Pytanie
Otyłość zwiększa ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 oraz choroby sercowo-naczyniowe. Obecnie stosowana terapia, jaką jest dieta redukcyjna, aktywność fizyczna i leki na otyłość, może być w przyszłości niewystarczająca.
W fazie badań klinicznych są leki działające na więcej punktów uchwytu, wykazujące silniejsze działanie redukujące masę ciała oraz lepszy efekt metaboliczny. Takim lekiem jest retatrutyd – czy różni się od innych leków do leczenia nadwagi z czynnikami ryzyka oraz otyłości?
Krótka odpowiedź
Tak – retatrutyd różni się od innych leków na otyłość. Jako jedyny jest potrójnym agonistą receptorów: GLP-1, GIP
i glukagonu, dzięki czemu może:
- szybciej redukować masę ciała pacjentów,
- być stosowany w niższych dawkach i redukować częstość występowania działań niepożądanych,
- mieć inne korzystne działania, takie jak: obniżenie ciśnienia tętniczego krwi.
Wyjaśnienie
W leczeniu nadwagi z czynnikami ryzyka oraz otyłości w Polsce zarejestrowane są leki zawierające: orlistat (Xenical), naltrekson z bupropionem (Mysimba), liraglutyd (Saxenda), semaglutyd (Wegovy) i tirzepatyd (Mounjaro).
Orlistat to inhibitor lipaz jelitowych, który zmniejsza wchłanianie tłuszczów z pożywienia. Działa wyłącznie na poziomie przewodu pokarmowego przez co jest mniej skuteczny niż retatrutyd. W przeciwieństwie do niego nie reguluje apetytu ani nie wpływa na parametry metaboliczne, takie jak glikemia czy profil lipidowy. Z uwagi na niską skuteczność i dużą ilość działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego jest rzadko stosowany.
Naltrekson z bupropionem wpływają na ośrodek łaknienia w mózgu i są stosowane głównie u pacjentów
z zaburzeniami kontroli apetytu. W porównaniu z retatrutydem ich wpływ na masę ciała i gospodarkę węglowodanową jest wyraźnie słabszy, a brak działania inkretynowego ogranicza korzyści metaboliczne, szczególnie u osób z cukrzycą typu 2.
Liraglutyd,semaglutyd itirzepatyd to agonisty receptorów inkretynowych nowej generacji. W fazie badań klinicznych znajduje się obecnie retatrutyd.
Liraglutyd orazsemaglutyd są agonistami GLP-1, czyli peptydu glukagonopodobnego 1, który poprawia kontrolę stężenia glukozy we krwi i zmniejsza masę ciała u osób z cukrzycą typu 2.[1] Podczas gdy leki oparte wyłącznie na GLP-1 koncentrują się głównie na hamowaniu apetytu i opóźnianiu opróżniania żołądka, retatrutyd dodatkowo aktywuje receptor GIP oraz receptor glukagonu, co wzmacnia efekt redukcji masy ciała i wpływu na metabolizm lipidów.
Tirzepatyd ma podwójny mechanizm działania – jest agonistą GLP-1 oraz GIP, czyli polipeptydu hamującego wydzielanie soku żołądkowego, dzięki czemu opóźnia opróżnianie żołądka, zmniejsza spożycie pokarmu, zwiększa wydzielanie insuliny w reakcji na posiłki oraz hamuje uwalnianie glukagonu zarówno w stanach hiperglikemii, jak i przy prawidłowym stężeniu glukozy. Dodatkowo pomaga w usuwaniu lipidów.[2] Dzięki złożonemu mechanizmowi działania wykazuje silniejszy efekt działania niż liraglutyd i semaglutyd. W porównaniu z tymi substancjami retatrutyd może być kolejnym krokiem rozwoju terapii inkretynowych.
Retatrutyd znajduje się w fazie badań klinicznych. Jest potrójnym agonistą: GLP-1, GIP oraz receptora glukagonu. Glukagon jest wydzielany przez komórki α trzustki. Zwiększa uwalnianie glukozy z wątroby między posiłkami, zmniejsza apetyt, zmniejsza motorykę przewodu pokarmowego, zwiększa lipolizę i utlenianie kwasów tłuszczowych w wątrobie oraz stymuluje wydzielanie insuliny podczas hiperglikemii.
Według przeglądu systematycznego z 2025 roku retatrutyd wykazał wysoką skuteczność w redukcji masy ciała zarówno u osób z cukrzycą typu 2, jak i u zdrowych ochotników.[3] Z kolei według przeglądu systematycznego i metaanalizy z 2024 roku retatrutyd obniża stężenie hemoglobiny glikowanej.[4] Ponadto retatrutyd obniża znacząco ciśnienie tętnicze krwi w porównaniu do placebo.[5]
Badania nad retatrutydem wykazują, że dzięki potrójnemu mechanizmowi działania prawdopodobnie będzie on mógł być stosowany w niższych dawkach, co zredukuje częstość występowania działań niepożądanych i poprawi tolerancję pacjentów na terapię.
Retatrutyd będzie dobrym wyborem dla pacjentów wielolekowych z dyslipidemią, nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą typu 2.
Pamiętaj, żeby poinformować pacjenta o zmienianiu miejsca wkłucia leku rotacyjnie – w udo, brzuch lub ramię. Na opakowaniu leku pacjent może zapisać dzień tygodnia, w którym będzie wykonywał iniekcję, co zminimalizuje ryzyko pominięcia lub powtórzenia dawki leku.
Piśmiennictwo
- Abdrabou Abouelmagd i in., (2025). Efficacy and safety of retatrutide, a novel GLP-1, GIP, and glucagon receptor agonist for obesity treatment: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials., Proceedings (Baylor University. Medical Center), 38(3), 291–303. https://doi.org/10.1080/08998280.2025.2456441.⬏
- Pasqualotto, E.,i in., (2024). Effects of once-weekly subcutaneous retatrutide on weight and metabolic markers: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Metabolism open, 24, 100321. https://doi.org/10.1016/j.metop.2024.100321.⬏
- Liu, S., Hu, J., Zhao, C., Liu, H., & He, C. (2025). Comparative efficacy of incretin drugs on glycemic control, body weight, and blood pressure in adults with overweight or obesity and with/without type 2 diabetes: a systematic review and network meta-analysis. Frontiers in endocrinology, 16, 1513641. https://doi.org/10.3389/fendo.2025.1513641. ⬏
- Pasqualotto, E.,i in., (2024). Effects of once-weekly subcutaneous retatrutide on weight and metabolic markers: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Metabolism open, 24, 100321. https://doi.org/10.1016/j.metop.2024.100321. ⬏
- Abdrabou Abouelmagd i in., (2025). Efficacy and safety of retatrutide, a novel GLP-1, GIP, and glucagon receptor agonist for obesity treatment: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials., Proceedings (Baylor University. Medical Center), 38(3), 291–303. https://doi.org/10.1080/08998280.2025.2456441. ⬏
