opieka.farm

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu opieka.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Treść ma charakter fachowej informacji dla osób uprawnionych. Zatwierdzenie zapisujemy w Twojej przeglądarce.

Przejdź do treści
opieka.farm
Start Aktualności Opracowania Wideo Wydarzenia Pytania do redakcji
Baza wiedzy
Substancje Choroby Wytyczne Receptura Suplementy Case studies
Narzędzia
Kalkulatory Przegląd lekowy Niezgodności Synonimy Zamienniki Tryb dyżuru Ściągi do druku

Program ekspercki

Tarczyca okiem farmaceuty

Dowiedz się więcej

Czym jest niedoczynność tarczycy?

Schemat stanów tarczycy: norma, nadczynność, niedoczynność pierwotna i wtórna — poziomy TSH i T4

Niedoczynność tarczycy jest zaburzeniem endokrynologicznym, w przebiegu której gruczoł tarczowy nie produkuje wystarczającej ilości hormonów – tyroksyny (T4) oraz trójjodotyroniny (T3).

W wyniku niedoboru hormonów tarczycy u pacjenta rozwijają się objawy kliniczne, któremu towarzyszy podwyższone stężenie hormonu TSH (hormon tyreotropowy) produkowanego przez przysadkę w odpowiedzi na obniżające się stężenie tyroksyny i trójjodotyroniny.

Czynność tarczycy i przysadki są wzajemnie kontrolowane na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego. Funkcje przysadki są regulowane przez tyreoliberynę (TRH) uwalnianą przez podwzgórze, która pobudza aktywność przysadki. Przysadka mózgowa, uwalnia hormon tyreotropowy (TSH) pobudzający tarczycę do produkcji T3 i T4. Podwyższone stężenie T3 i T4 powoduje zmniejszenie uwalniania TSH przez przysadkę raz TRH przez podwzgórze, a niedobór hormonów stymuluje produkcję TSH.[1]

Jak często występuje?

Około 5% populacji cierpi na niedoczynność tarczycy.[1] Stwierdza się ją u 1-6% osób do 60. rż.[2]

1

Niedoczynność tarczycy jest najpowszechniejszym zaburzeniem funkcji tarczycy.[3]

2

Częstość występowania utajonej (subklinicznej) niedoczynności tarczycy to nawet 3-15% w zależności od badanej populacji.[4]

3

Nierozpoznana niedoczynność tarczycy około 5% populacji.[5]

4

Choroby tarczycy około 5-krotnie częściej występują u kobiet.[2]

Zapoznaj się z algorytmem rekomendacji

Dowiedz się więcej
Algorytm konsultacji z pacjentem z podejrzeniem niedoczynności tarczycy

Jak się objawia?

Pacjent, u którego występują niedobory hormonów tarczycy może skarżyć się na:

  • Zmęczenie i osłabienie
  • Senność
  • Pogorszenie funkcji poznawczych szczególnie u osób starszych
  • Obrzęki skórne (obejmujące powieki, twarz, ręce)
  • Spowolnienie akcji serca
  • Zaburzenia miesiączkowania
  • Sucha, blada skóra
  • Uczucie ciągłego zimna
  • Obniżenie nastroju
  • Problemy z pamięcią i koncentracją
  • Przyrost masy ciała
  • Suche, łamliwe włosy, bez połysku
  • Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
  • Zaparcia

Nasilenie objawów zależne jest od stadium rozwinięcia choroby. Jeśli choroba jest zaawansowana objawy te będą łatwiejsze do rozpoznania, lecz niedoczynność tarczycy może mieć także łagodniejszy przebieg, a wtedy jej rozpoznanie może być trudniejsze.[1]

!

Objawy niedoczynności tarczycy są mało charakterystyczne i mogą wskazywać także na inne choroby. Jednak większość z nich można łatwo zidentyfikować podczas przeprowadzania wywiadu z pacjentem, dlatego zapytaj pacjenta o to czy obserwuje u siebie te konkretne objawy zaburzenia.

Twój pacjent skarży się na objawy niedoczynności tarczycy?

Zaleć mu wykonanie badań TSH. Pamiętaj, że takie badanie może zlecić lekarz medycyny rodzinnej lub internista – pacjent nie musi udawać się do endokrynologa, dlatego wystarczy, że skierujesz go do lekarza POZ.

Przykładowe przypadki pacjentów z niedoczynnością tarczycy

Alicja, 23 lata

Młoda kobieta, która ma odczucie ciągłego zimna, jest blada i osłabiona.

Magda, 30 lat

Pacjentka, która zauważyła przyrost masy ciała i prosi o polecenie preparatu na odchudzanie. Dodatkowo zgłasza, że występują u niej zaburzenia miesiączkowania.

Anna, 50 lat

Kobieta w średnim wieku, która skarży się na mocne wypadanie włosów oraz obrzęki skórne występujące głównie w obrębie twarzy.

Tomasz, 45 lat

Mężczyzna odczuwający przewlekłe zmęczenie i już po raz kolejny prosi w aptece o preparat wzmacniający

Zofia, 75 lat

Starsza kobieta szukająca preparatu poprawiającego funkcje poznawcze. Przyznaje, że od jakiegoś czasu pogorszyła się jej pamięć i koncentracja. Odczuwa spowolnienie akcji serca i obniżenie ciśnienia tętniczego krwi.

Jak rozpoznać niedoczynność tarczycy?

Rozpoznanie pierwotnej niedoczynności tarczycy polega na prostym badaniu – oznaczeniu w surowicy krwi stężenia TSH i stwierdzeniu jego podwyższonego stężenia, z jednoczesnym obniżeniem stężenia wolnej frakcji tyroksyny (fT4).

W przypadku wtórnej lub trzeciorzędowej niedoczynności TSH może być w normie, jednak obniżone będzie stężenie fT4.

Dalsza diagnostyka obejmuje oznaczenie poziomu przeciwciał, które pozwala zidentyfikować możliwe procesy autoimmunologiczne, a także wykonanie USG tarczycy.[1]

Jakie badania polecać?

Badanie TSH jest pierwszym krokiem w rozpoznaniu niedoczynności tarczycy.

  • Ma charakter przesiewowy i powinno być wykonane jako pierwsze, gdy u pacjenta podejrzewa się zaburzenia czynności tarczycy.
  • Pozwala ono ocenić funkcję tarczycy poprzez pomiar stężenia hormonu tyreotropowego we krwi.
  • Na początkowym etapie rozpoznania nie są potrzebne inne badania, ponieważ samo badanie TSH dostarcza wystarczających informacji do dalszego postępowania.
  • Wynik tego badania może wskazać, czy konieczne jest pogłębienie badań, czy też wystarczy monitorowanie stanu pacjenta.

Czym jest badanie TSH?

TSH to hormon produkowany przez przysadkę mózgową, który stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów tarczycy – T3 i T4. Oznaczenie jego stężenia jest podstawowym testem, który pozwala określić funkcję tarczycy.

U osób dorosłych stężenie TSH powinno się znajdować w przedziale od 0,4 do 4,0 ml U/l. Norma ta jest jednak ogólna i może różnić w zależności od indywidualnych cech pacjenta, np. im młodszy pacjent to norma będzie niższa.

Badanie można wykonać w każdym laboratorium diagnostycznym bez skierowania.

Jest ono proste, niedrogie, a ze skierowaniem jest bezpłatne.[2]

Czym grozi nieleczona niedoczynność tarczycy?

Nieleczona niedoczynność tarczycy może być przyczyną rozwoju poważnych zaburzeń, takich jak:

  • śpiączka,[6]
  • niewydolność serca,[6]
  • ryzyko rozwoju depresji,[6]
  • zwiększone ryzyko rozwoju choroby Alzheimera u kobiet.[7]

Niedoczynność tarczycy wpływa także na czynność serca:[8]

  • zmniejsza się pojemność minutowa serca,
  • obniżeniu ulega częstość rytmu serca,
  • wzrasta ciśnienie tętnicze krwi,
  • zwiększa się sztywność naczyń,
  • wzrasta poziom cholesterolu całkowitego, LDL oraz apolipoproteiny B.
Euthyrox N — lewotyroksyna sodowa

Jak wygląda leczenie?

Leczenie niedoczynności tarczycy jest bardzo proste. Obejmuje terapię substytucyjną, polegającą na uzupełnianiu hormonów tarczycy.

Standardem w leczeniu jest lewotyroksyna (np. Euthyrox®N), czyli syntetyczny hormon, identyczny z endogennym, a więc o takim samym działaniu do tego, który występuje naturalnie w organizmie.[1]

Nazwa handlowa
Euthyrox® N[9]
Postać
Tabletki
Wskazania
  • Leczenie wola obojętnego.
  • Zapobieganie nawrotom po chirurgicznym usunięciu wola obojętnego, w zależności od stopnia zachowanej czynności tarczycy po operacji.
  • Terapia substytucyjna w niedoczynności tarczycy.
  • Terapia supresyjna w raku tarczycy.
  • Zastosowanie diagnostyczne w testach zahamowania czynności tarczycy.
Substancje pomocnicze
Wolny od laktozy

Jak stosować lewotyroksynę?

Zaleć pacjentowi przyjmowanie dawki leku jednorazowo, rano, na czczo, pół godziny przed śniadaniem, najlepiej z niewielką ilością płynu (np. pół szklanki wody).[2][9]

Czy w ciąży można stosować lewotyroksynę?

Lewotyroksyna stosowana w terapii pacjentów z niedoczynnością tarczycy jest identyczna z naturalnie produkowaną przez gruczoł tarczowy. Może być stosowana w leczeniu pacjentek ciężarnych z niedoczynnością tarczycy, u których leczenie należy kontynuować zwiększając dawkę od 30-50% w momencie potwierdzenia koncepcji.[3]

Weź udział w konkursie i wygraj atrakcyjną nagrodę!

Konkurs zakończony. Dziękujemy wszystkim uczestnikom za zainteresowanie.

Chcesz, aby Twój pacjent poszerzył swoją wiedzę na temat chorób tarczycy?

Zaproś go do serwisu

www.tarczyca.pl

To sprawdzone i profesjonalne źródło wiedzy na temat zdrowia tarczycy.

Piśmiennictwo:

  1. Taylor, P. N., Albrecht, D., Scholz, A., Gutierrez-Buey, G., Lazarus, J. H., Dayan, C. M., & Okosieme, O. E. (2018). Global epidemiology of hyperthyroidism and hypothyroidism. Nature Reviews Endocrinology, 14(5), 301–316. https://doi.org/10.1038/nrendo.2018.18
  2. Gajewski, P. (red.). (2020). Interna Szczeklika. Medycyna Praktyczna.
  3. Kuryłło, M., & Mojs, E. (2022). The impact of hypothyroidism on cognitive processes, with particular emphasis on attention and memory issues. Neuropsychiatria i Neuropsychologia, 17(3–4), 194–200. https://doi.org/10.5114/nan.2022.124706
  4. Gosi, S. K. Y., Kaur, J., & Garla, V. V. (2024). Subclinical Hypothyroidism. StatPearls Publishing. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK536970/
  5. Strikić Đula, I., Pleić, N., Babić Leko, M., Gunjača, I., Torlak, V., Brdar, D., Punda, A., Polašek, O., Hayward, C., & Zemunik, T. (2022). Epidemiology of Hypothyroidism, Hyperthyroidism and Positive Thyroid Antibodies in the Croatian Population. Biology, 11(3), 394. https://doi.org/10.3390/biology11030394
  6. DeSanto, L. (b.d.). Hypothyroidism: Everything You Need to Know. HealthCentral.
  7. Tan, Z. S. (2008). Thyroid Function and the Risk of Alzheimer DiseaseThe Framingham Study. Archives of Internal Medicine, 168(14), 1514. https://doi.org/10.1001/archinte.168.14.1514
  8. Udovcic, M., Pena, R. H., Patham, B., Tabatabai, L. i Kansara, A. (2017). Niedoczynność tarczycy a serce. Czasopismo sercowo-naczyniowe Methodist DeBakey, 13(2), 55–59. https://doi.org/10.14797/mdcj-13-2-55
  9. Merck (2013). Charakterystyka Produktu Leczniczego Euthyrox® N z dn. 03.2023 r.. Pobrano z: https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public
Merck

Materiał przygotowany we współpracy z firmą Merck.

NUMER AKCEPTACJI

PL-EUT-00337

Skrócona informacja o leku

Skrócona informacja o leku Euthyrox® N

Treść o leku na receptę

Zaloguj się, aby zobaczyć pełną treść

Pełne opracowania opieka.farm – także te o lekach na receptę – czytają tylko zalogowani. Bezpłatne konto zawodowe zakładasz w minutę.

  • Pełny dostęp do bazy
  • Indeks substancji czynnych
  • Opisy chorób
  • Baza surowców recepturowych
Zaloguj się Załóż konto zawodowe
esc
Zacznij pisać, aby przeszukać bazę…
↑↓ nawigacja ↵ otwórz esc zamknij
Polecamy na portalu