Przelicznik stężeń (% / mg/g / ppm)

Do czego służy przelicznik stężeń (% / mg/g / ppm)?

Ten kalkulator przelicza między sobą pięć notacji stężenia (%, mg/g, g/l, 1:X, ppm) w jednym kroku – przydaje się przy pierwszym stole zawsze wtedy, gdy dwa dokumenty opisują to samo stężenie inną notacją: recepta w procentach, ChPL surowca w mg/g, a ampułka w zapisie 1:X. Największą pułapką jest adrenalina: 1:1000 odpowiada 1 mg/ml (postać do podania domięśniowego), a 1:10 000 to już 0,1 mg/ml (rozcieńczenie do podań dożylnych w resuscytacji) – różnica jest dziesięciokrotna¹, więc pomyłka między tymi zapisami oznacza błąd dawki o rząd wielkości. Przy recepturze aptecznej kalkulator pomaga też szybko sprawdzić, ile substancji czynnej faktycznie znajduje się w 100 g przygotowywanego preparatu. Wynik jest arytmetyczną konsekwencją definicji jednostek – narzędzie nie ocenia dawki ani drogi podania, tylko sprowadza zapis do wspólnego mianownika.

Zasadność samego podejścia – ujednolicania zapisu i odchodzenia od notacji stosunkowej (1:X) na rzecz jawnego mg/ml – ma umocowanie regulacyjne, nie tylko praktyczne: USP uznała etykietowanie stężenia zapisem stosunkowym za „niewystarczające i podatne na błędy” i od 2016 roku nakazała wyrażanie mocy takich substancji jak adrenalina wprost w mg/ml². Dlatego kalkulator pokazuje mg/ml obok zapisu stosunkowego, a nie zamiast niego – ich rozbieżność jest sygnałem do zatrzymania wydania i weryfikacji ChPL.

Jak używać?

Wpisz stężenie w dowolnym polu i przełącz jednostkę, w jakiej zostało podane – pozostałe cztery zapisy przeliczą się automatycznie. Przyciski z częstymi stężeniami (np. adrenalina 1:1000 czy chlorheksydyna 0,2%) ustawiają wartość jednym kliknięciem, co przydaje się przy sprawdzaniu, czy dwa różne opisy tego samego preparatu rzeczywiście oznaczają tę samą moc.