Azotan srebra

Azotan srebra (Argenti nitras) to surowiec recepturowy stosowany zewnętrznie, w roztworach o działaniu odkażającym i przyżegającym¹. Farmakopea Polska umieszcza go w Wykazie A, czyli wśród substancji bardzo silnie działających², a stężenia zwykle stosowane różnicuje zależnie od miejsca aplikacji.

Charakterystyka azotanu srebra

Monografia farmakopealna nosi tytuł Argenti nitras, polską nazwę Srebra azotan, a pod tytułem podaje nazwę angielską Silver nitrate³. Pod nazwą Srebra azotan surowiec figuruje także w rejestrze produktów dopuszczonych do obrotu⁴, więc nazwa recepturowa i rejestrowa są zgodne. Pozostałe określenia, którymi bywa zapisywany na recepcie, zbiera wykaz synonimów recepturowych.

Farmakopea opisuje surowiec jako biały lub prawie biały, krystaliczny proszek albo przezroczyste, bezbarwne kryształy³.

W czym rozpuszcza się azotan srebra?

Rozpuszczalność monografia opisuje określeniami o przypisanych wartościach liczbowych^3,5.

Woda jest więc rozpuszczalnikiem każdego stężenia spotykanego w recepturze, łącznie z roztworami dwudziestoprocentowymi. W etanolu 96% na gram surowca potrzeba od kilkunastu do trzydziestu mililitrów, co ogranicza stężenie roztworów spirytusowych.

Zastosowanie azotanu srebra w recepturze

Do czego stosuje się azotan srebra w recepturze?

Farmakopealny wykaz dawek przypisuje azotanowi srebra działanie odkażające i przyżegające i przewiduje dla niego wyłącznie drogę zewnętrzną¹. Postaci są w tym wykazie wyliczone razem ze stężeniami: roztwory na skórę, do przepłukiwań, do worka spojówkowego, do pędzlowania jamy ustnej oraz roztwory stomatologiczne¹.

Stężenia i dawki maksymalne azotanu srebra

Wykaz dawek podaje dla azotanu srebra stężenia zwykle stosowane, osobno dla każdego miejsca aplikacji¹.

Przy podaniu zewnętrznym Farmakopea podaje zakres stężeń w danym zastosowaniu zamiast dawki maksymalnej¹. Rozpiętość jest tu czterystukrotna, od 0,05% do przepłukiwań po 20,0% w stomatologii, a różnica między stężeniem odkażającym a przyżegającym mieści się w tej samej rubryce wykazu. Naważkę surowca na zadaną objętość roztworu przeliczysz kalkulatorem stężeń recepturowych.

Niezgodności recepturowe azotanu srebra

Jon srebra reaguje z częstymi składnikami recept, a produktem reakcji jest zwykle nierozpuszczalny osad albo ciemne zabarwienie preparatu.

• Chlorki i bromki. Azotan srebra wytrąca z jonami chlorkowymi biały, serowaty osad, a z bromkowymi jasnożółty⁶. Farmakopea wykorzystuje tę reakcję do wykrywania chlorków i bromków, a w recepcie oznacza ona, że sodu chlorek wytrąca srebro z roztworu.
• Siarka i siarczki. Siarka tworzy z solami srebra ciemne siarczki, przez co preparat szarzeje lub czernieje, a składniki tracą aktywność⁷.
• Metale. Farmakopea nakazuje przechowywanie surowca w niemetalowym pojemniku³, co wyklucza także metalowe łopatki, sitka i naczynia przy odważaniu i sporządzaniu roztworu.

Zestawienia par składników z jednej recepty sprawdzisz w analizatorze niezgodności recepturowych.

Przechowywanie i trwałość azotanu srebra

Monografia stawia dwa warunki przechowywania: niemetalowy pojemnik oraz ochrona od światła³.

Bezpieczeństwo stosowania azotanu srebra

Azotan srebra figuruje w Wykazie A substancji bardzo silnie działających², a w Wykazie B i Wykazie N nie występuje. Pełne zestawienia portal publikuje osobno jako wykaz A, wykaz N i wykaz P.

Surowce dopuszczone do obrotu

Zestawienie na podstawie rejestru⁴.