Receptura
Wszystkie materiały działu Receptura w jednym miejscu — dla pierwszego stołu.
Leki, które mogą być traktowane jako surowce farmaceutyczne [ściąga do druku]
Wykaz 32 preparatów gotowych, które mogą wejść w skład leku recepturowego wydawanego za opłatą ryczałtową – z rozporządzenia Ministra Zdrowia z 6…
Opracowanie
Globulki
Globulki sporządza się metodą wylewania, na tych samych podłożach co czopki, ale ocenia inaczej: czas rozpadu liczy się do 60 minut niezależnie…
Redakcja portalu ·
04.08.2026 
Opracowanie
Czopki
Farmakopea Polska opisuje sporządzanie czopków w kilkunastu zdaniach, ale wynika z nich cała technologia: dwie dopuszczone metody, granica rozdrobnienia proszków, dopuszczalne odchylenie…
Redakcja portalu ·
04.08.2026 
Opracowanie
Preparaty do oczu
Krople do oczu bez środka konserwującego mają po pierwszym otwarciu pojemnika okres przydatności nieprzekraczający 24 godzin, a z konserwantem 7 dni. Zebraliśmy…
Redakcja portalu ·
04.08.2026 
Opracowanie
Proszki dozowane
Proszki dozowane mają dwa progi masy zależne od wielkości dawki: jednostka poniżej 300 mg musi się zmieścić w zakresie od 90% do…
Redakcja portalu ·
04.08.2026 
Opracowanie
Żele hydrofilowe
Żel hydrofilowy najczęściej powstaje na podłożu wodnym, a preparat zawierający wodę bez środka konserwującego ma okres przydatności nie dłuższy niż 7 dni.…
Redakcja portalu ·
04.08.2026 
Opracowanie
Maści, kremy i pasty
Farmakopealna maść z kwasem salicylowym ma podane wprost kryterium rozdrobnienia: żadna cząstka substancji czynnej rozproszonej w podłożu nie może być większa niż…
Redakcja portalu ·
04.08.2026 
Opracowanie
Emulsje
Przy emulsjach Farmakopea Polska podaje gotowe proporcje oleju, emulgatora i wody: dla gumy arabskiej olej rzepakowy emulguje się w stosunku 2:1:1,5, a…
Redakcja portalu ·
04.08.2026 
Opracowanie
Zawiesiny
Zawiesina jest jedyną postacią płynną, dla której Farmakopea podaje czas badania w liczbach: po 30 sekundach wstrząsania jednolite rozproszenie ma się utrzymywać…
Redakcja portalu ·
04.08.2026 
Opracowanie
Roztwory
Roztwór wygląda na najprostszą postać recepturową, a jego kryterium masy zaostrza się wraz z ilością: preparat powyżej 200 g musi się zmieścić…
Redakcja portalu ·
04.08.2026 
Kalkulator
Dawka w mikstury (łyżeczka/kropla)
Oblicz, ile miligramów substancji czynnej trafia do pacjenta w jednej dawce (łyżeczce, łyżce lub innej objętości) płynnego leku recepturowego, z uwzględnieniem gęstości…
Kalkulator
Miary domowe – łyżeczka i łyżka
Wybierz miarę domową i rodzaj cieczy, a kalkulator przeliczy ją na mililitry i gramy – z ostrzeżeniem, że to wartości orientacyjne, nie…
Kalkulator
Kalkulator etanolu do receptury
Kalkulator przelicza, ile spirytusu o znanym stężeniu i ile wody oczyszczonej odważyć, aby otrzymać etanol o żądanym stężeniu docelowym – w gramach,…
Kalkulator
Nystatyna – jednostki na gramy
Przelicz przepisaną ilość nystatyny (j.m.) na masę surowca w miligramach lub gramach – i odwrotnie – według aktywności biologicznej konkretnej serii surowca…
Kalkulator
Trwałość leku recepturowego
Postać leku recepturowego i data sporządzenia dają maksymalny termin „zużyć przed” razem z gotowym zapisem na sygnaturę.
Kalkulator
Taksa laborum – koszt leku recepturowego
Policz wartość leku recepturowego – surowce, opakowanie i taksę laborum – oraz to, ile z tego zapłaci pacjent po ryczałcie, a ile…
Kalkulator
Rozcieńczanie maści
Oblicz, ile preparatu gotowego i ile zgodnego podłoża odważyć, żeby uzyskać niższe stężenie zlecone przez lekarza.
Kalkulator
Rekonstytucja zawiesiny antybiotyku
Sprawdź, ile przegotowanej i ostudzonej wody dodać do proszku antybiotyku, żeby otrzymać zawiesinę o właściwym stężeniu – według objętości wskazanej w ulotce…
Kalkulator
Przelicznik stężeń (% / mg/g / ppm)
Kalkulator przelicza jedno stężenie równocześnie na pięć zapisów – procent, mg/g, stosunek 1:X, gramy na litr i ppm – więc nie trzeba…
Kalkulator
Ilość maści – jednostka opuszki (FTU)
Jednostka opuszki palca (FTU) pozwala dawkować maści i kremy powtarzalnie – zwłaszcza sterydy miejscowe, których nadmiar szkodzi skórze.
Kalkulator
Alligacja – metoda krzyżowa
Z dwóch dostępnych stężeń (w tym podłoża 0% albo czystego surowca 100%) kalkulator wyliczy, ile gramów każdego składnika odważyć, by uzyskać założoną…
Kalkulator
Sildenafil – cytrynian → zasada
Kalkulator przelicza dawkę zasady sildenafilu (jak w recepcie) na masę cytrynianu sildenafilu (surowiec recepturowy) do odważenia, łącznie i na kapsułkę.
Kalkulator
Stężenia recepturowe – roztwór i maść
Kalkulator recepturowy liczy w procentach wagowych (m/m), ile substancji odważyć przy sporządzaniu leku o zadanym stężeniu albo ile koncentratu i podłoża wziąć…
Surowce o wielu nazwach – przewodnik po najczęstszych myłkach
Ichtiol czy ichtamol? Urotropina czy metenamina? Detreomycyna, cyngolina, prodermina – jeden surowiec potrafi mieć pięć nazw z różnych epok. Zestawiamy pary, które…
Nazwy łacińskie w recepcie – dopełniacz, stare mianownictwo i pułapki
Recepta pisze surowce w dopełniaczu, farmakopea zmieniała mianownictwo, a lekarze wciąż używają nazw sprzed dekad. Jak przełożyć Natrium tetraboricum na współczesną etykietę…
Niezgodności w maściach – podłoża, emulgatory i rozwarstwienie
Woda, która nie chce wejść w wazelinę, balsam peruwiański wyciekający z maści Mikulicza, krem rozwarstwiający się po dodaniu witaminy A – przegląd…
Adsorpcja na węglu leczniczym i wodorotlenku glinu – jak lek traci działanie
Węgiel leczniczy i wodorotlenek glinu adsorbują alkaloidy na swojej powierzchni – pacjent przyjmuje pełną dawkę, a lek nie działa. Omawiamy mechanizm, ryzykowne…
Wytrącanie słabych kwasów i zasad – fenobarbital, teofilina i papaweryna w praktyce
Zmiana pH mieszanki potrafi cofnąć dysocjację i wytrącić substancję czynną z roztworu. Fenobarbital sodu w kwaśnych syropach, papaweryna w środowisku alkalicznym, diuretyna…
Reakcja podwójnej wymiany – kiedy w mieszance wypada osad
Dwie dobrze rozpuszczalne sole potrafią po zmieszaniu utworzyć trzecią, która rozpuszczalna już nie jest. Omawiamy pary z praktyki recepturowej – sole wapnia,…
Mieszaniny eutektyczne w recepturze – dlaczego proszek się upłynnia i jak temu zapobiec
Mentol, kamfora, tymol i wodzian chloralu potrafią zamienić proszki dzielone w lepką, mokrą masę. Wyjaśniamy, na czym polega euteksja, które pary składników…
Opracowanie
Czy wykonując maść z mocznikiem zawsze należy go wcześniej rozpuścić w wodzie?
Czy mocznik w maści zawsze trzeba rozpuszczać w wodzie? A może wystarczy go dobrze rozdrobnić? Sprawdź, kiedy mikronizacja wystarczy i jak uniknąć…
Elżbieta Żmudzka ·
13.07.2025 
Opracowanie
Masa jednej kropli
Tabela z masą pojedynczej kropli dla wybranych cieczy oraz ilością kropli zawartą w jednym gramie. Wykorzystanie podczas wykonywania leków recepturowych w aptece.
Redakcja portalu ·
20.05.2025 
Ściąga do druku
Jak wykonać badanie skuteczności pracy sterylizatora w aptece? [ściąga do druku]
Apteka wykonująca recepturę zobowiązana jest do przeprowadzania okresowych kontroli potwierdzających skuteczność procesu sterylizacji. Najlepszym sposobem kontroli jest użycie wskaźnika biologicznego typu Sporal…
Opracowanie
Wykaz leków gotowych, które mogą być traktowane jako surowce recepturowe
Lista leków gotowych, które mogą być użyte do receptury. Aqua pro iniectione (Aqua pro iniectione), rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych. Azulan (Chamomillae…
Redakcja portalu ·
22.04.2025 
Opracowanie
Jak określić okres przydatności do użycia leków recepturowych?
Jak określić okres przydatności do użycia leków recepturowych? Wszystkie leki sporządzone w aptece powinny mieć ustalony okres przydatności do użycia. Jest to…
Opracowanie
Miary domowe
Zestawienie miar domowych stosowanych przez pacjentów wraz z odpowiadającą im masą wybranych postaci leku.
Redakcja portalu ·
18.03.2025 
Ściąga do druku
Porządki na recepturze [pobierz .pdf]
Udostępniamy eleganckie etykiety z nazwami łacińskimi surowców. Może się przydadzą, jeśli Wasza receptura nie doczekała się jeszcze solidnych porządków. Jak można wykorzystać…
Opracowanie
Dawki maksymalne wg Farmakopei Polskiej XIII
Poniżej znajdziesz dawki maksymalne substancji stosowanych w recepturze, przepisane z wykazu dawek Farmakopei Polskiej XIII{{Farmakopea Polska XIII (2023), t. III. Wykaz dawek…
Redakcja portalu ·
23.04.2024 
Opracowanie
Czy współczynniki wyparcia substancji dla masła kakaowego i Witepsolu H15 są takie same?
Witepsol H15 to nowoczesne podłoże czopkowe, które może stać się następcą masła kakaowego. Czy współczynniki wyparcia substancji są takie same w przypadku…
mgr farm. Barbara Żołna ·
27.03.2024 
Opracowanie
Gęstości witamin
Zestawienie gęstości poszczególnych witamin oraz ilości kropli w jednym gramie cieczy.
Redakcja portalu ·
22.03.2024 
Opracowanie
Leki recepturowe wyceniane jako jałowe
Lista leków recepturowych, które należy wyceniać jako jałowe, na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia.
Redakcja portalu ·
15.03.2024 Opracowanie
Ile leku recepturowego na ryczałt?
Sprawdź w tabeli, które postacie leku recepturowego możesz wydać tylko na jeden ryczałt, 2 ryczałty lub 10 ryczałtów.
mgr farm. Alicja Cieślar ·
20.02.2024 
Opracowanie
Tabela alkoholometryczna (FP XI)
Tabela alkoholometryczna na podstawie Farmakopei XI.
Redakcja portalu ·
12.09.2023 
Opracowanie
Jak wprowadzać surowce na stan i wyceniać leki robione?
Jeszcze kilka lat temu sposób wprowadzania na stan składników recepturowych w każdej aptece był inny. Niektóre apteki ustalały tylko jedną kartę dla…
mgr farm. Justyna Uman-Ntuk ·
07.01.2022 
Opracowanie
Surowce farmaceutyczne – wykaz
Wykaz surowców farmaceutycznych, które są refundowane w recepturze. W polu Szukaj wpisz fragment nazwy, aby odnaleźć surowiec. Możesz też podstawić opakowanie pod…
Redakcja portalu ·
27.03.2021