Pytanie
Tabletki antykoncepcyjne są popularną i skuteczną metodą antykoncepcji, wokół której krąży wiele kontrowersyjnych teorii. Wśród nich często pojawia się teza o braku ochoty na seks po stosowaniu tabletek. Czy antykoncepcja hormonalna rzeczywiście może wywołać spadek libido?
Krótka odpowiedź
Tak, u niektórych kobiet niewłaściwie dobrane tabletki antykoncepcyjne mogą powodować spadek libido.
Wyjaśnienie
Zmniejszenie ochoty na seks pojawiające się w trakcie stosowania doustnej antykoncepcji, postrzegane jest jako działanie niepożądane leku. W przypadku wystąpienia spadku libido po tabletkach antykoncepcyjnych zaleca się zmianę tabletek, z uwzględnieniem zmiany substancji czynnej lub jej ilości w tabletce.
Progestageny są to hormony sterydowe, których naturalnym przedstawicielem jest progesteron, a syntetyczne odpowiedniki znalazły zastosowanie w antykoncepcji hormonalnej. W tabletkach antykoncepcyjnych stosuje się pojedyncze progestageny, połączenie progestagenów i estrogenów lub kombinacje kilku progestagenów.
W zależności od generacji i budowy chemicznej syntetyczne progestageny różnią się powinowactwem do receptorów estrogenowych, androgenowych, glukokortykoidowych oraz mineralokortykoidowych. Udowodniono, że niedobór androgenów prowadzi do spadków libido, dlatego to aktywności androgenicznej progestagenów przypisuje się zmniejszenie ochoty na seks u kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną.[1] Podział gestagenów ze względu na aktywność androgenną przedstawiono w Tabeli 1.
| Silnie androgenne | Średnio androgenne | Słabo androgenne | Antyandrogenne |
|---|---|---|---|
| – Norgestrel – Lewonorgestrel | – Noretysteron | – Dezogestrel – Etonogestrel – Norgestimat | – Octan cyproteronu – Drospirenon – Dienogest |
U większości kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną nie obserwuje się wpływu tabletek antykoncepcyjnych na poziom libido. U około 30% można zaobserwować spadek ochoty na seks, który może być działaniem niepożądanym tabletek. Należy jednak pamiętać o silnym podłożu psychologicznym zaburzeń seksualnych i wykluczyć pozostałe możliwe przyczyny obniżenia libido.[2]
Jeżeli problem wynika ze stosowania tabletek antykoncepcyjnych, warto polecić pacjentce kontakt z lekarzem w celu zmiany leku na inny, zawierający inną substancję czynną.

-
mgr farm. Aleksandra Hermanowska
-
mgr farm. Konrad TuszyńskiDyrektor ds. naukowych grupy 3PG. Redaktor naukowy i założyciel Wydawnictwa Farmaceutycznego. Współautor ponad 50 podręczników dla farmaceutów, a także publikacji naukowych z zakresu biofarmacji [publikacje naukowe]. Na co dzień tworzy treści edukacyjne i narzędzia dla pracowników aptek w całej Polsce. Kierownik pilotażu wdrożenia opieki farmaceutycznej w latach 2018-2019 pod patronatem Naczelnej Izby Aptekarskiej. Pasjonat i propagator evidence-based medicine. Wykładowca na studiach podyplomowych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM), Uniwersytetu Medycznego w Lublinie i Akademii Ekonomiczno-Humanistycznej. Członek Komisji ds. Opieki Farmaceutycznej OIA Kraków. [LinkedIn]
Piśmiennictwo
- Casado-Espada, N. M., de Alarcón, R., de la Iglesia-Larrad, J. I., Bote-Bonaechea, B., & Montejo, Á. L. (2019). Hormonal Contraceptives, Female Sexual Dysfunction, and Managing Strategies: A Review. Journal of clinical medicine, 8(6), 908. https://doi.org/10.3390/jcm8060908⬏⬏
- Burrows, L. J., Basha, M., & Goldstein, A. T. (2012). The effects of hormonal contraceptives on female sexuality: a review. The journal of sexual medicine, 9(9), 2213–2223. https://doi.org/10.1111/j.1743-6109.2012.02848.x⬏





Artykuł dobrze pokazuje, że wpływ tabletek antykoncepcyjnych na libido jest bardzo indywidualny. Badania wskazują, że większość kobiet nie odczuwa zmian, część zgłasza spadek, a u innych libido wręcz rośnie. Mechanizm może wiązać się m.in. ze wzrostem stężenia globuliny wiążącej hormony płciowe i obniżeniem dostępnych androgenów, choć nie zawsze ma to znaczenie kliniczne. Rekomendacje PTGiP podkreślają, że wybór antykoncepcji powinien być zawsze indywidualizowany, z uwzględnieniem możliwych działań niepożądanych, w tym także wpływu na sferę seksualną.
Tabletki to ogólnie nie jest prosty temat. Sama brałam wiele lat, ale jednak nie było to dla mnie dobre, mimo wielu prób. W końcu partner zdecydował się na wazektomię i to uratowało moje zdrowie. Decyzja była przemyślana, oczytana m in na wazektomia. com, przegadana z lekarzem itd. Dziś na pewno nie żałujemy.