Wapnia glukonian

Charakterystyka glukonianu wapnia

Farmakopea Polska XIII prowadzi trzy odrębne monografie glukonianu wapnia, a wszystkie preparaty w rejestrze surowców farmaceutycznych odpowiadają jednej z nich, Calcii gluconas¹. Recepta wypisana na glukonian wapnia zostanie więc wykonana z soli jednowodnej, bo tylko ona jest w obrocie.

Jak nazywa się glukonian wapnia na recepcie i w rejestrze?

Monografia nosi tytuł Calcii gluconas i polską nazwę wapnia glukonian, a pod tytułem podaje nazwę angielską Calcium gluconate². Rejestr surowców prowadzi je pod nazwą „Wapnia glukonian”¹, więc nazwa z recepty, nazwa z monografii i nazwa z etykiety pokrywają się. Odpowiedniki innych nazw łacińskich z recept znajdziesz w portalowym słowniku synonimów recepturowych.

Jak wygląda glukonian wapnia i w czym się rozpuszcza?

Surowiec ma postać białego lub prawie białego proszku, krystalicznego albo granulowanego². Rozpuszczalność monografia opisuje dwoma terminami, osobno dla wody zimnej i wrzącej², a Farmakopea przypisuje każdemu z nich rząd wielkości objętości rozpuszczalnika³.

Z tego układu wynika sposób prowadzenia preparatu płynnego. Jedna dawka doustna wielkości 1 g potrzebuje w temperaturze pokojowej kilkudziesięciu mililitrów wody, a po zagrzaniu wody do wrzenia ta sama ilość przechodzi do roztworu w kilku mililitrach.

Zastosowanie glukonianu wapnia w recepturze

Wykaz dawek Farmakopei Polskiej XIII przypisuje soli jednowodnej jedną drogę podania, doustną, i jedno zastosowanie, zapobieganie niedoborom wapnia⁴.

Ilość wapnia elementarnego odpowiadającą odważonej masie soli przeliczysz kalkulatorem przeliczania soli wapnia na jon elementarny.

Dawki glukonianu wapnia

Wykaz prowadzi obie postacie doustne osobno, a przypisane im wielkości różnią się kilkukrotnie⁴. Dla recepty rozstrzyga pierwszy wiersz, bo tylko sól jednowodna jest dostępna jako surowiec.

Wielkości z pierwszego wiersza to dawki zwykle stosowane, a nie pułap dopuszczalny na recepcie. Osoba sporządzająca lek zmniejsza ilość surowca do wielkości wyznaczonej przez dawkę maksymalną wtedy, gdy dawka maksymalna jest dla danego surowca ustalona⁵, a dla soli jednowodnej wykaz wyznacza sam zakres dawek zwykle stosowanych. Recepta na sól bezwodną trafia na inny wiersz, z pięciokrotnie mniejszą dawką jednorazową i dawką maksymalną 1,0 g⁴.

Podane zakresy ustalono dla mężczyzny w wieku od 20 do 40 lat o masie ciała około 70 kg, bez chorób towarzyszących, a wielkość dawki zwykle stosowanej nie rozstrzyga o tym, jak długo lek może być stosowany⁵.

Niezgodności recepturowe glukonianu wapnia

• Elektrolity w proszkach. Jako sól wapnia glukonian może w stałych postaciach leku wejść z drugim elektrolitem w reakcję podwójnej wymiany, której efektem bywa wytrącenie nierozpuszczalnej soli⁶.
• Woda w preparatach płynnych. Surowiec jest dość trudno rozpuszczalny w wodzie², a to znaczy, że powyżej 1 g na 100 mL wehikułu wodnego preparat może być już zawiesiną, w której część surowca opada, a nie roztworem. Zapis stężenia z recepty przeliczysz kalkulatorem stężeń recepturowych.

Pary składników z konkretnej recepty sprawdza portalowy analizator niezgodności recepturowych, który podaje mechanizm zmiany i sposób postępowania.

Bezpieczeństwo stosowania glukonianu wapnia

Glukonian wapnia nie występuje w Wykazie A, Wykazie B ani Wykazie N⁷. Pełne zestawienia portal publikuje osobno jako wykaz A, wykaz N i wykaz P.

Surowce dopuszczone do obrotu

Zestawienie na podstawie rejestru¹.