Stężenia recepturowe – roztwór i maść

Do czego służy kalkulator stężeń recepturowych?

Kalkulator wspiera farmaceutę i technika przy pierwszym stole w przeliczeniu recepty na lek recepturowy – roztwór, zawiesinę lub maść – na konkretne naważki: ile substancji leczniczej odważyć i ile podłoża dodać, aby uzyskać zadane stężenie procentowe wagowe, albo ile koncentratu zużyć przy sporządzaniu leku przez rozcieńczenie mocniejszego roztworu. Znajduje zastosowanie przy sporządzaniu leku recepturowego o zadanym stężeniu oraz przy rozcieńczaniu gotowego koncentratu do niższego stężenia – najczęściej maści, kremów i roztworów na receptę. Dla trybu sporządzania wynik wynika wprost z definicji stężenia procentowego wagowego, dla trybu rozcieńczania narzędzie stosuje regułę mieszania (metodę krzyżową, znaną w piśmiennictwie jako alligation alternate)¹ – ugruntowaną, klasyczną metodą farmaceutyczną wyznaczania proporcji mieszania roztworów o różnych stężeniach. Najczęstszym źródłem błędu przy tej klasie obliczeń jest niepoprawna interpretacja zapisu „ad” jako dodania, a nie uzupełnienia do masy końcowej leku.

Jak używać?

Do obliczenia potrzeba stężenia docelowego i masy końcowej leku, a przy rozcieńczaniu koncentratu – dodatkowo stężenia wyjściowego koncentratu. Wynik pokazuje, ile substancji lub koncentratu odważyć i ile podłoża dodać, z linijką kontrolną sumującą do masy końcowej.