CFU pochodzi od angielskiego colony-forming unit, po polsku jednostka tworząca kolonię, w piśmiennictwie zapisywana też skrótem jtk. Parametr mówi, ile żywych, zdolnych do podziału komórek bakterii lub grzybów znajduje się w badanej próbce. Każda taka komórka wysiana na podłoże hodowlane daje początek jednej widocznej kolonii, więc licząc wyrosłe kolonie, szacuje się liczbę komórek wyjściowych.
Zliczanie opiera się na założeniu upraszczającym, że jedna kolonia wyrasta z jednej żywej komórki. Wynik podaje się zwykle jako stężenie, czyli liczbę jednostek przypadającą na określoną objętość, najczęściej w postaci CFU/ml.
