Należna masa ciała (IBW)

Do czego służy kalkulator należnej masy ciała (IBW)?

Kalkulator wylicza należną masę ciała (IBW) na podstawie wzrostu i płci, a po podaniu masy rzeczywistej – procentowe odchylenie od wartości należnej oraz masę skorygowaną (AdjBW) do rozważenia przy otyłości. Przydaje się przy pierwszym stole, gdy dawka leku – zwłaszcza hydrofilnego, słabo penetrującego tkankę tłuszczową – ma być liczona nie od masy rzeczywistej pacjenta, lecz od masy „modelowej” dla jego wzrostu i płci, jak to się dzieje np. przy niektórych schematach dawkowania u osób z otyłością. Wartość IBW wyznacza się wzorem Devine’a¹, a gdy masa rzeczywista istotnie przekracza wynik, dodatkowo liczona jest masa skorygowana (AdjBW) do podstawienia we wzorze dawkowym zgodnie z ChPL danego leku. Współczynnik korekcyjny użyty przy wyliczaniu AdjBW pochodzi z analizy farmakokinetyki aminoglikozydów u pacjentów z nadwagą², dlatego jego przenoszenie na inne leki hydrofilne warto weryfikować lek po leku, a nie traktować jako uniwersalną regułę.

IBW i AdjBW przydają się przy weryfikacji dawki leków, których dawkowanie zależy od masy ciała, u pacjentów z wyraźną nadwagą lub otyłością – dawka liczona od masy rzeczywistej bywa wtedy zawyżona, bo tkanka tłuszczowa słabo wiąże niektóre substancje (część antybiotyków, leki hydrofilne). To, według której masy dawkować konkretny lek – rzeczywistej, należnej czy skorygowanej – wynika z ChPL i zaleceń klinicznych, a kalkulator daje tylko punkt odniesienia do tej oceny.

Jak używać?

Wystarczy podać wzrost i płeć, by od razu zobaczyć wyliczoną należną masę ciała. Po dodatkowym wpisaniu masy rzeczywistej (pole opcjonalne) kalkulator pokazuje też procentowe odchylenie od wartości należnej oraz masę skorygowaną (AdjBW) wraz z interpretacją.