Salicylan sodu
Salicylan sodu (Natrii salicylas) – dobrze rozpuszczalna sól kwasu salicylowego, wchodząca w niezgodności z solami wapnia i tworząca eutektyki.
Charakterystyka
- Nazwa łacińska: Natrii salicylas
- Synonimy i nazwy spotykane na receptach: Natrium salicylicum
Salicylan sodu to dobrze rozpuszczalna w wodzie sól kwasu salicylowego o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. W recepturze bywa składnikiem mieszanek doustnych oraz preparatów stosowanych miejscowo.
W płynnych postaciach leku strącają go sole wapnia, dając nierozpuszczalny salicylan wapnia. W proszkach z kolei tworzy mieszaniny eutektyczne, między innymi z wodzianem chloralu i metenaminą – tu rozwiązaniem jest rozdzielenie składników przy ucieraniu.
Praca z surowcem
Przy mieszankach salicylan sodu rozdziela się od soli wapnia, a gdy osad jest nieunikniony, po konsultacji z lekarzem podaje się składniki w dwóch roztworach. W proszkach obowiązuje zasada eutektyków: ucierać osobno i łączyć na końcu1.
W naszej bazie ten surowiec ma 4 opisane niezgodności recepturowe – pełne zestawienie z mechanizmem, postępowaniem i piśmiennictwem znajdziesz w sekcji pod tekstem, a cały skład recepty sprawdzisz w analizatorze niezgodności recepturowych. Brak wpisu w bazie nie dowodzi zgodności składników – oznacza tylko, że pary nie opisano w wykorzystanym piśmiennictwie.
Nazewnictwo i nazwy synonimiczne
Nazwa z recepty nie zawsze pokrywa się z etykietą surowca na półce. Wszystkie formy tej pozycji – polską, łacińską i historyczne – zebraliśmy w tłumaczu nazw surowców, gdzie sprawdzisz też, którą nazwę łacińską wpisać na etykiecie leku recepturowego.
Źródła
- Jachowicz, R. (red.). (2021). Receptura apteczna. Sporządzanie leków jałowych i niejałowych. PZWL, Warszawa. ↩
Zaloguj się, aby czytać dalej
Pełne opracowania opieka.farm – w tym materiały Rx – są dostępne dla zalogowanych. Załóż bezpłatne konto zawodowe: zajmuje minutę i odblokowuje całą bazę wiedzy.
Niezgodności recepturowe 4
Następuje wytrącenie nierozpuszczalnego osadu. Wystąpienie osadu zależy od stężenia.
Zachodzi reakcja podwójnej wymiany - wytrącenie nierozpuszczalnej soli benzoesanu lub salicylanu wapnia.
Pozorna niezgodność cofnięcia dysocjacji - wytrącenie trudno rozpuszczalnych zasad - fosforan kodeiny i chlorowodorek efedryny w środowisku alkalicznym będą się wytrącać z soli, ale jako łatwo…
Powstaje mieszanina eutektyczna - na skutek obniżenia temperatury topnienia proszek upłynnia się.