Brymonidyny winian

Brymonidyny winian to substancja czynna stosowana w recepturze ocznej. Farmakopea Polska XIII wiąże z nią jedną drogę podania, zewnętrzną, i jedną postać leku, krople do oczu o stężeniu 2 mg/mL, podawane po jednej kropli dwa razy dziennie w jaskrze¹. Surowiec figuruje w farmakopealnym Wykazie substancji bardzo silnie działających², a w rejestrze surowców farmaceutycznych ma jeden wpis³.

Charakterystyka winianu brymonidyny

Jak nazywa się brymonidyny winian na recepcie i w rejestrze?

Nazwa łacińska monografii to Brimonidini tartras, a angielska Brimonidine tartrate⁴. W rejestrze surowców farmaceutycznych surowiec figuruje jako Brymonidyny Winian³. Odpowiedniki nazw z recept i receptariuszy zbiera wykaz synonimów recepturowych.

Jak wygląda brymonidyny winian i w czym się rozpuszcza?

Farmakopea opisuje surowiec jako biały, jasnożółtawy lub jasnobrunatnawy proszek⁴. Rozpuszczalność monografia podaje terminami jakościowymi⁴.

Z tego układu wynika nośnik preparatu. Roztwór powstaje w fazie wodnej, a postaci spirytusowej z tego surowca się nie sporządza. Rozpuszczalnikiem kropli do oczu wykonywanych w aptece jest woda spełniająca wymagania monografii Aqua pro usu officinale⁵.

Zastosowanie winianu brymonidyny w recepturze

Wykaz dawek przypisuje temu surowcowi jedno zastosowanie, jaskrę, i jedną postać leku, krople do oczu¹. Krople do oczu to jałowe płynne preparaty przeznaczone do wprowadzania do oka, w postaci roztworów wodnych albo olejowych, emulsji albo zawiesin⁶. Ponieważ winian brymonidyny rozpuszcza się w wodzie⁴, preparat z nim jest wodnym roztworem rzeczywistym, badanym w odpowiednich warunkach widoczności jako przezroczysty i praktycznie wolny od nierozpuszczalnych cząstek⁶.

Jakie wymagania musi spełnić apteczny preparat do oczu?

Preparaty do oczu sporządzane w aptece są jałowe, a sączenie wyjaławiające i rozdozowywanie odbywa się w warunkach aseptycznych, w klasie czystości powietrza A. Gdy wyjałowienie gotowego preparatu nie jest możliwe, całość wykonuje się aseptycznie z jałowych składników⁵.

Pojemność pojemnika i okres po pierwszym otwarciu obowiązują, jeżeli nie zostało inaczej uzasadnione i zatwierdzone. W zależności od wymaganego stężenia substancji czynnej i potrzeb terapeutycznych krople do oczu mogą być hipertoniczne⁵.

Stężenia stosowane winianu brymonidyny

Wykaz dawek podaje dla tego surowca jedną drogę podania i jedno stężenie zwykle stosowane¹.

Stężenie 2 mg/mL odpowiada 0,2%, a zapis stężenia z recepty przeliczysz kalkulatorem stężeń recepturowych. Na ile dni wystarczy wydane opakowanie przy dawkowaniu dwa razy dziennie po kropli, policzysz kalkulatorem zużycia kropli do oczu.

Dlaczego wykaz nie podaje dla winianu brymonidyny dawki maksymalnej?

Przy podaniu zewnętrznym wykaz podaje zakres zalecanych stężeń substancji czynnej w danej postaci leku, a nie wielkość dawki, i ze względu na specyfikę tej drogi podania zwykle nie zamieszcza wartości dawek maksymalnych⁷. Ustalona w Farmakopei wielkość dawki zwykle stosowanej nie oznacza przy tym, że lek może być stosowany przez dowolnie długi okres⁷.

Niezgodności recepturowe winianu brymonidyny

Ograniczenia przy tym surowcu wynikają z jego rozpuszczalności oraz z warunków, w jakich wyjaławia się preparat oczny.

• Rozpuszczalniki niewodne. Winian brymonidyny jest praktycznie nierozpuszczalny w bezwodnym etanolu i w toluenie⁴, więc nośnikiem pozostaje woda, a preparatów spirytusowych z tego surowca się nie wykonuje.
• Polimery zwiększające lepkość przy wyjaławianiu termicznym. Krople o zwiększonej lepkości wolno wyjaławiać końcowo w autoklawie tylko wtedy, gdy w tych warunkach nie dochodzi do interakcji między składnikami preparatu a polimerem. Przy takiej interakcji roztwór substancji czynnej wyjaławia się przez sączenie i dodaje w warunkach aseptycznych do wyjałowionego termicznie roztworu substancji zwiększającej lepkość⁸.
• Środki konserwujące. Wybrany środek konserwujący musi być zgodny z pozostałymi składnikami preparatu oraz skuteczny przez cały okres stosowania kropli⁸.

Pary składników z konkretnej recepty sprawdzisz w analizatorze niezgodności recepturowych.

Sporządzanie kropli do oczu z winianem brymonidyny

Metodę wyjałowienia wyznacza postać fizyczna preparatu⁸.

Wodny roztwór winianu brymonidyny jest roztworem rzeczywistym o niskiej lepkości, więc mieści się w zakresie metody 1, a przy substancji termostabilnej także metody 2⁸.

1. Rozpuścić surowiec w wodzie spełniającej wymagania monografii Aqua pro usu officinale⁵.
2. Doprowadzić roztwór do izotonii z płynem łzowym roztworem izotonizującym, a pH do wartości wymaganej dla kropli do oczu, w razie potrzeby roztworem buforującym⁸.
3. Przesączyć roztwór przez filtr o nominalnej wielkości porów nie większej niż 0,22 µm⁸.
4. Rozdozować preparat do jałowych pojemników w warunkach aseptycznych, w klasie czystości powietrza A⁵.

Jakie substancje pomocnicze wchodzą do kropli do oczu?

Krople do oczu mogą zawierać substancje izotonizujące, środki konserwujące, substancje buforujące oraz zwiększające lepkość⁵. Do doprowadzenia preparatu do izotonii z płynem łzowym służą cztery roztwory pomocnicze⁸.

Jako środki konserwujące stosuje się w aptece chlorek benzalkoniowy w stężeniu od 0,01% do 0,02%, dioctan chlorheksydyny lub diglukonian chlorheksydyny w stężeniu 0,01% albo mieszaninę parabenów, czyli parahydroksybenzoesanu metylu i parahydroksybenzoesanu propylu, w stężeniu odpowiednio 0,065% i 0,035%. Dodaje się je w postaci roztworów pomocniczych⁸. Krople bez środka konserwującego umieszcza się w pojemnikach jednodawkowych albo w pojemnikach wielodawkowych pozwalających dozować preparat bez ryzyka zanieczyszczenia mikrobiologicznego⁸. Pozostałe reguły pracy przy stole recepturowym zbiera dział receptury.

Przechowywanie i trwałość preparatów z winianem brymonidyny

Gotowy preparat przechowuje się w jałowym pojemniku z zabezpieczeniem gwarancyjnym⁶. Krople do oczu umieszcza się w pojemnikach wielodawkowych umożliwiających wielokrotne podawanie kropli preparatu, a taki pojemnik zawiera nie więcej niż 10 mL⁶.

Na etykiecie pojemnika wielodawkowego podaje się okres, w którym preparat nadaje się do użycia po pierwszym otwarciu, i okres ten nie przekracza 4 tygodni⁶. Etykieta zawiera także nazwy wszystkich dodanych środków konserwujących⁶ oraz informację o okresie przydatności do użycia i warunkach przechowywania preparatu⁵.

Bezpieczeństwo stosowania winianu brymonidyny

Co oznacza obecność winianu brymonidyny w Wykazie A?

Winian brymonidyny figuruje w farmakopealnym Wykazie substancji bardzo silnie działających, czyli Wykazie A, bez oznaczenia § ani §§². Substancje z tego wykazu to Venena, a przepisy o wydawaniu leków z aptek oraz regulujące wystawianie recept przewidują przy nich zachowanie szczególnej ostrożności bądź specjalnych zasad postępowania⁹.

Znak § przy pozycji oznaczałby substancję zaliczoną do grup III-P i IV-P substancji psychotropowych oraz do prekursorów kategorii 1, a znak §§ substancję z grupy II-N środków odurzających i II-P substancji psychotropowych⁹, więc ich brak wyklucza ten surowiec z obu grup. W Wykazie substancji silnie działających, czyli Wykazie B, winian brymonidyny nie figuruje¹⁰, nie ma go też w Wykazie środków odurzających, czyli Wykazie N¹¹. Pełne zestawienia portal publikuje osobno, wykaz A substancji bardzo silnie działających, wykaz N środków odurzających oraz wykaz P substancji psychotropowych.

Surowce dopuszczone do obrotu

Zestawienie na podstawie rejestru³.