicylowa 95–105%

Termin

3 miesiące bezwodne · 30 dni z wodą

Kolejność czynności

Przygotować podłoże na zimno albo po stopieniu

Rozetrzeć składniki stałe na bardzo miałki proszek

Dodać pierwszą porcję podłoża albo substancję lewigującą

Dodawać podłoże stopniowo do jednorodności

Uważaj na te pary przy tej postaci

kamfora lub mentol + podłoże maściowe

Niemożność wystarczającego sproszkowania składników krystalicznych.

kwas salicylowy + podłoże maściowe

Niecałkowite i nierównomierne sproszkowanie i roztarcie z podłożem składnika 1. Pozostanie w maści zaabsorbowanego powietrza w przypadku kryształów.

roztwór wodny / etanolowy + wazelina

Składniki niemieszające się ze sobą.

Wybrane z bazy 126 par. Zawsze potwierdź w karcie surowca i w aktualnej Farmakopei.

Materiały i podłoża

Wazelina biała Lanolina Smalec Parafina ciekła

Policz przy tej postaci

Ilość maści – jednostka opuszki (FTU) kalkulator Rozcieńczanie maści kalkulator Stężenia recepturowe – roztwór i maść kalkulator

Emulsje postać 4 z 9 · przełączaj strzałkami ← → Żele hydrofilowe

Żele hydrofilowe

Rozproszenie polimeru w fazie wodnej, na zimno albo na ciepło, zależnie od rodzaju substancji żelującej.

Pełna technologia sporządzania Sprawdź parę w analizatorze

Wymagania Farmakopei w liczbach

Kontrola

żel z substancjami rozpuszczonymi: brak widocznych cząstek

Żel typu zawiesiny

jednolite rozproszenie w cienkiej warstwie

Termin wodny

7 dni bez konserwantu

Zawartość

90–110% deklarowanej

Kolejność czynności

Ustalić, czy polimer rozprasza się na zimno, czy na ciepło

Rozproszyć substancję żelującą w fazie wodnej

Wprowadzić substancję czynną jednym z trzech sposobów

Ocenić preparat kryterium właściwym dla rodzaju żelu

Uważaj na te pary przy tej postaci

sól sodowa karboksymetylocelulozy + czwartorzędowe zasady amoniowe

Tworzenie związków kompleksowych. Dodatek karboksymetylocelulozy powoduje podniesienie pH do ok. 7,5 podczas gdy wymienione środki wykazują aktywność konserwującą przy pH=5 i niższym.

mocznik + brak wody w składzie leku recepturowego, podłoże niewiążące wody

Niemożność rozpuszczenia mocznika.

kwas salicylowy + glicerol

Następuje przekroczenie rozpuszczalności- kwas salicylowy rozpuszcza się w wodzie w stosunku 1:500-600, a w glicerolu w stosunku 1:100.

Wybrane z bazy 126 par. Zawsze potwierdź w karcie surowca i w aktualnej Farmakopei.

Materiały i podłoża

Karbomery Metyloceluloza Glicerol 85% Glikol propylenowy

Policz przy tej postaci

Przelicznik stężeń (% / mg/g / ppm) kalkulator Stężenia recepturowe – roztwór i maść kalkulator Trwałość leku recepturowego kalkulator

Maści, kremy i pasty postać 5 z 9 · przełączaj strzałkami ← → Proszki dozowane

Proszki dozowane

Rozdrobnienie, mieszanie w odpowiedniej kolejności, dozowanie objętościowo albo wagowo.

Pełna technologia sporządzania Sprawdź parę w analizatorze

Wymagania Farmakopei w liczbach

Masa jednostki < 300 mg

90–110% deklarowanej

Masa jednostki ≥ 300 mg

92,5–107,5%

Jednolitość zawartości

badanie B poniżej 2 mg albo 2% masy

Kontrola

jednolite wymieszanie

Kolejność czynności

Rozdrobnić składniki na bardzo miałki proszek

Zmieszać w odpowiedniej kolejności łączenia

Dozować do kapsułek albo saszetek

Zważyć jednostki kontrolnie

Uważaj na te pary przy tej postaci

metenamina + pozostałe składniki proszku

Wilgotnienie proszków.

uwodniony siarczan sodu + inne składniki proszku

Tworzy się mieszanina semitektyczna i po zmieszaniu składników następuje wydzielenie wody krystalizacyjnej ze związków.

kwas acetylosalicylowy + metenamina

zwłaszcza w mieszaninie z bromkami

Zachodzi wilgotnienie proszków, na skutek hydrolizy kwasu acetylosalicylowego.

Wybrane z bazy 126 par. Zawsze potwierdź w karcie surowca i w aktualnej Farmakopei.

Materiały i podłoża

Laktoza Skrobia Kapsułki żelatynowe Kapsułki skrobiowe

Policz przy tej postaci

Miary domowe – łyżeczka i łyżka kalkulator Nystatyna – jednostki na gramy kalkulator Przelicznik stężeń (% / mg/g / ppm) kalkulator

Żele hydrofilowe postać 6 z 9 · przełączaj strzałkami ← → Czopki

Czopki

Wylewanie albo wytłaczanie, podłoże lipofilowe lub hydrofilowe, rozpad zależny od rodzaju podłoża.

Pełna technologia sporządzania Sprawdź parę w analizatorze

Wymagania Farmakopei w liczbach

Masa sztuki

95–105% deklarowanej

Rozpad

30 min tłuszczowe · 60 min wodne

Badanie masy

2.9.5, odchylenie 5%

Termin

3 miesiące bezwodne

Kolejność czynności

Rozetrzeć składniki stałe na bardzo miałki proszek

Stopić podłoże, nie przekraczając temperatury topnienia

Rozproszyć substancję czynną w stopionym podłożu

Wylać do form i pozostawić do zestalenia

Uważaj na te pary przy tej postaci

wodzian chloralu + olej kakaowy

Następuje obniżenie temperatury topnienia podłoża lipofilowego.

balsam peruwiański + olej kakaowy

Balsam peruwiański nie miesza się z olejami innymi niż olej rycynowy (rącznikowy) i w konsekwencji następuje wydzielenie balsamu peruwiańskiego z czopków

podłoża makrogolowe + garbniki

Podłoża makrogolowe są niezgodne ze składnikami z kolumny nr 2..

Wybrane z bazy 126 par. Zawsze potwierdź w karcie surowca i w aktualnej Farmakopei.