Czego się nauczysz z tego przypadku?
Po zapoznaniu się z tym przypadkiem dowiesz się jak:
- przeprowadzić wywiad z opiekunem, który pozwoli dobrać odpowiedni preparat do żywienia niemowląt,
- wyjaśnić opiekunowi, jakie jest znaczenie poszczególnych składników mlek początkowych,
- zaproponować odpowiedni preparat do żywienia niemowląt, uwzględniając indywidualne potrzeby dziecka,
Opis przypadku
Do apteki przychodzi młody mężczyzna, który prosi o polecenie preparatu dla swojego syna.
| Metryczka pacjenta | |
|---|---|
| Płeć i wiek | Chłopiec, 3 tygodnie |
| Choroby przewlekłe | Brak |
| Inne dolegliwości | Brak |
| Stosowane leki | Brak |
Wywiad
Karmienie piersią to złoty standard żywienia niemowląt, wspierający ich rozwój i zdrowie. WHO zaleca wyłączne karmienie piersią przez pierwsze 6 miesięcy życia dziecka i kontynuację do 2. roku życia lub dłużej. Gdy nie jest to możliwe, wsparciem mogą być odpowiednio dobrane preparaty do żywienia niemowląt.
W obrocie aptecznym dostępnych jest wiele preparatów do żywienia niemowląt, które jako produkty regulowane prawnie, zawierają składniki niezbędne dla prawidłowego rozwoju małych dzieci. Wszystkie produkty dostępne na rynku mogą być stosowane w żywieniu niemowląt po 6. miesiącu życia, niezależnie od rodzaju porodu. Poszczególne preparaty różnią się natomiast obecnością i profilem składników dodatkowych, co umożliwia ich lepsze dopasowanie do indywidualnych potrzeb dziecka. Dlatego kluczowe znaczenie ma przeprowadzenie wywiadu z opiekunem przed rekomendacją konkretnego produktu.
Pytania farmaceuty i odpowiedzi pacjenta
Opiekunowi zadano następujące pytania:
Farmaceuta
Pacjent
To znaczy, że odpowiedni będzie preparat przeznaczony dla niemowląt od urodzenia.
Farmaceuta
Pacjent
To znaczy, że farmaceuta samodzielnie może zarekomendować odpowiedni produkt.
Farmaceuta
Pacjent
Farmaceuta
Pacjent
Farmaceuta
Pacjent
To znaczy, że konsultacja z lekarzem nie jest konieczna, i farmaceuta sam może dobrać preparat.
Farmaceuta
Pacjent
Problem
Wybór odpowiedniego preparatu jest determinowany przez kilka kluczowych czynników, które wymagają indywidualnego podejścia.
Przede wszystkim należy uwzględnić wiek dziecka, ponieważ skład mieszanek jest dostosowany do specyficznych potrzeb żywieniowych na różnych etapach rozwoju, od narodzin aż po wiek przedszkolny. Istotne znaczenie mają również indywidualne uwarunkowania zdrowotne, takie jak alergia na białka mleka krowiego, nietolerancja laktozy czy ulewania, które mogą wskazywać na konieczność zastosowania preparatów specjalistycznych.
Uzasadnienie interwencji
Ze względu na to, że nie każde niemowlę po cesarskim cięciu jest karmione mlekiem mamy, bardzo ważne jest, aby farmaceuta wiedział, jak pomóc w doborze odpowiedniego mleka początkowego i na jakie składniki warto zwrócić szczególną uwagę.
Niemowlęta urodzone przez cesarskie cięcie mogą mieć mniej zróżnicowaną mikrobiotę jelitową. Z tego powodu warto rozważyć preparat mlekozastępczy wzbogacony o składniki, które mogą wspierać jej normalizację, takie jak oligosacharydy o strukturze identycznej jak te w mleku mamy (HMO*) i szczepy probiotyczne. Dobrym wyborem będzie mleko początkowe NAN® SUPREMEPRO, którego formuła jest odpowiednia dla niemowląt po porodzie naturalnym i cesarskim cięciu. Produkt zawiera synergistyczne połączenie 6 HMO* i 2 probiotyków (Bifidobacterium infantis1 oraz Bifidobacterium lactis2). Formuła NAN® SUPREMEPRO wspiera zdrowy rozwój i odporność niemowlęcia3,4,5.
*Składnik nie pochodzi z mleka kobiecego
Mikrobiota noworodków urodzonych przez cesarskie cięcie
Mikrobiota jelitowa ma istotne znaczenie dla prawidłowego rozwoju układu odpornościowego.
Według przeglądu systematycznego z 2022 roku obejmującego 12 badań, istnieją różnice między mikrobiotą jelitową noworodków urodzonych przez cesarskie cięcie i noworodków urodzonych naturalnie. Noworodki urodzone drogą cesarskiego cięcia mają mniejszą liczbę korzystnych bakterii (Bifidobacterium, Lactobacillus, Streptococcus) oraz większą liczbę potencjalnie patogennych bakterii (Clostridium perfringens, Escherichia coli) w porównaniu do dzieci urodzonych siłami natury. Do tych różnic przyczyniają się czynniki takie jak brak kontaktu z mikrobiotą pochwy matki oraz antybiotyki podawane w trakcie porodu6.
Podczas porodu naturalnego niemowlę jest eksponowane na mikroby pochwy i okolic krocza matki, co sprzyja kolonizacji przez korzystne bakterie, takie jak Lactobacillus i Bifidobacterium. Cesarskie cięcie zakłóca tę naturalną ekspozycję, prowadząc do dysbiozy7.
HMO w żywieniu niemowląt
HMO to prebiotyczne oligosacharydy , które stanowią trzeci pod względem ilości stały składnik pokarmu kobiecego i działają synergistycznie z bakteriami probiotycznymi. Poziom i skład HMO jest unikalny dla każdej matki, co wynika z bardzo wielu czynników takich jak zdolność organizmu do wydzielania określonych oligosacharydów, pochodzenie etniczne, region geograficzny, warunki środowiskowe, dieta matki, masa ciała, wiek ciążowy, sposób porodu, a nawet pora roku. HMO odgrywają kluczową rolę we wspieraniu mikrobioty jelitowej bogatej w bifidobakterie, co przyczynia się do ochrony przed infekcjami, wzmacniania bariery jelitowej i produkcji metabolitów o działaniu immunomodulującym. Pełnią one także istotne funkcje fizjologiczne, wspierając układ odpornościowy, rozwój mózgu oraz zdolności poznawcze. Dodatek HMO do preparatu dla niemowląt sprzyja zdrowemu rozwojowi, poprawiając skład mikrobioty i zmniejszając ryzyko infekcji8.
W prospektywnym badaniu klinicznym z udziałem 311 zdrowych, donoszonych niemowląt wykazano, że preparat do żywienia niemowląt zawierający w składzie kompleks 5 HMO przesuwa skład mikrobiomu kałowego niemowląt w kierunku bliższego podobieństwa do mikrobiomu niemowląt karmionych piersią. Ponadto niemowlęta karmione preparatem z 5 HMO wykazywały zwiększoną ilość bifidobakterii (zwłaszcza gatunków ALDH+, takich jak B. bifidum i B. breve), co wskazuje na skuteczną kolonizację jelit korzystnymi bakteriami wspierającymi rozwój odporności i trawienie. Co więcej, zaobserwowano zmniejszoną obecność oportunistycznych patogenów (np. Escherichia, Clostridioides difficile, Klebsiella), co przekłada się na potencjalnie niższe ryzyko infekcji jelitowych w porównaniu do grupy kontrolnej karmionej standardową formułą bez HMO9.
Szczepy probiotyczne a żywienie niemowląt
Szczepy Bifidobacterium longum subsp. infantis (B. infantis) są jednymi z pierwszych, które zasiedlają jelita niemowląt, co wynika z ich unikalnej zdolności do metabolizowania złożonych oligosacharydów mleka kobiecego. Uważa się, że dominują one w mikrobiocie niemowląt i odgrywają kluczową rolę w prawidłowym rozwoju jelit w okresie wczesnego dzieciństwa10,11,12.
Białko częściowo hydrolizowane w żywieniu niemowląt
Częściowo hydrolizowane białko powstaje, gdy cząsteczki białka pełnego (natywnego) zostaną rozłożone na krótsze łańcuchy (peptydy), zazwyczaj o masie cząsteczkowej 3–10 kDa. Cząsteczki te, dzięki działaniu ciepła i odpowiednich enzymów zostają „wstępnie przetrawione”. Czyni je to łatwiejszymi do przyswojenia w stosunku do niepoddanego hydrolizie białka mleka krowiego. Dodatkowo, częściowo hydrolizowane formuły mogą zmniejszać alergenność białek, co jest korzystne dla niemowląt z grupy ryzyka, chociaż nie są wystarczające w przypadku potwierdzonej alergii13.
Rekomendacja
Zarekomendowano preparat NAN® SUPREMEPRO, ponieważ jest on odpowiednim wyborem dla niemowląt od urodzenia po porodzie naturalnym i przez cesarskie cięcie. NAN® SUPREMEPRO 1 to:
- synergistyczne połączenie kompleksu 6 HMO* (2’-FL, DFL, 3-FL, LNT, 6’-SL oraz 3’-SL) i 2 probiotyków (Bifidobacterium infantis1 oraz Bifidobacterium lactis2). Formuła wspiera zdrowy rozwój i odporność niemowlęcia3,4,5;
- częściowo hydrolizowane białko serwatkowe, które jest łatwiejsze do strawienia13;
- optymalna ilość białka dopasowana do wieku niemowlęcia14;
*Składnik nie pochodzi z mleka kobiecego
Partner: NESTLÉ. OO.OL.EA
Źródła
- Duboux S. et al. Microorganisms 2022; 10 (2): 203. ↩↩
- Holscher HD, et al. J Parenter Enteral Nutr 2012;36(1):106S 117S. ↩↩
- Silva Y.P. et al. Front Endocrinol 2020; 11: 25. ↩↩
- Miranda J. et al. Abstracts presented at 15th Excellence in Pediatrics Conference, 30.11 2.12, 2023. Published in Cogent Public Health, 2023. ↩↩
- Picaud J.C. et al. Abstracts presented at 15th Excellence in Pediatrics Conference, 30.11 2.12, 2023. Published in Cogent Public Health, 2023. ↩↩
- Martín-Peláez, S., Cano-Ibáñez, N., Pinto-Gallardo, M., & Amezcua-Prieto, C. (2022). The Impact of Probiotics, Prebiotics, and Synbiotics during Pregnancy or Lactation on the Intestinal Microbiota of Children Born by Cesarean Section: A Systematic Review. Nutrients, 14(2), 341. https://doi.org/10.3390/nu14020341 ↩
- Hoang, D. M., Levy, E. I., & Vandenplas, Y. (2021). The impact of Caesarean section on the infant gut microbiome. Acta paediatrica (Oslo, Norway : 1992), 110(1), 60–67. https://doi.org/10.1111/apa.15501 ↩
- Dinleyici, M., Barbieur, J., Dinleyici, E. C., & Vandenplas, Y. (2023). Functional effects of human milk oligosaccharides (HMOs). Gut microbes, 15(1), 2186115. https://doi.org/10.1080/19490976.2023.2186115 ↩
- Holst, A. Q., Myers, P., Rodríguez-García, P., Hermes, G. D. A., Melsaether, C., Baker, A., Jensen, S. R., & Parschat, K. (2023). Infant Formula Supplemented with Five Human Milk Oligosaccharides Shifts the Fecal Microbiome of Formula-Fed Infants Closer to That of Breastfed Infants. Nutrients, 15(14), 3087. https://doi.org/10.3390/nu15143087 ↩
- Duboux, S., Ngom-Bru, C., De Bruyn, F., & Bogicevic, B. (2022). Phylogenetic, Functional and Safety Features of 1950s B. infantis Strains. Microorganisms, 10(2), 203. https://doi.org/10.3390/microorganisms10020203 ↩
- Chichłowski M. et al. Nutrients. 2020;12(6):1581. ↩
- Xu, C.; Odamaki, T.; Hiraku, A.; et al. (2025). Anti-inflammatory effects of Bifidobacterium infantis M63 during the early postnatal period in term infants. Pediatric Research. https://doi.org/10.1038/s41390-025-04263-y ↩
- Clemens R. A. et al. Journal of the American College of Nutrition. 2002. ↩↩
- Alexander D.D. et al. Am J Clin Nutr. 2016;104:1083–1109. ↩