Czy stosowanie probiotyków w ciąży jest bezpieczne? – Wyjaśniamy!

Pytanie

Większość ciąż przebiega bezproblemowo, ale niektóre kobiety mogą doświadczać poważniejszych komplikacji, w tym cukrzycy ciążowej czy zespołu metabolicznego. Probiotyki są jednym z najczęściej stosowanych produktów w celu próby zapobiegania lub leczenia zarówno łagodnych, jak i poważnych objawów czy komplikacji, które mogą wystąpić w czasie ciąży lub laktacji. Dowodów na ich bezpieczeństwo jest niewiele, dlatego pojawia się pytanie: czy stosowanie probiotyków w ciąży jest bezpieczne?

Krótka odpowiedź

Tak, w większości probiotyki są bezpieczne i dobrze tolerowane w ciąży, a nawet mogą przynieść wiele korzyści zdrowotnych matce i dziecku.

Są wyjątki, na przykład Enterol – nie zaleca się do stosowania w ciąży z powodu „niewystarczającej ilości badań o wpływie szczepu Saccharomyces boulardii CNCM I-745 na rozrodczość”.^[1]

Wyjaśnienie

Podczas ciąży kobiety przechodzą znaczące zmiany anatomiczne i fizjologiczne związane z rozwojem płodu i przygotowaniem do porodu. Choroby, które mogą się pojawić w czasie ciąży zazwyczaj dotyczą dysfunkcji śródbłonka i zaburzeń endokrynologicznych, które narażają matkę na wysokie ryzyko rozwoju schorzeń takich jak cukrzyca typu drugiego, choroby sercowo-naczyniowej, a także rozwinięcie zespołu metabolicznego. Randomizowane badanie probiotyków z 2010 roku wykazało redukcję występowania cukrzycy ciężarnych o ponad 60%. Według innego randomizowanego badania z 2008 roku przeprowadzonego u zdrowych kobiet w ciąży zostało wykazane, że suplementacja probiotykami może poprawić kontrolę glikemii w trzecim trymestrze. Probiotyki wpływają na spadek stężenia glukozy na czczo, stężenia insuliny w surowicy oraz mogą redukować insulinooporność, jednocześnie zwiększając wrażliwość na insulinę.^[2] Doustne stosowanie probiotyków skutecznie poprawia mikrobiom mleka matki, o czym świadczy wyższy wskaźnik wykrywalności oraz obfitość bakterii. Produkty probiotyczne, w tym Bifidobacterium, Lactobacillus, Streptococcus thermophilus oraz Saccharomyces boulardii, są bezpiecznym i wykonalnym sposobem na zwiększenie liczby pożytecznych bakterii w mleku matki oraz zmniejszenie ilości bakterii patogennych, głównie z rodziny Staphylococcus.^[3]

Podsumowując, badania, w których szczepy probiotyczne były podawane kobietom ciężarnym lub karmiącym, są nieliczne, ale w większości z nich probiotyki były dobrze tolerowane i bezpieczne nawet u kobiet otyłych z cukrzycą ciążową. Większość metaanaliz opublikowanych do tej pory zgadzają się, że podawanie probiotyków w czasie ciąży może mieć potencjał w poprawie metabolizmu glukozy oraz w zmniejszeniu częstości występowania cukrzycy ciężarnych.^[4]

Czytaj też: Probiotyki

Piśmiennictwo

1. Biocodex. (2024). ChPL Enterol. https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public ⬏
2. Obuchowska, A., Gorczyca, K., Standyło, A., Obuchowska, K., Kimber-Trojnar, Ż., Wierzchowska-Opoka, M., & Leszczyńska-Gorzelak, B. (2022). Effects of Probiotic Supplementation during Pregnancy on the Future Maternal Risk of Metabolic Syndrome. International journal of molecular sciences, 23(15), 8253. https://doi.org/10.3390/ijms23158253 ⬏
3. Alemu, B. K., Azeze, G. G., Wu, L., Lau, S. L., Wang, C. C., & Wang, Y. (2023). Effects of maternal probiotic supplementation on breast milk microbiome and infant gut microbiome and health: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. American journal of obstetrics & gynecology MFM, 5(11), 101148. https://doi.org/10.1016/j.ajogmf.2023.101148 ⬏
4. Fernández, L., Orgaz, B., & Rodríguez, J. M. (2024). The Safety of Probiotics Intended for Use in Pregnant and Lactating Women: From a Desirable to a Required Task. Foods, 13(24), 4024. https://doi.org/10.3390/foods13244024 ⬏