Czy warto polecać komory (spejsery) do stosowania razem z nebulizatorami? – Wyjaśniamy!

Autorzy: mgr farm. Barbara Żołna i mgr farm. Konrad Tuszyński
Publikacja: 22/08/2025
Aktualizacja: 22/08/2025
Komory inhalacyjne (spejsery) zwiększają efektywność terapii wziewnej lekami pMDI, takimi jak wziewne glikokortykosteroidy czy β2-mimetyki. Jak ich zastosowanie wpływa na depozycję leku w płucach i redukcję działań niepożądanych?

Spis treści

Treść tylko dla farmaceutów i techników farmaceutycznych.

Pytanie

Na rynku dostępne są komory inhalacyjne (spejsery) różnych producentów. Jakie korzyści daje ich zastosowanie? Czy powinny być one rutynowo polecane wszystkim pacjentom używającym inhalatorów pMDI?

Krótka odpowiedź

Zastosowanie komór inhalacyjnych może zwiększać efektywność i bezpieczeństwo terapii wziewnej. Spejsery są szczególnie polecane pacjentom, którzy mają problem z koordynacją wdechową, osobom starszym mającym problem z objęciem ustnika czy zwolnieniem dawki leku i dzieciom, zwłaszcza poniżej 3. r.ż.

Wyjaśnienie

Komory inhalacyjne, czyli inaczej spejsery, to przystawki do inhalatorów ciśnieniowych, które pozwalają na skuteczniejszą i bezpieczniejszą inhalację. Mogą być stosowane zarówno u osób dorosłych jak i dzieci.

Użycie komory inhalacyjnej pozwala na zmniejszenie prędkości cząsteczek rozpylanego leku, przez co łatwiej dostaje się on do płuc. W komorze lek utrzymywany jest wystarczająco długo, aby pacjent mógł inhalować się powoli, poprzez kilka spokojnych wdechów, bez konieczności skoordynowania wdechu z uwolnieniem dawki leku. Użycie komory inhalacyjnej pozwala również na redukcję depozycji cząstek aerozolu leczniczego w jamie ustnej i gardle, przez co zwiększa się ilość leku docierającego do dolnych dróg oddechowych. Kolejną zaletą jest zmniejszenie średnicy aerodynamicznej mediany rozkładu masowego (MMAD; mass median aerodynamic diameter) cząstek aerozolu na skutek odparowania propelantu pomiędzy wyzwoleniem dawki leku z pMDI a jej zainhalowaniem przez pacjenta, co jest szczególnie korzystne w terapii chorób dolnych dróg oddechowych. Wszystkie te zjawiska prowadzą do zwiększenia dostępności płucnej leku, a tym samym zwiększają efektywność i bezpieczeństwo terapii, zwłaszcza w przypadku stosowania wziewnych glikokortykosteroidów oraz krótko działających β2-mimetyków.[1][2]

Weź pod uwagę, że w przypadku dzieci, zwłaszcza poniżej 6. roku życia, istotne jest, aby dobrana komora inhalacyjna była niskoobjętościowa, z zastawkami o bardzo niskim oporze dla przepływającego powietrza oraz antystatyczna i połączona z odpowiednio dobraną maseczką twarzową. U starszych dzieci oraz u dorosłych lepszy efekt uzyskuje się przy użyciu ustnika.

Nie są dostępne badania wskazujące, by zastosowanie komory inhalacyjnej poprawiało skuteczność dostarczania leku w porównaniu z samym pMDI jeśli inhalator jest używany prawidłowo. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że jedynie niewielka część pacjentów obsługuje taki inhalator prawidłowo. Co więcej, zastosowanie spejsera redukuje depozycję leku w jamie ustnej, przez co zmniejsza częstość występowania działań niepożądanych leków, np. chrypki i grzybicy jamy ustnej po GKS czy tachykardii i drżenia mięśniowego po zastosowaniu β2-mimetyków.

  • Barbara Żołna
    mgr farm. Barbara Żołna

    Redaktorka portalu opieka.farm. Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Współautorka licznych podręczników i kursów dla farmaceutów. Na co dzień pełni funkcję kierownika w aptece otwartej.

  • Konrad Tuszyński
    mgr farm. Konrad Tuszyński

    Dyrektor ds. naukowych grupy 3PG. Redaktor naukowy i założyciel Wydawnictwa Farmaceutycznego. Współautor ponad 50 podręczników dla farmaceutów, a także publikacji naukowych z zakresu biofarmacji [publikacje naukowe]. Na co dzień tworzy treści edukacyjne i narzędzia dla pracowników aptek w całej Polsce. Kierownik pilotażu wdrożenia opieki farmaceutycznej w latach 2018-2019 pod patronatem Naczelnej Izby Aptekarskiej. Pasjonat i propagator evidence-based medicine. Wykładowca na studiach podyplomowych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM), Uniwersytetu Medycznego w Lublinie i Akademii Ekonomiczno-Humanistycznej. Członek Komisji ds. Opieki Farmaceutycznej OIA Kraków. [LinkedIn]

Piśmiennictwo

  1. Emeryk, A., Doniec, Z., Mazurek, H., Krenke, K., Pirożyński, M., Sosnowski, T., & Florkiewicz, E. (2017). Zasady stosowania komór inhalacyjnych u dzieci. Pediatria Polska, 92(3), 288–293. doi:10.1016/j.pepo.2017.02.003
  2. Newman, S. P. (2004). Spacer Devices for Metered Dose Inhalers. Clinical Pharmacokinetics, 43(6), 349–360. doi:10.2165/00003088-200443060-00001
Barbara Żołna. Czy warto polecać komory (spejsery) do stosowania razem z nebulizatorami? – Wyjaśniamy!. Portal opieka.farm. 19.08.2025. Link: https://opieka.farm/czy-warto-polecac-komory-spejsery-do-stosowania-razem-z-nebulizatorami-wyjasniamy/
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Najstarsze
Nowsze Najwyżej oceniane
Inline Feedbacks
View all comments
FB
Twitter/X
LinkedIn
WhatsApp
Email
Wydrukuj
Zobacz też

Zaloguj się