Dziedziczenie apteki po śmierci właściciela. MZ nie prowadzi prac nad zmianą przepisów

Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi prac nad zmianą przepisów o dziedziczeniu aptek i nie analizowało skutków obowiązujących regulacji. Tak wynika z odpowiedzi podsekretarz stanu Katarzyny Kacperczyk na interpelację posłanki Małgorzaty Gromadzkiej, która pytała o los aptek rodzinnych po śmierci właściciela¹.

Resort przypomniał, jak działa obecny mechanizm. Zezwolenie wydane osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci, ale art. 104 Prawa farmaceutycznego przewiduje dwa wyjątki, a różnica między nimi jest zasadnicza:

• Zezwolenie nie wygasa w ogóle, jeżeli spadkobierca, małżonek mający udział w przedsiębiorstwie albo osoba, która nabyła je na podstawie zapisu windykacyjnego, jest farmaceutą z prawem wykonywania zawodu prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą i spełnia warunki z art. 99 ust. 4a i 4b.
• Zezwolenie zostaje przez 24 miesiące od dnia śmierci, jeżeli ta sama grupa osób albo zarządca sukcesyjny spełnia warunki z art. 99 ust. 4a i 4b, bez wymogu posiadania prawa wykonywania zawodu. To ta ścieżka dotyczy spadkobierców spoza zawodu i o niej mówi interpelacja.

Niezależnie od ścieżki spadkobiercy mają 12 miesięcy od dnia śmierci na złożenie do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego wniosku o zmianę zezwolenia w zakresie podmiotu, który je posiada. Jeżeli wniosek nie wpłynie, zezwolenie wygasa z dniem następującym po ostatnim dniu tego terminu.

Na cztery pytania posłanki resort odpowiedział odmownie w każdym punkcie:

• analiz skutków przepisów o dziedziczeniu aptek przez spadkobierców niebędących farmaceutami nie prowadzono,
• decyzje o zmianie zezwolenia i o stwierdzeniu jego wygaśnięcia po śmierci posiadacza należą do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, a Minister Zdrowia nie gromadzi danych w tym zakresie,
• nie są prowadzone prace legislacyjne dotyczące art. 104 Prawa farmaceutycznego, czyli także nad postulowanym wydłużeniem okresu przejściowego ani nad prowadzeniem apteki rodzinnej pod nadzorem osoby z kwalifikacjami farmaceutycznymi,
• resort nie ma analiz wpływu tych regulacji na strukturę rynku aptecznego i na funkcjonowanie aptek rodzinnych.

Jedyne dane liczbowe w piśmie pochodzą z Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego: od 2017 roku do 20 maja 2026 roku wydano w skali kraju 19 decyzji o wygaśnięciu zezwolenia po śmierci osoby, na rzecz której je wydano. Resort traktuje tę liczbę jako niską, pisząc, że przez dziewięć lat zapadło ich „jedynie” tyle. Obejmuje ona wszystkie wygaśnięcia zezwolenia po śmierci posiadacza, a posłanka pytała węziej, o apteki zamknięte po upływie ustawowego okresu przejściowego.

Interpelacja wpłynęła 11 maja 2026 roku, odpowiedź przyszła po ponad trzech miesiącach. Posłanka opisała w niej sygnał od rodziny prowadzącej aptekę i wskazała na koszty zakończenia działalności po upływie okresu przejściowego, od lokalu przystosowanego do prowadzenia apteki po zapasy produktów leczniczych i ciągłość obsługi pacjentów realizujących recepty w danej placówce. Jak ujęła to w interpelacji, sprzyja to „postępującej koncentracji rynku aptecznego przez duże sieci” kosztem aptek rodzinnych². Samo wystąpienie mówi o funkcjonowaniu apteki „jedynie przez okres 24 miesięcy”, co odpowiada wyłącznie ścieżce dla spadkobiercy spoza zawodu.

To druga w ciągu tygodnia odpowiedź tej samej podsekretarz stanu, w której resort odmawia zmian bez zapowiedzi dalszych prac. Wcześniej w ten sam sposób odniósł się do zasad utraty prawa wykonywania zawodu farmaceuty, o czym pisaliśmy pod koniec sierpnia.