Benzoesan sodu
Benzoesan sodu (Natrii benzoas) – sól o działaniu wykrztuśnym i konserwującym, strącana przez sole wapnia i alkalizująca mieszanki.
Charakterystyka
- Nazwa łacińska: Natrii benzoas
- Synonimy i nazwy spotykane na receptach: Natrium benzoicum
Benzoesan sodu jest dobrze rozpuszczalną w wodzie solą, w recepturze wykorzystywaną jako składnik wykrztuśny mieszanek doustnych oraz jako środek konserwujący w płynnych postaciach leku.
W mieszankach pełni podwójną rolę także w sensie niezgodności: sam bywa strącany przez sole wapnia jako nierozpuszczalny benzoesan wapnia, a jednocześnie alkalizuje roztwór, co może wytrącić wolne zasady z soli alkaloidów obecnych w tej samej recepcie.
Praca z surowcem
W mieszance benzoesan sodu oddziela się od soli wapnia płynem obojętnym z recepty albo – po uzgodnieniu z lekarzem – zamienia sól wapnia na sól sodu lub potasu z przeliczeniem równoważnej ilości. Pamiętaj, że alkalizuje roztwór, więc sole alkaloidów dodaje się na końcu1.
W naszej bazie ten surowiec ma 4 opisane niezgodności recepturowe – pełne zestawienie z mechanizmem, postępowaniem i piśmiennictwem znajdziesz w sekcji pod tekstem, a cały skład recepty sprawdzisz w analizatorze niezgodności recepturowych. Brak wpisu w bazie nie dowodzi zgodności składników – oznacza tylko, że pary nie opisano w wykorzystanym piśmiennictwie.
Nazewnictwo i nazwy synonimiczne
Nazwa z recepty nie zawsze pokrywa się z etykietą surowca na półce. Wszystkie formy tej pozycji – polską, łacińską i historyczne – zebraliśmy w tłumaczu nazw surowców, gdzie sprawdzisz też, którą nazwę łacińską wpisać na etykiecie leku recepturowego.
Źródła
- Jachowicz, R. (red.). (2021). Receptura apteczna. Sporządzanie leków jałowych i niejałowych. PZWL, Warszawa. ↩
Zaloguj się, aby czytać dalej
Pełne opracowania opieka.farm – w tym materiały Rx – są dostępne dla zalogowanych. Załóż bezpłatne konto zawodowe: zajmuje minutę i odblokowuje całą bazę wiedzy.
Niezgodności recepturowe 4
Następuje wytrącenie nierozpuszczalnego osadu. Wystąpienie osadu zależy od stężenia.
Zachodzi reakcja podwójnej wymiany - wytrącenie nierozpuszczalnej soli benzoesanu lub salicylanu wapnia.
Zachodzi reakcja podwójnej wymiany, w wyniku alkalizacji środowiska nastąpi wytrącenie zasady papaweryny.
Pozorna niezgodność cofnięcia dysocjacji - wytrącenie trudno rozpuszczalnych zasad - fosforan kodeiny i chlorowodorek efedryny w środowisku alkalicznym będą się wytrącać z soli, ale jako łatwo…