Sanepid nadal pobierze próbki suplementów w aptece. Ministerstwo Zdrowia odrzuciło wniosek Naczelnej Izby Aptekarskiej

Apteka pozostanie miejscem, w którym Państwowa Inspekcja Sanitarna może nieodpłatnie pobrać próbki suplementów diety do badań laboratoryjnych. Naczelna Izba Aptekarska wnosiła o wyłączenie aptek z tego uprawnienia, a Ministerstwo Zdrowia wniosku nie uwzględniło. Rozstrzygnięcie znalazło się w zestawieniu uwag z konsultacji publicznych do projektu nowelizacji ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, opublikowanym w Rządowym Centrum Legislacji 26 sierpnia 2026 roku.¹

Izba proponowała, aby uprawnienie inspekcji do pobierania próbek zapisać w art. 76 ust. 1 pkt 4 ustawy ze słowami „z wyłączeniem aptek”. Uzasadniała to tym, że apteki prowadzą obrót w rygorystycznych warunkach przechowywania i monitorowania temperatury wynikających z Prawa farmaceutycznego, więc przechowywanie suplementów w warunkach aptecznych wyłącza ryzyko pogorszenia ich jakości. Naczelna Rada Aptekarska wskazywała przy tym, że próbki powinny być pobierane przede wszystkim od producentów i podmiotów odpowiedzialnych, ponieważ – jak ujęto to w uwadze – apteka nie ma wpływu na skład, proces produkcji ani jakość produktu.

Resort odmówił i oparł odmowę na statusie apteki na rynku spożywczym. W stanowisku napisał wprost: „Apteki są podmiotami wprowadzającymi żywność do obrotu”, z czego wyprowadził wniosek, że obowiązują je te same wymagania co pozostałych uczestników tego rynku. O miejscu pobrania próbki decyduje natomiast to, gdzie produkt fizycznie się znajduje – w zakładzie produkcyjnym albo już w sprzedaży – a podstawą jest „Plan pobierania próbek w ramach urzędowej kontroli i monitoringu dla PIS” na dany rok albo kontrola bieżąca. Kwestię obowiązków apteki wobec suplementów, od warunków przechowywania po tryb wycofywania z obrotu, zebraliśmy w opracowaniu o suplementach diety w aptece i kontroli inspekcji sanitarnej.

Konsultacje zmieniły też te fragmenty projektu, o których pisała branża suplementowa:

• Maksymalna kara pieniężna zostaje na poziomie trzydziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia. Projekt zakładał podniesienie jej do stukrotności, a Ministerstwo Zdrowia odnotowało, że „proponowane zmiany wysokości kar zostały wykreślone z projektu ustawy”. W konsultacjach wskazywano, że stukrotność odpowiadałaby kwocie około 890 356 zł według danych za 2025 rok.
• Z projektowanego art. 103 ust. 1 pkt 2a wykreślono słowa „w tym prowadzi prezentację i reklamę takich środków spożywczych”. Przepis dotyczy wprowadzenia po raz pierwszy do obrotu środka spożywczego bez powiadomienia Głównego Inspektora Sanitarnego.
• Zmieniono art. 75 ust. 1 pkt 1, przepis o kosztach pobrania próbek i badań laboratoryjnych. Uwagi Konfederacji Lewiatan i PASMI wskazywały, że przepis dawał się czytać dwojako – albo opłaty należą się dopiero po potwierdzeniu niezgodności, albo już wtedy, gdy organ uzna pobranie próbek za potrzebne. Resort uznał uwagi i zapisał, że „wprowadzono zmianę w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy”.
• Opłaty za czynności urzędowe wykonywane na wniosek przedsiębiorcy zostają. Postulat Pracodawców RP, aby wykreślić z art. 75 ust. 1 nowy pkt 4, nie został uwzględniony. Resort wyjaśnił, że chodzi o opłaty za dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań prawa żywnościowego, w tym świadectwa i dokumenty eksportowe.

Nowe brzmienie art. 75 ust. 1 pkt 1 nie zostało opublikowane. W katalogu projektu tekst nowelizacji pochodzi z 27 kwietnia 2026 roku, a Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na uwagi podaje wyłącznie, że zmianę wprowadziło, bez przytoczenia jej treści. Do czasu publikacji poprawionego projektu nie da się więc rozstrzygnąć, na jakich zasadach koszty badania próbki pobranej w aptece obciążą placówkę, a na jakich organ.

Projekt ma numer UD 247 w wykazie prac legislacyjnych i wciąż jest na etapie konsultacji publicznych, przed rozpatrzeniem przez komitety Rady Ministrów.² O innej zmianie w przepisach o suplementach diety, rozszerzeniu listy dozwolonych form związków, pisaliśmy we wpisie L-treonian magnezu trafi na listę form dozwolonych w suplementach diety.