Zasady etyki publikacyjnej

Niezależność redakcyjna

1. opieka.farm jest niezależnym medium i nie pozostaje w powiązaniach kapitałowych z producentami leków, hurtowniami farmaceutycznymi ani sieciami aptek.
2. Wydawcą portalu jest 3PG. Portal finansowany jest z działalności reklamowej oraz edukacyjnej, a przyjęty model przychodowy pozostaje bez wpływu na treść merytoryczną.
3. O doborze treści oraz terminie ich publikacji decyduje wyłącznie redakcja portalu, niezależnie od interesów reklamodawców i partnerów.
4. Rekomendacje i oceny formułowane są na podstawie aktualnych dowodów naukowych, a nie relacji handlowych.
5. Wobec treści powstałych we współpracy z partnerem redakcja zachowuje prawo weta merytorycznego oraz decyzję o publikacji lub jej wstrzymaniu.
6. W razie kolizji niniejszych zasad pierwszeństwo ma zasada niezależności redakcyjnej.

Przejrzystość treści

1. Każda treść kliniczna opatrzona jest imieniem i nazwiskiem oraz specjalizacją autora.
2. Prace zbiorowe oznaczane są jako autorstwo „Redakcja opieka.farm”, z odesłaniem do aktualnego składu redakcji.
3. Autorstwa opracowań nie przypisuje się narzędziom sztucznej inteligencji ani innym systemom automatycznym.
4. Redakcja udostępnia jawny kanał kontaktu umożliwiający zadawanie pytań i zgłaszanie uwag do treści.
5. Treść kliniczna podlega weryfikacji, której dokonuje farmaceuta wskazany z nazwiska wraz z numerem prawa wykonywania zawodu (PWZ).
6. Przy treści podawane są daty jej utworzenia, ostatniego przeglądu oraz planowanego kolejnego przeglądu.
7. Treść kliniczna zawiera wykaz piśmiennictwa oraz odniesienia do podstawy prawnej.
8. Treść powstała z udziałem partnera oznaczana jest widocznym statusem „We współpracy z partnerem” wraz z nazwą tego partnera.

Źródła i dowody

1. Portal stosuje zasady medycyny opartej na dowodach (Evidence-Based Medicine, EBM). Każde twierdzenie kliniczne opiera się na dowodach naukowych, a nie na opinii, zwyczaju ani interesie komercyjnym.
2. W hierarchii źródeł pierwszeństwo mają Charakterystyki Produktów Leczniczych (ChPL) – w zakresie dawkowania, wskazań, przeciwwskazań i interakcji danego preparatu.
3. W dalszej kolejności uwzględnia się aktualne wytyczne krajowych i międzynarodowych towarzystw naukowych oraz akty prawne w obowiązującym brzmieniu.
4. Następnie brane jest pod uwagę recenzowane piśmiennictwo, z pierwszeństwem przeglądów systematycznych (w tym Cochrane) i metaanaliz, jeżeli są one dostępne. Nie prezentuje się badań dobieranych wybiórczo.
5. Do każdego twierdzenia klinicznego – niezależnie od tego, czy treść powstała we współpracy z partnerem – podawane jest w sposób przejrzysty jego źródło, a twierdzenia pochodzące ze źródeł zewnętrznych opatrywane są odnośnikami.
6. W przypadku rozbieżności przyjmuje się źródło bardziej rygorystyczne i sygnalizuje się niepewność. Jeżeli rozbieżność zachodzi między ChPL a nowszymi badaniami, podaje się oba źródła wraz z wyjaśnieniem rozbieżności.
7. Prezentowane dawki, terminy i limity odpowiadają przywołanym źródłom, a w praktyce klinicznej rozstrzygające pozostają aktualne zapisy ChPL konkretnego preparatu.
8. Wszystkie omawiane wskazania pozarejestracyjne (off-label) są wyraźnie oznaczone jako off-label.
9. Twierdzenia dotyczące skuteczności lub bezpieczeństwa terapii formułowane są w sposób wyważony i poparte odpowiednim dowodem, bez selektywnego pomijania danych przeciwnych.
10. Publikowane opracowania są oryginalne. Nie dopuszcza się plagiatu ani nieuprawnionej parafrazy cudzych materiałów, a przytaczane fragmenty i dane są cytowane ze wskazaniem źródła.
11. Materiały graficzne, tabele i inne utwory wykorzystywane są wyłącznie w zakresie posiadanych praw autorskich lub udzielonych licencji.

Oceniając dowód leżący u podstaw danego twierdzenia, portal kieruje się jego wiarygodnością metodologiczną. Im wyżej w piramidzie, tym silniejszy dowód – przy dostępności źródła wyższego rzędu ma ono pierwszeństwo przed źródłem niższym.

Weryfikacja merytoryczna

1. Treść kliniczna podlega niezależnej weryfikacji dokonywanej przez farmaceutę posiadającego czynne prawo wykonywania zawodu, który nie jest jej autorem. Publikacja następuje po zakończeniu tej weryfikacji.
2. Weryfikacja obejmuje zgodność treści ze źródłami, kompletność istotnych informacji oraz jej poprawność kliniczną.
3. Materiał powstały z udziałem partnera podlega weryfikacji na tych samych zasadach co treść redakcyjna.
4. W razie konfliktu interesów weryfikator wyłącza się z oceny, a kontrolę przejmuje inny farmaceuta.
5. Narzędzia sztucznej inteligencji mogą wspomagać przygotowanie treści, jednak nie zastępują autora ani weryfikatora – odpowiedzialność merytoryczną ponosi farmaceuta.
6. Treść wygenerowana wyłącznie przez systemy sztucznej inteligencji nie podlega publikacji bez merytorycznej kontroli i zatwierdzenia przez farmaceutę.

Aktualność i sprostowania

1. Treść kliniczna przeglądana jest cyklicznie, w standardzie co 12 miesięcy. Data kolejnego przeglądu pozostaje widoczna przy treści.
2. Komunikat Głównego Inspektora Farmaceutycznego lub Urzędu Rejestracji (URPL), zmiana ChPL, nowe wytyczne lub nowelizacja przepisów uruchamiają przegląd poza kolejnością.
3. Na każdej stronie portalu dostępny jest formularz „Zgłoś błąd lub pomysł”, którym zgłoszenie kierowane jest wprost do redakcji.
4. Istotne błędy poprawiane są priorytetowo. Znacząca korekta publikowana jest jako widoczne sprostowanie opatrzone datą, a nie jako cicha edycja.
5. Treść, której nie można rzetelnie zaktualizować, oznaczana jest jako nieaktualna lub wycofywana z widoczną notą.
6. Historia istotnych zmian treści jest zachowywana, a wersje wycofane pozostają oznaczone i udokumentowane.

Reklama i sponsoring

1. Celem nadrzędnym portalu jest dostarczanie treści praktycznej w codziennej pracy farmaceuty i technika farmaceutycznego. Z tego względu podawane są nazwy handlowe preparatów, które nie stanowią reklamy, lecz przykład ułatwiający tę pracę.
2. Materiał powstały z udziałem partnera oznaczany jest statusem „We współpracy z partnerem”, zawsze wraz z nazwą tego partnera.
3. Treści reklamowe są wizualnie i funkcjonalnie oddzielone od treści merytorycznej oraz jednoznacznie oznaczone.
4. Powiązania mogące wpływać na treść podlegają ujawnieniu. Ich wystąpienie skutkuje zmianą osoby odpowiedzialnej za weryfikację.
5. Źródła finansowania danego materiału, o ile występują, są ujawniane.
6. Autorzy i weryfikatorzy ujawniają powiązania mogące stanowić konflikt interesów, w szczególności współpracę z podmiotem, którego produkt jest przedmiotem opracowania.
7. W materiałach powstałych we współpracy z partnerem nie omawia się zastosowań pozarejestracyjnych (off-label).
8. Skuteczność współpracy komercyjnej mierzona jest w sposób nienaruszający niezależności treści.
9. Reklama produktów leczniczych prowadzona jest zgodnie z ustawą Prawo farmaceutyczne oraz przepisami wykonawczymi. Nie może wprowadzać w błąd, przedstawia produkt obiektywnie i informuje o jego racjonalnym stosowaniu.
10. Reklama produktów leczniczych wydawanych na receptę kierowana jest wyłącznie do osób uprawnionych do wystawiania recept oraz prowadzących obrót produktami leczniczymi. Treści takie oznaczane są jako przeznaczone dla profesjonalistów lub zabezpieczane dostępem po zalogowaniu.
11. Reklama kierowana do farmaceutów i techników farmaceutycznych zawiera informacje zgodne z Charakterystyką Produktu Leczniczego oraz kategorię dostępności, a dla leków refundowanych – cenę urzędową detaliczną i maksymalną dopłatę pacjenta.
12. Cytaty, tabele i ilustracje pochodzące z piśmiennictwa naukowego odtwarzane są wiernie i opatrzone wskazaniem źródła.
13. Redakcja nie przyjmuje korzyści majątkowych mogących wpływać na treść. Nadzór nad reklamą produktów leczniczych sprawuje Główny Inspektor Farmaceutyczny.

Granice treści, prywatność i zgłoszenia

1. Treść oraz wyniki narzędzi stanowią materiał fachowy i nie zastępują indywidualnej oceny klinicznej ani zapisów ChPL.
2. Treść wskazuje granice samoleczenia oraz sytuacje wymagające skierowania pacjenta do lekarza.
3. Publikowane przypadki i pytania podlegają anonimizacji. Narzędzia przetwarzające wprowadzane dane działają lokalnie w przeglądarce i nie przesyłają ich na serwer.
4. Dane kont i czytelników przetwarzane są zgodnie z polityką prywatności oraz przepisami o ochronie danych osobowych (RODO).
5. Zgłoszenia naruszenia zasad – w tym błędów merytorycznych, nieoznaczonej treści powstałej z udziałem partnera lub wykorzystania cudzego materiału bez wskazania źródła – przyjmowane są przez formularz „Zgłoś błąd” dostępny na każdej stronie oraz przez kontakt z redakcją.
6. Zgłoszenia rozpatrywane są proporcjonalnie do wagi sprawy: od sprostowania, przez poprawę treści, po jej wycofanie z widoczną notą.
7. Redakcja potwierdza przyjęcie zgłoszenia i udziela odpowiedzi w rozsądnym terminie. Od rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie do redakcji.
8. Portal zachęca do zgłaszania podejrzewanych działań niepożądanych produktów leczniczych do właściwych organów oraz podmiotu odpowiedzialnego.