Leki z kodeiną – Porównanie

Leki z kodeiną dostępne są na receptę i bez recepty. Wykazują działanie przeciwbólowe i przeciwkaszlowe.

Preparaty zawierające kodeinę dostępne w obrocie aptecznym

Preparaty zawierające kodeinę zestawiono w Tabeli poniżej:

Nazwa handlowa	Status	Postać	Dawka fosforanu kodeiny	Inne substancje	Substancje pomocnicze	Wskazania
Antidol	OTC	Tabletka	15 mg	Paracetamol 500 mg	–	Ból o średnim i dużym nasileniu
Efferalgan Codeine		Tabletka musująca	30 mg	Paracetamol 500 mg	sód, sorbitol, benzoesan sodu, aspartam, etanol, fruktoza, glukoza, sacharoza, siarczyny w aromacie	Ból o średnim i dużym nasileniu
Neoazarina	OTC	Tabletka powlekana	10 mg	Sproszkowane ziele tymianku 316 mg	laktoza,	W nieżytach górnych dróg oddechowych w silnych napadowych atakach kaszlu.
Nurofen Plus	OTC	Tabletka powlekana	12,8 mg	Ibuprofen 200 mg	–	Ostry ból o umiarkowanym nasileniu
Thiocodin	OTC	Syrop	15 mg	Sulfogwajakol 300 mg	sacharoza	Suchy uporczywy kaszel
Thiocodin	OTC	Tabletka	15 mg	Sulfogwajakol 300 mg	–	Suchy uporczywy kaszel
Sirupus Pini compositus	OTC	Syrop	0,05 g	Wyciąg sosnowy płynny: etanol (90%) (1:1) 6,6 g, Nalewka z owocu kopru włoskiego: etanol (70%) (1:4,5-5,0) 1,0 g	sacharoza, etanol	Doraźnie w suchym kaszlu
Solpadeine Max	OTC	Tabletka musująca	12,8 mg	Paracetamol 500 mg, Kofeina 30 mg	sorbitol	Ostry ból o umiarkowanym nasileniu
Solpadeine	OTC	Kapsułka	8 mg	Paracetamol 500 mg, Kofeina 30 mg	erytrozynę, błękit patentowy v, żółcień chinolinową	Ostry ból o umiarkowanym nasileniu
Solpadeine FORTE Tabs	OTC	Tabletka powlekana	12,8 mg	Paracetamol 500 mg	laktoza, erytrozynę, błękit patentowy v, żółcień chinolinową	Umiarkowanego bólu wymagającego silniejszego działania przeciwbólowego

O substancji czynnej

Kodeina jest zaliczana do grupy opioidowych leków przeciwbólowych. W przedstawionych lekach występuję w postaci dobrze rozpuszczalnego fosforanu kodeiny. Ponadto jest tzw. prolekiem, a dopiero po metabolizmie enzymu wątrobowego CYP2D6, zostaje przekształcona w morfinę. Morfina pobudza receptory opioidowe w mózgu i rdzeniu kręgowym.

Wskazania do stosowania leków z kodeiną to:

• leczenie bólu umiarkowanego do silnego,
• suchy kaszel.

Według przeglądu oceniającego skuteczność leczenia ostrego kaszlu wirusowego ¹ stosowane dawki 15-30 mg nie wykazały znaczącej przewagi nad placebo.

Wydawanie kodeiny bez recepty reguluje Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii ² oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia ³. Zgodnie z przepisami, podczas jednej sprzedaży pacjentowi można wydać produkt leczniczy, który zawiera maksymalnie 240 mg fosforanu kodeiny. Ponadto leki zawierające substancje psychoaktywne, w tym kodeinę mogą być wydawane wyłącznie osobom pełnoletnim.

Limit kodeiny (240 mg) nie obowiązują przy realizacji recept. Jeśli terapia wymaga większej ilości kodeiny na jednej recepcie można wydać dawkę odpowiadającą zapotrzebowaniu na maksymalnie 90 dni stosowania.

Substancje dodatkowe

W preparatach z kodeiną pojawiają się różne substancje dodatkowe wspomagające wskazania:

• paracetamol – działa przeciwgorączkowo i przeciwbólowo
• sproszkowane ziele tymianku – działa wykrztuśnie, antyseptycznie, rozkurczowo, nawilża gardło
• ibuprofen – działa przeciwgorączkowo, przeciwbólowo, przeciwzapalnie
• sulfogwajakol – działa wykrztuśnie, słabo odkażająco

Substancje pomocnicze

Preparaty różnią się substancjami pomocniczych. Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie substancji pomocniczych o znanym działaniu:

• sód –problematyczna u osób z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, przy diecie niskosodowej.
• sorbitol – problematyczna u osób z nietolerancją fruktozy, działa osmotycznie, może prowadzić do wzdęć i biegunki.
• benzoesan sodu – problematyczny przy astmie, pokrzywce, ryzyko alergii krzyżowej na aspirynę.
• aspartam – problematyczna u osób chorujących na fenyloketonurię,
• etanol – niewskazany u dzieci, osób uzależnionych od alkoholu, kobiet w ciąży, ryzyko reakcji disulfiramowej,
• fruktoza – problematyczna u osób z nietolerancją fruktozy.
• glukoza – problematyczny u osób z celiakią.
• sacharoza – problematyczna u diabetyków, może zwiększać ryzyko próchnicy, niezalecana u osób z nietolerancją cukrów.
• siarczyny w aromacie – problematyczne przy astmie, nadwrażliwością na salicylany, mogą powodować skurcz oskrzeli.
• laktoza – problematyczna u osób z nietolerancją laktozy, może powodować wzdęcia, bóle brzucha i biegunki.
• żółcień chinolinowa – może powodować reakcje alergiczne.
• erytrozyna – zawiera jod, problematyczne przy chorobach tarczycy.
• błękit patentowy V – może powodować reakcje alergiczne.

Wnioski z porównania

Na podstawie analizy leków z kodeiną wyciągamy następujące wnioski:

• Maksymalna dawka postaci doustnych OTC to 15 mg.
• Żaden preparat OTC nie zawiera dawki wystraczającej do efektu przeciwkaszlowego, poza lekiem na receptę.
• Kodeina nie jest dostępna jako preparat pojedynczy.
• Pacjentom, którzy mają trudność z połykaniem tabletek, możesz polecić Solpadeine lub Solpadeine Max w postaci tabletek musujących.
• Pacjenci z nietolerancją laktozy powinni unikać leków Neoazarina i Solpadeine FORTE Tabs.
• Pacjeni unikającym alkoholu nie powinni stosować Sirupus Pini i Efferalgan Codeine.