Czym są postbiotyki? – Wyjaśniamy!

Pytanie

Każdy słyszał o istnieniu probiotyków – żywych mikroorganizmach znajdujących się w produktach mlecznych i wspomagających pracę układu pokarmowego, czy o prebiotykach – niestrawnych składnikach pokarmowych takich jak np. błonnik czy oligosacharydy, stanowiących pożywkę dla probiotyków. Ale czym są postbiotyki?

Krótka odpowiedź

Postbiotyki to substancje powstające z inaktywowanych mikroorganizmów lub ich składników, z metabolitami lub bez, które przyczyniają się do obserwowanych korzyści zdrowotnych.^[1] Do postbiotyków należą między innymi krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, enzymy, peptydy, nukleotydy, witaminy, kwasy organiczne, polisacharydy. One naturalnie występują w mikrobiocie jelitowej człowieka oraz w mleku kobiecym.

Wyjaśnienie

Postbiotyki pojawiają się w badaniach i publikacjach pod rożnymi nazwami, takimi jak „paraprobiotyki”, „nieżywe komórki mikrobiologiczne” oraz „fermentowana formuła dla niemowląt”. Terminy te oraz ich synonimy zaczęły się pojawiać po 1986 r., a ich użycie w artykułach stale rośnie.^[2]

Postbiotykami nazywane są produkty lub metabolity wydzielane przez żywe bakterie lub uwalniane po ich lizie, na przykład enzymy, peptydy, kwasy tejchojowe, muropeptydy pochodzące z peptydoglikanu, polisacharydy, białka powierzchniowe komórek i kwasy organiczne. Postbiotyki przyciągnęły uwagę badaczy ze względu na swoją określoną strukturę chemiczną, bezpieczeństwo, trwałość oraz swoje działania przeciwzapalne, immunomodulujące, wspomagające leczenie otyłości, obniżające ciśnienie i stężenie cholesterolu, antyproliferacyjne i przeciwutleniające.^[3]

W organizmie człowieka głównym źródłem postbiotyków jest mikrobiota jelitowa zasiedlająca przewód pokarmowy.^[4] Mleko kobiece również zawiera postbiotyki, które składają się z komórek drobnoustrojów, składników komórkowych i metabolitów, takich jak krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Ich obecność w mleku matki może hamować rozwój patogenów w jelitach niemowląt, wzmacniać funkcjonowanie bariery jelitowej i odporność śluzówkową oraz wspierać transkrypcję genów.^[5]

Czytaj też: Postbiotyki – co mówią badania? – Wyjaśniamy!

Piśmiennictwo

1. Salminen, S., Collado, M. C., Endo, A., Hill, C., Lebeer, S., Quigley, E. M. M., Sanders, M. E., Shamir, R., Swann, J. R., Szajewska, H., & Vinderola, G. (2021). The International Scientific Association of Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of postbiotics. Nature reviews. Gastroenterology & hepatology, 18(9), 649–667. https://doi.org/10.1038/s41575-021-00440-6 ⬏
2. Wegh, C. A. M., Geerlings, S. Y., Knol, J., Roeselers, G., & Belzer, C. (2019). Postbiotics and Their Potential Applications in Early Life Nutrition and Beyond. International journal of molecular sciences, 20(19), 4673. https://doi.org/10.3390/ijms20194673 ⬏
3. E. Aguilar-Toalá, R. Garcia-Varela, H.S. Garcia, V. Mata-Haro, A.F. González-Córdova, B. Vallejo-Cordoba, A. Hernández-Mendoza. (2018). Postbiotics: An evolving term within the functional foods field, Trends in Food Science & Technology, Volume 75, 105-114. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2018.03.009 ⬏
4. Cukrowska B., Kwiecień J. (2019). Postbiotyki — nowe znaczenie wsparcia odporności niemowląt. Opinie immunologa i pediatry⬏
5. Brockway M. (2024). The role of antibiotic exposure and the effects of breastmilk and human milk feeding on the developing infant gut microbiome. Frontiers in public health, 12, 1408246. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1408246 ⬏