Dimetykon to lek podawany doustnie w czynnościowych zaburzeniach przewodu pokarmowego związanych z nadmiernym gromadzeniem gazów. Wykorzystuje się go także w celu przygotowania pacjenta do diagnostyki obrazowej.
Jak działa dimetykon?
Dimetykon ma małe napięcie powierzchniowe przez co zmienia napięcie powierzchniowe baniek gazów w przewodzie pokarmowym. W ten sposób większe bańki gazu rozdrabniane są na mniejsze, które łatwiej się wchłaniają.
Kiedy i jak wprowadzono do obrotu dimetykon?
Dimetykon został otrzymany jako pochodna krzemu. Stosowany był w produktach dermatologicznych jako składnik ochronny bariery skórnej już pod koniec lat 50. XX wieku i jest opisany w monografii United States Food and Drug Administration (USFDA) dotyczącej środków ochronnych skóry[1].
Komu można polecić dimetykon?
Dimetykon jako lek do stosowania doustnego zarekomenduj:
- pacjentowi skarżącemu się na wzdęcia,
- pacjentowi, który ma się przygotować do badania obrazowego jamy brzusznej,
- opiekunowi dziecka powyżej 1. m.ż., szukającemu leku, który wspomoże w usuwaniu wzdęć towarzyszących bólom w obrębie jamy brzusznej
- pacjentowi dorosłemu cierpiącemu na zgagę, jako dodatek do leku zobojętniającego, ponieważ wykazano w badaniu u 52% pacjentów poprawę, w stosunku do stosowania samego leku zobojętniającego, w redukowaniu objawów zgagi oraz zmniejszenia objawów zapalenia przełyku w badaniu endoskopowym[2]
Warto zwrócić uwagę na zastosowanie dimetykonu w wyrobach medycznych, które można polecić pacjentowi szukającemu preparatu na wszawicę. W tym zastosowaniu dimetykon jest nietoksycznym środkiem, który otacza szczelną warstwą pasożyty i ich jaja, co zaburza ich gospodarkę wodno-gazową i prowadzi do obumarcia.
Czy dimetykon można polecić ciężarnej lub karmiącej?
Dimetykon, zgodnie z informacjami w ChPL można polecić ciężarnej oraz kobiecie karmiącej piersią.
Od jakiego wieku można zarekomendować dimetykon?
Dimetykon może zostać zarekomendowany każdemu pacjentowi, który ukończył 1. m.ż.
Jak dobrać postać i moc?
Dimetykon występuje w postaci kapsułek po 50 mg (Esputicon) do stosowania u osób dorosłych oraz w postaci kapsułek po 200 mg dimetykonu (Esputicon 200 mg) zarejestrowanych od 14. r.ż. U dzieci, które ukończyły 1. m.ż. sprawdzą się krople (Esputicon krople) o stężeniu 980 mg/g, gdzie jedna kropla zawiera około 20 mg dimetykonu.
Jak dawkować dimetykon?
Dawkowanie poszczególnych leków zawierających dimetykon rekomenduj w zależności od postaci i wieku pacjenta:
- Jeśli wydajesz kapsułki zawierające 50 mg dimetykonu (Esputicon) pacjentowi dorosłemu:
- na wzdęcia od 4 do 6 kapsułek na dobę,
- przed USG lub RTG jamy brzusznej przez dwa dni przed badaniem 4 kapsułki na dobę, a w dniu badania 2 kapsułki na czczo
- Jeśli wydajesz krople o stężeniu 100 mg/ml dimetykonu (Esputicon krople)
- na wzdęcia dla dorosłego zaleć od 8 do 15 kropli na dobę
- w celu przygotowania się przez pacjenta do badań RTG lub USG przekaż, żeby przez dwa dni przed badaniem stosował 4 razy na dobę po 2 krople, a w dniu badania 5 kropli na czczo.
- opiekunowi dziecka powyżej 1. m.ż., przekaż, aby podawał 4 krople na dobę
- Jeśli wydajesz kapsułki zawierające 200 mg dimetykonu (Esputicon 200 mg) pacjentowi powyżej 14. r.ż.
- celu przygotowania się do badań diagnostycznych zaleć 2 kapsułki dzień przed badaniem, a w dniu badania 1 kapsułka rano na czczo.
- we wzdęciach zaleć 2 kapsułki na dobę
Jak długo pacjent może stosować i jaką największą dawkę można polecić?
Lek z dimetykonem może być stosowany do momentu ustąpienia dolegliwości. Największą dawkę jaką możesz zarekomendować u osoby dorosłej to 400 mg na dobę, natomiast u małych dzieci dawka powinna wynosić 80 mg na dobę.
Po jakim czasie pacjent odczuje, że dimetykon działa?
Pacjent powinien odczuć efekt kilka minut po zastosowaniu dimetykonu w wybranej dla niego dawce oraz postaci.
Komu stanowczo odradzić stosowanie preparatów zawierających dimetykon?
Powinno się odradzić stosowanie leku z dimetykonem w przypadku pacjenta, który stosuje go zgodnie ze schematem dawkowania i pomimo tego nie odczuwa żadnej poprawy.
Jakie przewagi ma dimetykon nad innymi lekami o tym samym wskazaniu?
Leki z dimetykonem mają lepsze właściwości powierzchniowoczynne przez co mogą być dodatkowo stosowane w celu wywołania efektu ochronnego na błony śluzowe przewodu pokarmowego.
Jakie działania niepożądane ma dimetykon?
Leki z dimetykonem mają wysoki poziom bezpieczeństwa, dlatego nie opisano działań niepożądanych, które będą wymagać interwencji.
W jakie istotne interakcje z innymi lekami wchodzi dimetykon?
Nie są znane interakcje dimetykonu z lekami oraz pożywieniem.
Jakie produkty komplementarne można polecić pacjentom stosującym dimetykon?
Rozważ dwa przypadki rekomendacji komplementarnej do symetykonu:
- Pacjentowi z częstymi problemem gromadzenia gazów w jamie brzusznej polećlek prokinetyczny do krótkotrwałego stosowania np. trimebutynę (Tribux Bio).
- Pacjentowi szukającemu preparatu na kolkę niemowlęcą poleć preparat zawierający probiotyki.
Piśmiennictwo
- Baumann L(Ed.). (2015). Dimethicone and silicones. Cosmeceuticals and Cosmetic Ingredients. McGraw-Hill Education. https://dermatology.mhmedical.com/content.aspx?bookid=2812§ionid=244978358⬏
- Smart H.L., Atkinson M. (1990) Comparison of a dimethicone/antacid (Asilone gel) with an alginate/antacid (Gaviscon liquid) in the management of reflux oesophagitis, Journal of Royel Society of Medicine, 83(9):554-6⬏
