W badaniach z randomizacją przy lekach z grupy agonistów receptora GLP-1 (do tej grupy należy semaglutyd, Ozempic, Wegovy) oraz przy tirzepatydzie (Mounjaro), podwójnym agoniście receptorów GIP i GLP-1, nie wykazano istotnego wzrostu ryzyka nowotworów – ani łącznie, ani dla raka tarczycy, trzustki, jelita grubego i piersi. Wyniki dotyczą całej grupy leków, a autorzy nie wykluczają efektów właściwych pojedynczym substancjom. Takie są wnioski przeglądu parasolowego włoskich onkologów i diabetologów, który zebrał 38 metaanaliz opublikowanych w latach 2012–2026.1
Najszerszy zbiór danych z randomizacją objął 48 badań kontrolowanych placebo i 94 245 uczestników, z medianą obserwacji około 70 tygodni. W żadnym z badanych nowotworów nie wykazano istotnego związku z leczeniem:
- rak tarczycy – wynik nieistotny, z rozrzutem od 1 przypadku mniej do 9 przypadków więcej na 10 000 leczonych (iloraz szans 1,37), więc przedział wyników obejmuje zarówno brak zmiany, jak i wzrost,
- rak trzustki (iloraz szans 0,84), rak jelita grubego (1,11) i rak piersi (0,95) – bez istotnej różnicy wobec placebo,
- wszystkie nowotwory łącznie – bez wzrostu ryzyka w 50 badaniach (iloraz szans 1,05).
Wyniki dotyczące raka tarczycy i nowotworów krwi związanych z poszczególnymi lekami były niespójne albo oparte na bardzo małej liczbie zdarzeń. Autorzy uznali, że rozbieżności między wcześniejszymi metaanalizami dla raka tarczycy i jelita grubego wynikały głównie z ograniczenia grupy porównawczej, wyboru metody liczenia i sposobu ujęcia badań bez zdarzeń, a nie z różnic w rozpoznawaniu nowotworów. Pewność dowodów oceniono jako umiarkowaną dla pięciu punktów końcowych, niską dla jedenastu i bardzo niską dla pięciu, przy czym żadna nie była wysoka.1
Badania z randomizacją trwały najwyżej około 5 lat, a ocena ryzyka nowotworów wymaga zwykle 8–10 lat obserwacji. Autorzy zaznaczają, że nie da się wykluczyć rzadkich, późno ujawniających się efektów ani efektów zależnych od dawki czy konkretnego leku. Metaanalizy badań obserwacyjnych sugerowały rzadsze występowanie raka wątrobowokomórkowego, ale cztery przeglądy w dużej mierze opierały się na tych samych badaniach, a autorzy przestrzegają przed wnioskami o przyczynowości i zapobieganiu nowotworom.1
W unijnej charakterystyce produktu Wegovy nie ma przeciwwskazania związanego z tarczycą – jedynym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki leku. Guzy tarczycy z komórek C opisano u gryzoni, a ich znaczenie dla ludzi uznano za niewielkie, choć nie da się go całkowicie wykluczyć.2
Autorzy wnioskują, że obawy dotyczące nowotworów same w sobie nie uzasadniają odmowy zastosowania wskazanego leczenia lekami z grupy GLP-1.1
Źródła
- Petrelli F, Meregalli G, Berzi D, Nicolì F, Viglino F, Della Pepa G, Indovina F, Dalmiglio C, Forloni F, Bossi A, D’Alessio A, Ghidini A. Cancer risk with glucagon-like peptide-1 receptor agonists: An umbrella review of meta-analyses. Cancer Epidemiol. 2026;105:103273. https://doi.org/10.1016/j.canep.2026.103273 ↩↩↩↩
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wegovy (semaglutyd) roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu, punkty 4.3 i 5.3. Europejska Agencja Leków. https://www.ema.europa.eu/pl/documents/product-information/wegovy-epar-product-information_pl.pdf ↩
