Farmaceuta kliniczny na OIT. Dzień bez przeglądu leków wiązał się z wyższą śmiertelnością pacjentów

Pacjenci oddziałów intensywnej terapii, którzy choćby przez jeden dzień pobytu nie mieli kompleksowego przeglądu farmakoterapii prowadzonego przez farmaceutę, częściej umierali w szpitalu. Ich szanse zgonu były wyższe o jedną piątą (iloraz szans 1,20) – wynika z wieloośrodkowego badania obserwacyjnego opublikowanego w czasopiśmie Chest¹.

Autorzy przeanalizowali dane 28 795 dorosłych pacjentów z 64 ośrodków w Stanach Zjednoczonych, Jordanii i Arabii Saudyjskiej, zebrane od sierpnia 2023 do stycznia 2025 r. Mierzyli, ilu pacjentów przypada na jednego farmaceutę oraz czy pacjent każdego dnia pobytu był objęty kompleksowym zarządzaniem farmakoterapią. Ten standard opieki farmaceuta prowadzi we współpracy z zespołem oddziału. Wyniki:

• w połowie przypadków na jednego farmaceutę przypadało do 17 pacjentów (mediana),
• każdy dodatkowy pacjent na farmaceutę wiązał się z wyższymi o 1% szansami zgonu w szpitalu (iloraz szans 1,01), wynik ledwo istotny statystycznie,
• przy obsadzie od 1:15,1 do 1:46 szanse zgonu były wyższe o 10% niż przy obsadzie od 1:7 do 1:15 (iloraz szans 1,10), ale dane dopuszczały także brak różnicy,
• brak przeglądu farmakoterapii przez farmaceutę przez co najmniej jeden dzień pobytu: szanse zgonu wyższe o 20% (iloraz szans 1,20).

Autorzy wskazują, że do śmiertelności na OIT przyczyniają się problemy lekowe: nieodpowiednie zlecenia, opóźnienia we włączeniu właściwego leczenia i zdarzenia niepożądane. Wniosek badania: większa liczba pacjentów na jednego farmaceutę oraz choćby jeden dzień bez przeglądu farmakoterapii wiązały się z wyższą śmiertelnością wewnątrzszpitalną. To badanie obserwacyjne, więc pokazuje związek, a nie dowodzi przyczyny, choć analiza uwzględniała cechy pacjentów, oddziałów i szpitali.

W Polsce temat obsady jest aktualny z innego powodu. O projekcie przepisów ograniczających liczbę etatów i wynagrodzenia farmaceutów szpitalnych pisaliśmy w tekście Farmaceuci szpitalni z limitem etatów i płac.