Wykaz A – substancje bardzo silnie działające (FP XII)

Leki zawierające substancje z wykazu A może wydawać tylko farmaceuta. Wydanie leku z substancją bardzo silnie działającą wymagać może dodatkowych instrukcji farmaceuty i m.in. dlatego tylko magister farmacji jest uprawniony do wydawania leków z tej listy. Jeśli jesteś technikiem farmaceutycznym, poproś farmaceutę na zmianie o wydanie leku. Pamiętaj, że jeśli godzisz się na wydawanie leku na koncie farmaceuty bez jego wiedzy czy nawet obecności w aptece, tylko dodajesz sobie pracy, odpowiedzialności i obowiązków. Przykładowo farmaceuta, wydając lek, który zawiera substancję z wykazu A, powinien upewnić się:

• Czy pacjent wie jak stosować inhalator zawierający formoterol i salmeterol (tzn. LABA)? Czy na pewno stosuje dodatkowo inhalator ze sterydem? Leczenie samym lekiem z grupy LABA przyniesie więcej szkody niż korzyści.
• Czy wie jak poprawnie aplikować krople, w których substancją czynną jest atropina, pilokarpina, brymonidyna? Nieprawidłowa aplikacja powoduje wchłonięcie leku przez kanalik łzowy i działanie systemowe.
• Czy nie stosuje już leków mogących wchodzić w interakcje z tak silnym lekiem jakim jest cyklosporyna? Jest ich naprawdę sporo!
• Czy lek na RZS (Arthrotec, metotreksat) nie posłuży przypadkiem do wywołania poronienia? Uwaga na podrabiane recepty!
• Czy pacjent wie jak zaaplikować adrenalinę w razie reakcji anafilaktycznej?

Jeśli jesteś farmaceutą, wyjaśnij technikom w aptece, że ograniczenia w uprawnieniach nie służą poniżaniu ani wywyższaniu jednej grupy zawodowej nad drugą, tylko są pierwszym krokiem w sprawowaniu przez Ciebie opieki farmaceutycznej. Zawsze podchodź do pacjenta i wyjaśnij personelowi, że nie godzisz się na przelogowywanie się technikom i studentom na Twoje konto bez Twojej wiedzy. A jeśli czas nie pozwala na każdorazowe podejście do pacjenta w przypadku gdy na recepcie znajdzie się lek z wykazu A, system pracy w aptece wymaga przeorganizowania. Pamiętaj też, że technik NIE jest pomocnikiem magistra, lecz stanowi część personelu fachowego apteki. Zarówno technik jest wsparciem dla farmaceuty, wykonując dużą część obowiązków związanych z obsługą pacjentów i recepturą, jak i farmaceuta jest wsparciem merytorycznym dla technika. Wykaz pochodzi z FP XII farmakopei. Sprawdź też: Wykaz P substancji psychotropowych (I-P, II-P, III-P i IV-P) Sprawdź też: Wykaz N środków odurzających + Przykłady

Wykaz A (FP XII) substancji bardzo silnie działających – interaktywna tabela

Aby wyświetlić tylko leki dostępne w aptece otwartej, wybierz z listy TAK.  Możesz też filtrować po fragmencie nazwy – w polu Szukaj zacznij wpisywać nazwę leku.

Nazwa polska	Naza łacińska	Przykłady preparatów	Zastosowanie	Dostepne w aptece otwartej
β-Acetylodigoksyna	β-Acetyldigoxin	–
kwas fosforowy koncentrat	Acidum phosphoricum concentratum	–
adrenaliny winian	Adrenalini tartras	–
adrenalina (epinefryna)	Adrenalinum	Adrenalina Aguettant, Adrenalina WZF, Anapen, EpiPen	leczenie doraźne ostrych reakcji alergicznych	TAK
eter etylowy	Aether	–
alkuroniowy chlorek	Alcuronii chloridum	–
alfakalcydol	Alfacalcidolum	Alfadiol	leczenie osteoporozy pomenopauzalnej i starczej z jednoczesnym niedoborem witaminy D	TAK
alprostadyl	Alprostadilum	Alprostapint, Vytaros, Caverject, Muse, Prostavasin, Prostin VR	leczenie zakrzepowo-zarostowego zapalenia naczyń	TAK
srebra azotan	Argenti nitras	Mova Nitrat Pipette, surowiec recepturowy	zapobieganie zakażeniom oka u noworodków	TAK
trójtlenek arsenu	Arsenii trioxidum	Trisenox	w onkologii w leczeniu nowotworów
atrakurium bezylan	Atracurii besilas	Atracurium Kalceks, Tracrium	w anestezjologii w celu zwiotczenia mięśni żebrowych podczas zabiegów chirurgicznych
atropiny siarczan	Atropini sulfas	Atropinum sulfuricum WZF,	krople są stosowane w okulistycznych badaniach diagnostycznych	TAK
atropina	Atropinum	Bellergot, Bellapan	leczenie stanów skurczowych w obrębie przewodu pokarmowego, dróg moczowych oraz dróg żółciowych	TAK
benperidol	Benperidolum	–
bleomycyny siarczan	Bleomycini sulfas	Bleocin, Bleomedac, Bleomycin	w onkologii jako cytostatyk
brymonidyny winian	Brimonidini tartas	Alphagan, Biprolast, Briglau, Brimodiol, Brimogen, Brimonidine-1A, BrimoTeva, Brymont, Clarix, Luxfen, Mirvaso, Oculobrim	leczenie jaskry z otwartym kątem przesączania w celu obniżenia ciśnienia	TAK
busulfan	Busulfanum	Busulfan Accord, Busulfan Fresenius, Busulfan Tillomed, Myleran	w onkologii w leczeniu nowotworów
kalcytriol	Calcitriolum	Rocaltrol, Silkis	leczenie niedoborów wapnia
karboplatyna	Carboplatinum	Carbomedac, Carboplatin Accord, Carboplatin Actavis, Carboplatin Kabi, Carboplatin, Carboplatin-Ebewe, Cycloplatin	w onkologii jako cytostatyk
karmustyna	Carmustinum	–
wodzian chloralu	Chlorali hydras	surowiec recepturowy	w celu uspokojenia i uśpienia
chlorambucyl	Chlorambucilum	Leukeran	w onkologii w leczeniu nowotworów	TAK
cyklosporyna	Ciclosporinum	Ciqorin, Cyclaid, Equoral, Ikervis, Sandimmun	zapobieganie odrzuceniu przeszczepu	TAK
cisatrakuriowy bezylan	Cisatracurii besilas	Cisatracurium Accord, Cisatracurium Actavis, Cisatracurium Hospiera, Cisatracurium Kabi, Cisatracurium Mylan, Cisatracurium Noridem, Cisatracurium Strides, Nimbex	w anestezjologii w celu zwiotczenia mięśni żebrowych podczas zabiegów chirurgicznych
cisplatyna	Cisplatinum	Cisplatin Actavis, Cisplatin Cadiceus, Cisplatin Kabi, Cisplatin Teva, Cisplatin-Ebewe, Cisplatin Accord, Oxaliplatin Hospira	w onkologii jako cytostatyk
kladrybina	Cladribinum	Biodribin, Litak	w onkologii jako cytostatyk
klenbuterolu chlorowodorek	Clenbuteroli hydrochloridum	–
kodergokryny mezylan	Codergocrinum mesilas	DHX FILOFARM, Dihydroergotoxinum aethanosulfonicum, Dihydroergotoxinum Filofarm	leczenie zaburzeń sprawności mózgu związanych z niewydolnością krążenia mózgowego
kolchicyna	Colchicinum	Colchican, Colchicine Genoptim, Colchicum Dispert, Rixcol	leczenie ostrych napadów dny moczanowej	TAK
krezol surowy	Cresolum crudum	–
cyklofosfamid	Cyclophosphamidum	Demacylan, Endoxan	w onkologii jako cytostatyk
cytarabina	Cytarabinum	Alexan, Cytarabina, Cytarabina Accord, Cytarabine Kabi, Cytarabine Teva, Cytosar	w onkologii jako cytostatyk
dakarbazyna	Dacarbazinum	Dacarbazin Teva, Detimedac	w onkologii jako cytostatyk
danaparoid sodowy	Danaparoidum nitricum	–
daunorubicyny chlorowodorek	Daunorubicini hydrochloridi	–
desfluran	Desfluranum	Desfluran Piramal, Suprane	w anestezjologii do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego w zabiegach chirurgicznych
deslanozyd	Deslanosidum	–
dietylostylbesterol	Diethylstilbestrolum	–
digitoksyna	Digitoxinum	–
digoksyna	Digoxinum	Digoxin Sopharma, Digoxin Teva, Digoxin	leczenie zaawansowanej niewydolność serca	TAK
dihydroergokrystyny mezylan	Dihydroergocristini mesilas	w: Venacorn	leczenie chorób naczyń krwionośnych (między innymi żylaków)	TAK
dihydroergotaminy mezylan	Dihydroergotamini mesilas	Dihydroergotaminum filofarm	leczenie migreny
dihydroergotaminy winian	Dihydroergotamini tartras	–
dihydrotachysterol	Dihydrotachysterolum	–
dipiwefryny chlorowodorek	Dipivefrini hydrochlorium	–
dobutaminy chlorowodorek	Dobutamini hydrochloridum	Dobuject, Dobutamine, Dobutamin-Sandoz	leczenie ostrej niewydolność serca, w zabiegach chirurgicznych na otwartym sercu, wstrząsie kardiogennym lub septycznym
dopaminy chlorowodorek	Dopamini hydrochloridum	Dopaminum hydrochloricum WZF	leczenie wstrząsu w zaburzeniach hemodynamicznych	TAK
dopeksaminy dichlorowodorek	Dopexamini dihydrochloridum	–
doksorubicyny chlorowodorek	Doxorubicini hydrochloridum	Adriblastina PFS, Adrimedac, Biorubina, Debdox, Doxorubicin Actavis, Doxorubicin medac, Doxorubicin-Ebewe, Myocet, Xorucin	w onkologii jako cytostatyk
epirubicyny chlorowodorek	Epirubicini hydrochloridum	Bioepicyna, Epirubicin Teva, Epirubicin Accord, Episindan, Farmorubicin PFS	w onkologii jako cytostatyk
ergotaminy winian	Ergotamini tartras	Ergotaminum Filofarm, Coffecorn	w celu zapobiegania bólom głowy (bóle migrenowe i klastrowe)	TAK
erytropoetyny koncentrat	Erythropoetini solutio concentrata	–
esketaminy chlorowodorek	Esketamini hydrochloridum	–
etomidat	Etomidatum	Etomidate-Lipuro, Hypnomidate	w krótkich zabiegach chirurgicznych w celu indukcji i utrzymania znieczulenia ogólnego
etopozyd	Etoposidum	Etoposid Actavis, Etoposide Kabi	w onkologii jako cytostatyk
fludarabiny fosforan	Fludarabini phosphas	Fludalym, Fludara Oral, Fludarabine Mylan, Fludara	w onkologii w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej
fluorouracyl	Fluorouracilum	5-Fluorouracil-Ebewe, Efudix, Florouracil Accord, Fluoro-uracil, Verrumal	w onkologii jako cytostatyk oraz jako lek na brodawki	TAK
flupentyksolu dichlorowodorek	Flupentixoli dihydrochloridum	Fluanxol (ale już nie Fluanxol Depot)	leczenie zaburzeń psychotycznych bez zaburzeń depresyjnych	TAK
flutamid	Flutamidum	Apo-Flutam, Flutamid Egis, Fugerel, Prostandril	w onkologii w leczeniu raka gruczołu krokowego	TAK
formoterolu fumaran dwuwodny	Formoteroli fumaras dihydricus	Atimos, Foradil, Foramed, Forastmin, Inhafort, Oxodil PPH, Zafiron, Zomexil	leczenie przewlekłe astmy oskrzelowej	TAK
gefitynib	Gefitinibum	Gefitinib Accord, Iressa	w onkologii w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuc
gemcytabiny chlorowodorek	Gemcitabini hydrochloridum	Dercin, Gembin, Gemcit, Gemcel, Gemcitabine Mylan	w onkologii jako lek cytostatyczny
glicerolu triazotan	Glyceroli trinitratis solutio	Minitran, Nitracor, Nitrocard, Nitroderm, Nitromint, Perlinganit	leczenie napadów dławicy piersiowej lub zawale serca	TAK
halotan	Halothanum	Narcotan	w anestezjologii w celu indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego podczas zabiegów chirurgicznych
herparyna wapniowa	Heparinum calcium	–
heparyna sodowa	Heparinum natricum	Coaparin, Herparin-Hasco, Heparinum WZF	leczenie przeciwzakrzepowe w chorobie zakrzepowo-zatorowej i niestabilnej dławicy piersiowej	TAK
histaminy dichlorowodorek	Histamini dihydrochloridum	Ceplene	w onkologii w celu ochrony komórek układu odpornościowego przed zniszczeniem, kojarzona z interleukiną-2 w leczeniu ostrej białaczce szpikowej
homatropiny bromowodorek	Homatropini hydrobromidum	surowiec recepturowy	w okulistycznych badaniach diagnostycznych
homatropiny metylobromek	Homatropini methylbromidum	–
rtęci (II) chlorek	Hydrargyri dichloridum	surowiec recepturowy	jako środek przeciwbakteryjny	TAK
nadtlenek wodoru 30%	Hydrogenii peroxidum 30 per centum	Perhydrol	odkażanie powierzchni
hydroksykarbamid	Hydroxycarbamidum	Hydroxycarbamid Teva, Hydroxyuread medac, Siklos	w onkologii w leczeniu nowotworów	TAK
hioscyny bromowodorek	Hyoscini hydrobromidum (Scopolamini hydrobromidum)	Scopolaminum hydrobromicum, surowiec recepturowy
hioscyna	Hyoscinum (Scopolaminum)	–
hioscyjaminy siarczan	Hyoscyamini sulfas	–
imatynibu mezylan	Imatinibi mesilas	Glivec, Imakrebin, Imatenil, Imatinib Accord, Imavec, Leuzek	w onkologii w leczeniu nowotworów
irinotekamu chlorowodorek trzywodny	Irinotecanum hydrochloridum trihydricum	Arinotec, Campto, Iricam, Irinotecan Fresenius, Noxecan	w onkologii jako lek cytostatyczny
izoprenaliny chlorowodorek	Isoprenalini hydrochloridum	–
izoprenaliny siarczan	Isoprenalini sulfas	–
ketaminy chlorowodorek	Ketamini hydrochloridum	–
ketorolak z trometamolem	Ketorolacum trometamolum	Acular, Toradol	leczenie stanu zapalnego w obrębie gałki ocznej po zabiegu usunięcia zaćmy	TAK
letrozol	Letrozolum	Apo-Letro, Arogen, Aromek, Clarzole, Etruzil, Letraxon	w onkologii w leczeniu zaawansowanego raka piersi	TAK
lomustyna	Lomustinum	Lomustine Medac	w onkologii jako lek cytostatyczny
malation	Malathionum	–
merkaptopuryna	Mercaptopurinum	Mercaptopurine Nova Laboratories, Mercaptopurinum	w onkologii jako lek cytostatyczny
metanol	Methanolum	–
metotreksat	Methotrexatum	Ebetrexat, Metex PEN, Mathofill, Metotab, Trexan	leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów oraz łuszczycy	TAK
metyloergometryna maleinian	Methylergometrinum maleas	Methylergometrin	w ginekologii podczas indukowania porodów
mizoprostol	Misoprostolum	Angusta, Cytotec, Misodel	zapobieganie owrzodzeniom żołądka i dwunastnicy	TAK
mitomycyna	Mitomycinum	Mitomycin Accord, Mitomycin C	w onkologii w leczeniu nowotworów
mitoksantronu chlorowodorek	Mitoxantronum hydrochloridum	Mitoxantron Accord, Mivacron	w onkologii w leczeniu nowotworów
modafinil	Modafinilum	Modafinil Teva	leczenie narkolepsji jako lek o działaniu stymulującym
sodu fluorek	Natrii fluoridum	Duraphat, Fluossen, Zymafluor	w stomatologii w celu zapobiegania próchnicy zębów
neostygminy bromek	Neostigmini bromidum	Neostigmin Jelfa, Polstigminum	leczenie objawowe miastenii
neostygminy metylosiarczan	Neostigmini metilsulfas	–
nikotyny dwuwinian dwuwodny	Nicotini ditartras dihydricus	Nicorette Microtab Lemon	leczenie uzależnienia od nikotyny	TAK
nikotyna z kationitem	Nicotini resinas	NiQutin, Nico Mint	leczenie uzależnienia od nikotyny	TAK
nikotyna	Nicotinum	Exmo, Nicopass	leczenie uzależnienia od nikotyny	TAK
nilutamid	Nilutamidum	–
noradrenaliny chlorowodorek	Noradrenalini hydrochloridum	–
noradrenaliny winian	Noradrenalini tartras	Noradrenaline Aguettant, Xylonor	w leczeniu nagłego stanu niedociśnienia tętniczego
orcyprenaliny siarczan	Orciprenalini sulfas	–
uabaina	Ouabainum	–
oksaliplatyna	Oxaliplatinum	Gessedil, Goxyral, Kiplatin, Oxaliplatin Kabi, Platox	w onkologii jako lek cytostatyczny
paklitaksel	Paclitaxelum	Abraxane, Egilitax, Eucol, Sindaxel	w onkologii jako lek cytostatyczny
pankuroniowy bromek	Pancuronii bromidum	Pancuronium, Pavulon	w anestezjologii w celu zwiotczenia mięśni żebrowych podczas zabiegów chirurgicznych
pergolidu mezylan	Pergolidi mesilas	Hizest	leczenie choroby Parkinsona
fenol	Phenolum	Pigmentum Castellani	powierzchniowe leczenie grzybic i zakażeń bakteryjnych	TAK
fizostygminy salicylan	Physostigmini salicylas	–
pilokarpiny chlorowodorek	Pilocarpini hydrochloridum	Pilocarpinum WZF	leczenie jaskry	TAK
pilokarpiny azotan	Pilocarpini nitras	–
bromek rokuronium	Rocuronii bromidum	Esmeron, Roqurum, Rocuronium Sandoz	w anestezjologii w celu zwiotczenia mięśni żebrowych podczas zabiegów chirurgicznych
salmeterolu ksynafonian	Salmeteroli xinafoas	Pulmoterol, Pulveril, Salmetik, Serevent, Solovent	leczenie przewlekłe astmy oskrzelowej	TAK
streptokinaza	Streptokinasum	Streptokinaza	leczenie zawału mięśnia sercowego, zatorowości płucnej	TAK
suksametoniowy chlorek	Suxamethonii chloridum	Chlorsuccillin	w anestezjologii do krótkotrwałego zwiotczenia mięśni
takalcytol jednowydny	Tacalcitolum monohydricum	Curatoderm	w dermatologii w leczeniu łuszczycy plackowatej
temozolomid	Temozolomidum	Blastomat, Nogron, Temodal, Temostad, Temozolomide Teva	w onkologii jako lek cytostatyczny
tiokolchikozyd krystalizowany z etanolu	Thiocolchicosidum ex ethanolo cristallisatum	–
tiokolchikozyd uwodniony	Thiocolchicosidum hydricum	Tiocolis	leczenie bolesnych przykurczów mięśni	TAK
tiomersal	Thiomersalum	szczepionka-pełnokomórkowa DTP	jako konserwant
tiopental sodowy z sodu węglanem	Thiopentalum natricum et ethanolo cristallisatum	Thiopental Momaja, Thiopental	w anestezjologii w celu wywołania krótkotrwałego znieczulenia ogólnego
tramazoliny chlorowodorek jednowodny	Tramazoli hydrochloridum monohydricum	–
urokinaza	Urokinasum	Urokinase APC	leczenie choroby zakrzepowo-zatorowej
wekuroniowy bromek	Vecuronii bromidum	Norcuron	w anestezjologii w celu zwiotczenia mięśni żebrowych podczas zabiegów chirurgicznych
winblastyny siarczan	Vinblastinum sulfas	Vinblastin – Richter, Vinblastine Teva	w onkologii jako lek cytostatyczny
winkrystyna siarczan	Vincristinum sulfas	Vincristin – Richter, Vincristine Teva	w onkologii jako lek cytostatyczny

Wyczyść