Pacjenci często obawiają się przyjmowania NLPZ na pusty żołądek ze względu na możliwe uszkodzenia błony śluzowej żołądka. Ale czy zastosowanie NLPZ z posiłkiem faktycznie przeciwdziała wrzodom?
Nie ma badań z udziałem ludzi, które potwierdzałyby zasadność przyjmowania NLPZ z posiłkiem w celu przeciwdziałania chorobie wrzodowej czy krwawieniom z przewodu pokarmowego.
W niektórych charakterystykach produktów leczniczych zawierających NLPZ można przeczytać, żeby przyjmować je razem z posiłkiem,1 natomiast w innych zaleca się stosowanie na czczo, aby przyspieszyć początek działania przeciwbólowego.2 Dostępne są wyniki badań na zwierzętach, które pokazują, że stosowanie NLPZ na pusty żołądek zwiększa ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Informacja ta jest powielana w ChPL, jednakże nie ma jej potwierdzenia w przypadku badań z udziałem ludzi.3
Uzasadnieniem dla stosowania NLPZ z posiłkiem miała być teoria tzw. pułapki jonowej. Dawniej uważano, że drażniące działanie NLPZ na żołądek wynika z ich właściwości chemicznych. NLPZ to słabe kwasy organiczne, które niezdysocjowane w kwaśnym środowisku żołądka dobrze przenikają do komórek nabłonka, gdzie ulegają jonizacji i nie mogą dyfundować z komórek nabłonka, zwiększając w ten sposób ryzyko ich uszkodzenia.4 Obecnie wiadomo, że NLPZ powodują krwawienia z przewodu pokarmowego ze względu na swój mechanizm działania, tzn. hamowanie wydzielania prostaglandyn działających gastroprotekcyjnie i zwiększone wydzielanie wodorowęglanów, a nie interakcję drażniącą błonę śluzową żołądka i spożyte wraz z lekiem jedzenie nie ma na to wpływu.
W przeglądzie systematycznym z 2015 r. wykazano, że biodostępność NLPZ nie różniła się między stanami na czczo i po posiłku, natomiast posiłek opóźniał początek ich działania. A wysokie wczesne stężenie leku w osoczu po podaniu na pusty żołądek zapewnia wcześniejszą i trwalszą ulgę w bólu. Opóźnienie działania może zwiększać ryzyko niepotrzebnego sięgania przez pacjenta po kolejną dawkę i narażać na działania niepożądane związane z przyjmowaniem zbyt wysokich dawek.5
Posiłek opóźnia początek działania NLPZ, co może zwiększać ryzyko niepotrzebnego sięgania przez pacjenta po kolejną dawkę i narażać na działania niepożądane związane z przyjmowaniem zbyt wysokich dawek.
Źródła
- Adamed Pharma S.A. (2014). ChPL Ibuprofen-Pabi. ↩
- KRKA, d.d., Novo mesto. (2020). ChPL Roticox. ↩
- Rainsford, K. D., & Bjarnason, I. (2012). NSAIDs: take with food or after fasting?. The Journal of pharmacy and pharmacology, 64(4), 465–469. https://doi.org/10.1111/j.2042-7158.2011.01406. ↩
- Sostres, C., Gargallo, C. J., Arroyo, M. T., & Lanas, A. (2010). Adverse effects of non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs, aspirin and coxibs) on upper gastrointestinal tract. Best practice & research. Clinical gastroenterology, 24(2), 121–132. https://doi.org/10.1016/j.bpg.2009.11.005 ↩
- Moore, R. A., Derry, S., Wiffen, P. J., & Straube, S. (2015). Effects of food on pharmacokinetics of immediate release oral formulations of aspirin, dipyrone, paracetamol and NSAIDs – a systematic review. British journal of clinical pharmacology, 80(3), 381–388. https://doi.org/10.1111/bcp.12628 ↩
