opieka.farm
Surowiec recepturowy ·Etakrydyny mleczan
Nie jesteś zalogowany — część treści i narzędzi zostaje ukryta Zaloguj się
Reklama
Surowiec recepturowy·substancje czynne

Etakrydyny mleczan

Etakrydyny mleczan (Ethacridini lactas monohydricus), rywanol – żółty surowiec odkażający do roztworów wodnych 0,01–0,2% oraz maści i zasypek 0,5–2,5%.

Zapisz

Etakrydyny mleczan to substancja czynna stosowana w recepturze wyłącznie zewnętrznie. Farmakopea Polska XIII przypisuje mu działanie przeciwbakteryjne i odkażające, a zakresy stężeń wiąże z postacią leku, osobno dla roztworu, osobno dla maści i zasypki1. W rejestrze surowców farmaceutycznych surowiec jest dostępny w opakowaniach od 1 g do 250 g, od jednego wytwórcy2.

Charakterystyka etakrydyny mleczanu

Jak nazywa się etakrydyny mleczan na recepcie i w rejestrze?

Monografia nosi tytuł Ethacridini lactas monohydricus, nazwę polską etakrydyny mleczan jednowodny i angielską Ethacridine lactate monohydrate3. W rejestrze surowców farmaceutycznych pozycja figuruje jako etakrydyny mleczan2. W praktyce aptecznej używa się nazwy potocznej rywanol. Odpowiedniki nazw z recept i receptariuszy zbiera wykaz synonimów recepturowych.

Jak wygląda etakrydyny mleczan i w czym się rozpuszcza?

Surowiec ma postać żółtego, krystalicznego proszku3. Rozpuszczalność monografia podaje terminami jakościowymi3.

RozpuszczalnikRozpuszczalność
Wodadość trudno rozpuszczalny
Etanol 96%bardzo trudno rozpuszczalny
Chlorek metylenupraktycznie nierozpuszczalny

Z tego układu wynika, w czym surowiec się rozprowadza. Rozpuszczalnikiem roztworów jest woda, bo w niej rozpuszczalność jest największa. W maści i w zasypce mleczan etakrydyny zostaje fazą stałą rozproszoną w podłożu, nie zaś rozpuszczoną w nim substancją.

Zastosowanie etakrydyny mleczanu w recepturze

Wykaz dawek przypisuje surowcowi działanie przeciwbakteryjne i odkażające, wyłącznie przy podaniu zewnętrznym, w trzech postaciach leku: roztworze, maści i zasypce1. Podział na dwa zakresy stężeń idzie za tym podziałem postaci, a nie za wskazaniem.

Stężenia etakrydyny mleczanu

Wykaz dawek Farmakopei Polskiej XIII podaje dla etakrydyny mleczanu jedną drogę podania, zewnętrzną, i różnicuje stężenia zalecane według postaci leku1.

Postać lekuStężenie zwykle stosowane
Roztwórod 0,01% do 0,2%
Maść, zasypkaod 0,5% do 2,5%

Przy podaniu zewnętrznym wykaz podaje zakres stężeń zalecanych zamiast dawek maksymalnych i tak też należy czytać powyższe wartości: górna granica zakresu nie jest dawką maksymalną w rozumieniu wykazu4. Stężenia zalecane mają charakter orientacyjny, a ich ustalenie nie oznacza, że lek może być stosowany przez dowolnie długi okres4. Zapis stężenia z recepty przeliczysz kalkulatorem stężeń recepturowych.

Niezgodności recepturowe etakrydyny mleczanu

Zachowanie surowca wyznaczają dwie cechy cząsteczki, wrażliwość na odczyn zasadowy i dodatni ładunek.

  • Środowisko zasadowe. Wodny roztwór surowca ma odczyn zbliżony do obojętnego, pH od 5,5 do 7,03. Surowiec jest solą zasady akrydynowej z kwasem mlekowym, a w farmakopealnej reakcji tożsamości roztwór po dodaniu rozcieńczonego wodorotlenku sodu wymaga przesączenia, zanim w przesączu wykryje się mleczan3. Alkalizacja rozdziela więc preparat na osad i roztwór, przez co składniki podnoszące odczyn wytrącają substancję czynną.
  • Substancje anionowe. Etakrydyna jest w preparacie kationem, więc składniki o charakterze anionowym, takie jak mydła i anionowe emulgatory, znoszą ładunek cząsteczki i odbierają jej działanie odkażające5.

Pary składników z konkretnej recepty sprawdzisz w analizatorze niezgodności recepturowych.

Przechowywanie i trwałość etakrydyny mleczanu

Surowiec chroni się od światła3.

Bezpieczeństwo stosowania etakrydyny mleczanu

Etakrydyny mleczan nie występuje w Wykazie A, Wykazie B ani Wykazie N6. Pełne zestawienia portal publikuje osobno jako wykaz A, wykaz N i wykaz P.

Surowiec jest żółty3, a jego barwa przechodzi na skórę, opatrunki i tkaniny5.

Surowce dopuszczone do obrotu

Nazwa (wg rejestru)ProducentOpakowania (EAN)
Etakrydyny mleczanAmara Compounding sp. z o.o.5 g (EAN 5909990212446) · 10 g (EAN 5909990212453) · 25 g (EAN 5909990212460) · 50 g (EAN 5909990212477) · 100 g (EAN 5909990212484) · 250 g (EAN 5909990212491) · 1 g (EAN 5901315022419)

Zestawienie na podstawie rejestru2.

Źródła

  1. Farmakopea Polska XIII. Wykaz dawek substancji czynnych. T. III, str. 4911. 2023
  2. Lista Surowców Farmaceutycznych. Centrum e-Zdrowia, Rejestr Produktów Leczniczych. Stan na 2026-07-05
  3. Farmakopea Polska XIII. Monografia: Ethacridini lactas monohydricus. T. II, str. 3028. 2023
  4. Farmakopea Polska XIII. Wykaz dawek substancji czynnych, Wyjaśnienia. T. III, str. 4887. 2023
  5. Jachowicz R (red.). Receptura apteczna. PZWL
  6. Farmakopea Polska XIII. Wykazy A, B, N. T. III, str. 4956–4964. 2023
Czytasz fragment

Zaloguj się, aby czytać dalej

Pełne opracowania opieka.farm – także te o lekach na receptę – czytają tylko zalogowani. Bezpłatne konto zawodowe zakładasz w minutę.

  • Pełny dostęp do bazy
  • Indeks substancji czynnych
  • Opisy chorób
  • Baza surowców recepturowych
Autor
Redakcja portalu
Opracowanie zespołu
Publikacja: 09.08.2026 Ostatnia aktualizacja: 15.08.2026

Niezgodności recepturowe 1

Etakrydyny mleczan × Woda wapienna +7 w grupie

Zachodzi inaktywacja riwanolu - powstaje mleczan wapnia oraz wytrąca się etoksydwuaminoakrydyna. Z ichtiolem następuje wydzielenie żywicy.

Sprawdź kombinacje w analizatorze niezgodności →