opieka.farm
Surowiec recepturowy ·Benzoesan sodu
Zaloguj się
Reklama
Surowiec recepturowy·substancje czynne

Benzoesan sodu

Benzoesan sodu (Natrii benzoas) – sól o działaniu wykrztuśnym i konserwującym, strącana przez sole wapnia i alkalizująca mieszanki.

Zapisz

Charakterystyka

  • Nazwa łacińska: Natrii benzoas
  • Synonimy i nazwy spotykane na receptach: Natrium benzoicum

Benzoesan sodu jest dobrze rozpuszczalną w wodzie solą, w recepturze wykorzystywaną jako składnik wykrztuśny mieszanek doustnych oraz jako środek konserwujący w płynnych postaciach leku.

W mieszankach pełni podwójną rolę także w sensie niezgodności: sam bywa strącany przez sole wapnia jako nierozpuszczalny benzoesan wapnia, a jednocześnie alkalizuje roztwór, co może wytrącić wolne zasady z soli alkaloidów obecnych w tej samej recepcie.

Praca z surowcem

W mieszance benzoesan sodu oddziela się od soli wapnia płynem obojętnym z recepty albo – po uzgodnieniu z lekarzem – zamienia sól wapnia na sól sodu lub potasu z przeliczeniem równoważnej ilości. Pamiętaj, że alkalizuje roztwór, więc sole alkaloidów dodaje się na końcu1.

W naszej bazie ten surowiec ma 4 opisane niezgodności recepturowe – pełne zestawienie z mechanizmem, postępowaniem i piśmiennictwem znajdziesz w sekcji pod tekstem, a cały skład recepty sprawdzisz w analizatorze niezgodności recepturowych. Brak wpisu w bazie nie dowodzi zgodności składników – oznacza tylko, że pary nie opisano w wykorzystanym piśmiennictwie.

Nazewnictwo i nazwy synonimiczne

Nazwa z recepty nie zawsze pokrywa się z etykietą surowca na półce. Wszystkie formy tej pozycji – polską, łacińską i historyczne – zebraliśmy w tłumaczu nazw surowców, gdzie sprawdzisz też, którą nazwę łacińską wpisać na etykiecie leku recepturowego.

Źródła

  1. Jachowicz, R. (red.). (2021). Receptura apteczna. Sporządzanie leków jałowych i niejałowych. PZWL, Warszawa.
Czytasz fragment

Zaloguj się, aby czytać dalej

Pełne opracowania opieka.farm – w tym materiały Rx – są dostępne dla zalogowanych. Załóż bezpłatne konto zawodowe: zajmuje minutę i odblokowuje całą bazę wiedzy.

Pełne opracowania i karty
Ulubione i „ostatnio czytane"
„Co nowego od ostatniej wizyty"
Materiały i treści Rx
Autor
Redakcja opieka.farm
Praca zbiorowa farmaceutów z redakcji
Publikacja: 28.07.2026 Ostatnia aktualizacja: 28.07.2026

Niezgodności recepturowe 4

Benzoesan sodu × Bromek wapnia

Następuje wytrącenie nierozpuszczalnego osadu. Wystąpienie osadu zależy od stężenia.

Benzoesan sodu × Chlorek wapnia / bromek wapnia lub inne sole wapnia

Zachodzi reakcja podwójnej wymiany - wytrącenie nierozpuszczalnej soli benzoesanu lub salicylanu wapnia.

Benzoesan sodu × Chlorowodorek papaweryny

Zachodzi reakcja podwójnej wymiany, w wyniku alkalizacji środowiska nastąpi wytrącenie zasady papaweryny.

Benzoesan sodu × Fosforan kodeiny (kodeina) +2 w grupie

Pozorna niezgodność cofnięcia dysocjacji - wytrącenie trudno rozpuszczalnych zasad - fosforan kodeiny i chlorowodorek efedryny w środowisku alkalicznym będą się wytrącać z soli, ale jako łatwo…

Sprawdź kombinacje w analizatorze niezgodności →