Pytanie
Na rynku dostępne są dwie formy doustnej antykoncepcji hormonalnej – minitabletki oraz dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne. Czym się od siebie różnią? Wyjaśniamy!
Krótka odpowiedź
Zasadnicze różnice pomiędzy minipigułką gestagenną a dwuskładnikowymi tabletkami antykoncepcyjnymi dotyczą takich aspektów jak:
- skuteczność – minipigułka jest mniej skuteczna do tabletek dwuskładnikowych,[1]
- regularność krwawień – brak regularnych krwawień w przypadku przyjmowania minipigułki vs występowanie krwawień tzw. z odstawienia w przypadku stosowania tabletek dwuskładnikowych,[2]
- schemat dawkowania – stosowanie minipigułek bez przerw vs 7 dni przerwy w stosowaniu lub stosowanie placebo w przypadku tabletek dwuskładnikowych),[3]
- konieczność bardzo regularnego przyjmowania leku w celu zapewnienia skutecznej ochrony antykoncepcyjnej – w odstępach 24 godzinnych, bez pominięcia dawki). Stosowanie minipigułek cechuje się mniejszą tolerancją na opóźnienie w przyjęciu dawki niż w przypadku tabletek dwuskładnikowych,
- działania niepożądane – głownie wzrost ryzyka wystąpienia choroby zatorowo zakrzepowej w przypadku tabletek dwuskładnikowych.[4]
- możliwości stosowania w okresie laktacji – minipigułki mogą być stosowane, w przeciwieństwie do tabletek dwuskładnikowych.
Różnice pomiędzy minipigułką gestagenną a dwuskładnikowymi tabletkami antykoncepcyjnymi zaprezentowano w poniższej tabeli.
| Minipigułka gestagenna [5] [6] | Dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne [7] [8] | |
|---|---|---|
| Wskazania do stosowania wg ChPL | doustna antykoncepcja hormonalna | doustna antykoncepcja hormonalnabolesne miesiączkowanieleczenie endometriozy i PCOS |
| U kogo mogą być stosowane? | kobiety karmiące piersiąkobiety po 40. roku życiakobiety palące papierosy | kobiety u których nie występują przeciwskazania do stosowania estrogenów |
| Schemat dawkowania | codziennie o tej samej porze, bez przerw między opakowaniami | 21 dni przyjmowania tabletek + 7 dni przerwy lub placebo (w zależności od schematu) |
| Stosowanie | wymaga regularnego przyjmowania (najlepiej o tej samej porze, ± 3 godzinny) | wymaga regularnego przyjmowania (najlepiej o tej samej porze, ± 12 godzin) |
| Skuteczność (przy prawidłowym stosowaniu) | wskaźnik Pearla: 1-2 (niższa skuteczność) | wskaźnik Pearla: 0,2-0,5 (wyższa skuteczność) |
| Ryzyko rozwoju choroby zatorowo-zakrzepowej | mniejsze | większe |
| Stosowanie w okresie laktacji | możliwe stosowanie w okresie laktacji | przeciwskazane w okresie laktacji |
| Bardzo częste działania niepożądane | nieregularne krwawienia | bóle głowy (w tym wzrost częstości napadów migrenowych),krwawienie lub plamienie |
| Częste działania niepożądane | obniżenie nastroju,spadek libido,ból głowy, zmiany skórne (trądzik),wzrost masy ciała | obniżenie nastroju (stany depresyjne),spadek libido,nudności i bóle brzucha,ból i tkliwość piersi, wzrost masy ciała |
| Wpływ na ryzyko rozwoju raka jajnika i endometrium | nie | tak |
| Stosowane jako antykoncepcja awaryjna | tak | nie |
| Przykłady preparatów w formie tabletek | Azalia, Cerazette, Dessette Mono, Limetic, Ovulan | Harmonet, Kontracept, Logest, Microgynon 21, Novynette, Regulon, Yasminelle, Vines |
| Refundacja | nie | możliwa refundacja na wybrane preparaty |
Wskaźnik Pearla określa skuteczność wybranej metody antykoncepcyjnej – im mniejsza jest jego wartość, tym wyższą skuteczność ma dana metoda.
Czytaj też: Plastry antykoncepcyjne – Pogadanki farmaceutyczne
Piśmiennictwo
- Zuniga, C., Blanchard, K., Harper, C. C., Wollum, A., Key, K., & Henderson, J. T. (2023). Effectiveness and efficacy rates of progestin-only pills: A comprehensive literature review. Contraception, 119, 109925. https://doi-1org-100001akd1499.han3.wum.edu.pl/10.1016/j.contraception.2022.109925 ⬏
- Adamed Pharma S.A, (2012). ChPL Kontracept, pobrano z https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public ⬏
- Bayer AG, (2013). ChPL Microgynon, pobrano z https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public ⬏
- Dragoman, M. V., Tepper, N. K., Fu, R., Curtis, K. M., Chou, R., & Gaffield, M. E. (2018). A systematic review and meta-analysis of venous thrombosis risk among users of combined oral contraception. International journal of gynaecology and obstetrics: the official organ of the International Federation of Gynaecology and Obstetrics, 141(3), 287–294. https://doi-1org-100001a9x1c7f.han3.wum.edu.pl/10.1002/ijgo.12455 ⬏
- Grimes, D. A., Lopez, L. M., O’Brien, P. A., & Raymond, E. G. (2013). Progestin-only pills for contraception. The Cochrane database of systematic reviews, 2013(11), CD007541. https://doi.org/10.1002/14651858.CD007541.pub3 ⬏
- Organon Polska, (2021). ChPL Cerazette, pobrano z https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public ⬏
- Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące wskazań i bezpieczeństwa stosowania antykoncepcji hormonalnej oraz wewnątrzmacicznej (2014). Ginekol Pol, 85, 234-239. ⬏
- GEDEON RICHTER, (2023). ChPL Vines, pobrano z https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public ⬏
