Zastosowania leków poza wskazaniami, o których nie wiedziałeś

O tym, czym jest stosowanie leku poza wskazaniami, pisaliśmy już tu: Off label, czyli pozarejestracyjne stosowanie leku. Przyjrzyjmy się teraz ciekawym przykładom pozarejestracyjnego stosowania leku tą samą drogą podania, lecz w innych wskazaniach, o których nie przeczytasz w ulotce…

1. Witamina na zatrzymanie laktacji

Suplementacja witaminą B6 stosowana jest m. in. w zespołach złego wchłaniania, neuropatiach i zaburzeniach metabolicznych. Zażywana w wysokich dawkach, witamina B6 stosowana jest off-label do hamowania laktacji (>200mg/dobę przez 5 dni).[1]http://www.livestrong.com/article/509418-much-b-6-can-dry-up-breast-milk/

2. Poprawianie jakości nasienia

Klomifen (Clostibegyt), stosowany w leczeniu niepłodności kobiet spowodowanej brakiem owulacji, ma również pozarejestracyjne wskazanie: niepłodność męską. Zażywanie klomifenu przez mężczyzn ma poprawiać jakość nasienia. W tym samym celu stosuje się również off-label pentoksyfilinę (Polfilin prolongatum, Agapurin)) i letrozol (Etruzil, Aromek, Lametta). Skuteczność tych terapii jest jednak dyskusyjna.[2]On-label and off-label drugs used in the treatment of male infertility.Fertil Steril. 2015 Mar;103(3):595-604 abstrakt[3]A controlled comparison of the efficacy of clomiphene citrate in male infertility. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0015028216598987

3. Uporczywa czkawka

Gabapentyna (Neurontin, Gabapentin) stosowana w leczeniu padaczki i bólu neuropatycznego, znajduje też zastosowanie w łagodzeniu czkawki[4]Gabapentin in the Treatment of Persistent Hiccups in Advanced Malignancy. Indian J Palliat Care. 2012 May-Aug; 18(2): 138–140. pełny tekst, neuropatii cukrzycowej i profilaktyce migren.[5]Examination of the evidence for off-label use of gabapentin. J Manag Care Pharm. 2003 Nov-Dec;9(6):559-68. abstrakt O przypadku aptecznym pacjenta z uporczywą czkawką pisaliśmy TU.

4. Zamykanie przewodu Botalla

Niesteroidowe leki przeciwzapalne takie jak indometacyna (Metindol) i ibuprofen (Ibum, Nurofen) są z powodzeniem stosowane w neonatologii do farmakologicznego zamknięcia przewodu tętniczego Botalla.[6]https://medlineplus.gov/ency/article/001560.htm Między innymi dlatego nie zaleca się stosowania ibuprofenu w III trymestrze ciąży.

5. Klonidyna nawet na zespół niespokojnych nóg

Czytaj też:
Choroba niedokrwienna serca

Lek obniżający ciśnienie krwi, klonidyna (Iporel), stosowany jest off label w ADHD, bólach nowotworowych, uderzeniach gorąca, nikotynizmie, odstawianiu opioidów i zespole niespokojnych nóg.[7]http://www.pharmacytimes.com/contributor/timothy-o-shea/2016/01/10-surprising-off-label-uses-for-prescription-medications

6. Leczenie bezsenności atypowymi p/psychotykami

Kwetiapina (Kwetaplex, Ketrel, Ketilept) stosowana w leczeniu schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej, jest często zalecana off-label jako lek na przewlekłą bezsenność, zwłaszcza u osób starszych. Ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych towarzystwa naukowe odradzają stosowania kwetiapiny w takim wskazaniu. Działania niepożądane atypowych leków przeciwpsychotycznych przewyższają ewentualną korzyść, jaką jest niewielka poprawa jakości snu.[8]Park SH. Off-label use of atypical antipsychotics: lack of evidence for their use in primary insomnia. Modern Medicine Network. November 8, 2013. pełny tekst Wyjątkiem mogą być pacjenci geriatryczni z objawami psychotycznymi. O kwetiapinie dyskutowaliśmy już tutaj.

7. Oziębłość płciowa kobiet

Stosowany w zaburzeniach erekcji u mężczyzn sildenafil (Viagra, Maxigra) znajduje też następujące pozarejestracyjne zastosowania: nadciśnienie płucne u dzieci, zespół Raynauda, choroba wysokościowa i leczenie oziębłości płciowej u kobiet.[9]Viagra’s Other Uses, July 30, 2007. pełny tekst[10]http://wyborcza.pl/1,145452,18666657,choroba-wysokosciowa-zamecza-alpinistow.html

8. Hazard, kleptomania i zachowania autodestrukcyjne

Naltrekson (Adepend), wskazany do stosowania u dorosłych pacjentów uzależnionych od alkoholu jako środek wspomagający abstynencję i zmniejszający potrzebę napicia się, używany jest również we wskazaniach pozarejestracyjnych, takich, jak: zachowania autodestrukcyjne, trichotillomania (niepohamowane wyrywanie włosów), kleptomania czy nałogowy hazard.[11]http://www.pharmacytimes.com/contributor/timothy-o-shea/2016/01/10-surprising-off-label-uses-for-prescription-medications/P-3

9. Prawdziwa pigułka poronna

Mizoprostol (Cytotec), syntetyczny analog prostaglandyny E1, wskazany w chorobie wrzodowej żołądka, stosowany jest w ginekologii do farmakologicznego wywoływania porodu. Stosowany doustnie lub miejscowo, przyspiesza dojrzewanie szyjki macicy.[12]Induction of labour Guideline pełny tekst .PDF Na czarnym rynku powszechny jest też handel lekiem z mizoprostolem i diklofenakiem (Arthrotec) – zdarza się nawet, że w aptece możemy być poproszeni o ten lek bez recepty dla “chorej babci” – w rzeczywistości kupowany w celu wywołania aborcji.

Czytaj też:
Nitraty

10. Na szczelinę odbytu

Nitrogliceryna (Nitrocard maść) zarejestrowana do uśmierzania bólów w dusznicy piersiowej, stosowana jest również w leczeniu szczelin odbytu. Aplikowana doodbytniczo, zmniejsza napięcie zwieracza wewnętrznego odbytu, poprawia ukrwienie i przyspiesza gojenie.[13]dr n. med. Jerzy Lubikowski: Szczelina odbytu [dostęp 20.09.2016] pełny tekst Dużo bezpieczniejszy jest jednak diltiazem (Oxycardil), który stosuje się w recepturze do sporządzania doodbytniczej maści.

ostatnia aktualizacja: 24.09.2016

mgr farm. Małgorzata Niedzwiecka

Cytuj ten artykuł jako:
Małgorzata Niedzwiecka, i in.: Zastosowania leków poza wskazaniami, o których nie wiedziałeś, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/opracowania/zastosowania-lekow-poza-wskazaniami-o-ktorych-nie-wiedziales/) [dostęp: 18 grudnia 2018]



Źródła:   [ + ]

Ten temat zawiera 17 odpowiedzi, ma 10 głosów, i został ostatnio zaktualizowany przez  Konrad Tuszyński 6 miesiące, 4 tygodnie temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #9829 Punkty: 4

    Daria Zielińska mgr farm.
    27 pkt.

    Spotkałam się z leczeniem wulwodynii za pomocą maści z gabapentyną przez jednego z ginekologów, seksuologów z Warszawy, było to ok 5 lat temu i wtedy pokazywał mi ten lekarz ( w naszej aptece sporządzałyśmy te maści), obiecujące wyniki badań .

    4 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #10165 Punkty: 3

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1K pkt.

    Zgadza się, tu jest ten artykuł z wynikami badan skuteczności 2-6% kremów z gabapentyną: Topical gabapentin in the treatment of localized and generalized vulvodynia. Szkoda że lekarze tak mało eksperymentują, kiedy jeszcze mogą, tj. kiedy jeszcze większość aptek robi leki recepturowe. Wulwodynia dodana do leksykonu.

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #25473 Punkty: 3

    Mateusz Kwit mgr farm.
    3 pkt.

    Z ciekawszych przypadków spotkałem się ze stosowaniem trazodonu w zaburzeniach erekcji, ergotaminy w celu obkurczenia macicy i zmniejszenia krwawienia po porodzie i gentamycyny do inhalacji.

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #25488 Punkty: 3

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1K pkt.

    Tak, było nawet badanie, czy warto stosować trazodon z sildenafilem, jeśli ten drugi nie jest wystarczająco skuteczny: A rational combination pharmacotherapy in men with erectile dysfunction who initially failed to oral sildenafil citrate alone: a pilot study.

    I ciekawostka. Case study pacjenta, który po zażyciu większej dawki trazodonu (Trittico) stracił przyrodzenie… Radzę nie otwierać artykułu przy jedzeniu. Penile Amputation After Trazodone-Induced Priapism: A Case Report

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #25682 Punkty: 0

    Agata Siemieniec mgr farm.
    28 pkt.

    O matko. Biedny facet.

  • #26245 Punkty: 0

    Agata Siemieniec mgr farm.
    28 pkt.

    Jeszcze a propos zastosowania off label Naltrexonu, czy wiemy coś o terapii niskimi dawkami w pozarejestracyjnych wskazaniach? Ciężko mi odsiać ziarno od plew, np:

    ze źródłem: https://academic.oup.com/painmedicine/article/17/4/790/2584099/Off-Label-Low-Dose-Naltrexone-for-Refractory

  • #26848 Punkty: 0

    Agata Siemieniec mgr farm.
    28 pkt.

    Czy mogę prosić o odpowiedź? Pilne z przyczyn rodzinnych

  • #26854 Punkty: 3

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1K pkt.

    Wiemy, ale mało. Wiadomo, że LDN wykazuje pewne neuroprotekcyjne i przeciwzapalne działanie[1], że może być skuteczny w leczeniu stwardnienia rozsianego, CD czy fibromialgii. Badania są niestety niskiej jakości i na małych próbach, co odbija się na ich wiarygodności – stąd brak oficjalnego stanowiska towarzystw naukowych.

    Nie ma za to badań potwierdzających skuteczność leczenia miliona różnych chorób, o których piszą na różnych pseudonaukowych stronach z clickbaitowymi tytułami.

    Jeden case study to za mało, żeby podejmować jakieś decyzje terapeutyczne co do kolejnego pacjenta. Jednak jeśli jest wybór – otumaniać się latami lekami przeciwpadaczkowymi albo wypróbować niezatwierdzoną jeszcze, ale obarczoną małym ryzykiem działań ubocznych terapię, która w razie powodzenia może być kontynuowana bez większej szkody dla zdrowia – czemu nie. 🙂

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #27105 Punkty: 2

    Karolina Kosowska mgr farm.
    4 pkt.

    A Nitrocard na bolesne skurcze łydek? Pojawiło się u nas dziś, nie do końca znam historię pacjenta, ale może ktoś coś słyszał albo ma jakieś źródło?

    2 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #27118 Punkty: 2

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1K pkt.

    To musi być stary lifehack bo opisywany już 40 lat temu 🙂 [1].

    Glyceryl trinitrate — 1,0
    Methyl salicylate — 1,0
    70% aqueous ethanol, q.s. ad 100
    (i do wcierania jak skurcz łapie)

    Jest też patent z 2004 [2] na wykorzystanie w tym celu maści 2% z wazeliną i lanoliną (Nitrocard) i plastrów transdermalnych, których nie ma już w Polsce. Podobno to bardzo skuteczny sposób, zarówno do stosowania przewlekłego, jak i doraźnie przy mocnym skurczu.

    Koniecznie poinformuj pacjenta o ryzyku spadku ciśnienia i niedociśnienia ortostatycznego. A jeśli to mężczyzna, warto wspomnieć, że nie może tego leku łączyć z sildenafilem (pacjent raczej nie wpadnie na to, że maść na łydkę może mieć interakcję z lekiem doustnym).

    2 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #27139 Punkty: 3

    Marcin Szopa tech. farm.
    35 pkt.

    Spotkałem się raz ze stosowaniem tramadolu w celu leczenia przedwczesnego wytrysku.

     

    Trochę poszperałem bo temat mnie zaciekawił i tutaj zarzucam odnośnik:

    [1]

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #27326 Punkty: 3

    Agnieszka Żur mgr farm.
    78 pkt.

    Tramadol to będzie zdecydowanie tańsza alternatywa do zarejestrowanej w tym wskazaniu dapoksetyny (Priligy). Tramadol ma jeszcze inne ciekawe zastosowanie off-label – Zespół Niespokojnych Nóg (50 mg na noc) 🙂

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #27685 Punkty: 2

    Magdalena Serafin mgr farm.
    2 pkt.

    Hej! Podam Wam moje 2 ulubione przykłady ze Szwajcarii, bo tutaj pracuję: Trittico 50 mg jako lek nasseny (alternatywa dla benzodiazepin) i Nolvadex w leczeniu niepłodności u mężczyzn.

    2 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #27827 Punkty: 4

    Agata Siemieniec mgr farm.
    28 pkt.

    acetylocysteina w leczeniu niepłodności, jako upłynniająca nasienie, stosowana przewlekle 2x600mg.

    4 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #35378 Punkty: 1

    Piotr Szopliński mgr farm.
    26 pkt.

    Temat stosowania leków off-label to raczej prawie że codzienność, a nie nisza z ciekawostkami (uwzględniając m.in. fakt, że wiele leków nie została zarejestrowana do stosowania u dzieci).

     

    W ramach uzupełnienia dorzucę:

    – ketamina w leczeniu depresji lekoopornej (przynajmniej do czasu rejestracji esketaminy)

    np.: https://www.psychiatryadvisor.com/depression-advisor/ketamine-promising-treatment-resistant-depression-treatment/article/744492/

    – N-acetylocysteina w “prewencji kaca”;) [veisalgia]

    np.: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT03104959

    – hydroksyzyna stosowana do ułatwiania zasypiania/leczenia bezsenności

    – propranolol w niwelowaniu tremy scenicznej aktorów itp.

    1 użytkownik uznał wypowiedź za pomocną.
  • #36461 Punkty: 1

    Jakie dawki sildenafilu stosuje się u dzieci w nadciśnieniu płucnym? Znalazłam artykuły, w których pisze się o 20mg 3x dziennie. Ale ani słowa o dzieciach… Jeśli liczymy dawki wg farmakopei to dla kilkulatka dawka 10mg 3 x dziennie (tak jest na rp  jest przekroczona…. Nie ukrywam, że pierwszy raz mamy zrobić proszki z sildenafilem i zastanawiam się jak to jest z tymi dawkami 😉 Ktoś, coś?

    1 użytkownik uznał wypowiedź za pomocną.
  • #36485 Punkty: 2

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1K pkt.

    Młodzież i dzieci po 1. rż. ≤20 kg mc. 10 mg 3 ×/d, >20 kg mc. 20 mg 3 ×/d.

    Takie 🙂

    2 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
    • Ta odpowiedź została zmodyfikowana 6 miesiące, 4 tygodnie temu przez  Konrad Tuszyński.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

109 Udostępnień
Udostępnij109
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp