Diabetologia
Wszystkie materiały działu Diabetologia w jednym miejscu — dla pierwszego stołu.
Insulina degludec
Długodziałający analog insuliny ludzkiej stosowany jako insulina bazowa (podstawowa) w leczeniu cukrzycy. Należy do insulin i analogów insuliny do wstrzykiwań o długim…
Insulina detemir
Długodziałający analog insuliny ludzkiej, stosowany jako insulina podstawowa (bazowa) w leczeniu cukrzycy. Należy do insulin i ich analogów do wstrzykiwań o długim…
Insulina ludzka izofanowa (NPH)
Insulina ludzka o pośrednim czasie działania (postać izofanowa, NPH), stosowana jako insulina podstawowa (bazalna) w leczeniu cukrzycy. Należy do insulin i ich…
Insulina lispro
Szybkodziałający analog insuliny ludzkiej stosowany w leczeniu cukrzycy, wydawany wyłącznie na receptę. Dostępny w preparatach jednoskładnikowych jako roztwór do wstrzykiwań o stężeniu…
Insulina glargine
Długodziałający analog insuliny ludzkiej, stosowany jako insulina podstawowa (bazalna) w leczeniu cukrzycy. Należy do insulin i ich analogów do wstrzykiwań o przedłużonym…
Insulina aspart
Szybkodziałający analog insuliny ludzkiej z grupy leków stosowanych w cukrzycy (kod ATC A10AB05), lek biologiczny wytwarzany metodą rekombinacji DNA w drożdżach Saccharomyces…
Kanagliflozyna
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy inhibitorów kotransportera sodowo-glukozowego 2 (SGLT2), nazywanych flozynami. Obniża stężenie glukozy niezależnie od insuliny, przez zwiększenie wydalania glukozy…
Saksagliptyna
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy inhibitorów dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), tak zwanych gliptyn. Dostępny wyłącznie na receptę, w preparacie jednoskładnikowym (tabletki powlekane 2,5…
Akarboza
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy inhibitorów alfa-glukozydaz (kod ATC A10BF01), stosowany w cukrzycy typu 2. Dostępny wyłącznie na receptę, w preparatach jednoskładnikowych…
Pioglitazon
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy tiazolidynodionów (glitazonów), agonista receptorów jądrowych PPAR-gamma, zmniejszający insulinooporność. Stosowany w cukrzycy typu 2 jako lek drugiego lub…
Linagliptyna
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy inhibitorów dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), tak zwanych gliptyn, stosowany u dorosłych w cukrzycy typu 2. Dostępny wyłącznie na…
Wildagliptyna
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy inhibitorów peptydazy dipeptydylowej IV (DPP-4), potocznie nazywanych gliptynami. Stosowany w cukrzycy typu 2 u dorosłych, w monoterapii…
Sitagliptyna
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy inhibitorów dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), zwanych gliptynami, stosowany w cukrzycy typu 2. Dostępny wyłącznie na receptę, w tym…
Empagliflozyna
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy inhibitorów kotransportera sodowo-glukozowego 2 (SGLT2), zwanych potocznie flozynami. Wydawana wyłącznie na receptę, w preparatach jednoskładnikowych (tabletki powlekane…
Dapagliflozyna
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy inhibitorów kotransportera sodowo-glukozowego 2 (SGLT2), nazywanych flozynami. Obniża stężenie glukozy niezależnie od insuliny, przez zwiększenie wydalania glukozy…
Tyrzepatyd
Lek przeciwcukrzycowy i wspomagający kontrolę masy ciała, będący pierwszym podwójnym agonistą receptorów glukozozależnego polipeptydu insulinotropowego (GIP) i glukagonopodobnego peptydu 1 (GLP-1). Wydawany…
Liksysenatyd
Lek przeciwcukrzycowy z grupy agonistów receptora glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1), analog inkretynowy podawany we wstrzyknięciach podskórnych raz na dobę. Wydawany wyłącznie na receptę,…
Eksenatyd
Lek przeciwcukrzycowy z grupy agonistów receptora glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1), stosowany w cukrzycy typu 2. Dostępny wyłącznie na receptę, w jednoskładnikowych preparatach do…
Dulaglutyd
Lek przeciwcukrzycowy, długo działający agonista receptora glukagonopodobnego peptydu typu 1 (GLP-1), podawany podskórnie raz w tygodniu. Dostępny wyłącznie na receptę, w jednym…
Liraglutyd
Lek przeciwcukrzycowy i lek stosowany w kontroli masy ciała, analog ludzkiego glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1), czyli hormonu inkretynowego. Substancja biologiczna otrzymywana metodą rekombinacji…
Semaglutyd
Lek przeciwcukrzycowy i lek wspomagający kontrolę masy ciała z grupy analogów glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1), agonista receptora GLP-1. Dostępny wyłącznie na receptę, w…
Repaglinid
Krótko działający doustny lek zwiększający wydzielanie insuliny, z grupy glinidów (pochodna kwasu benzoesowego), stosowany w cukrzycy typu 2. Wydawany na receptę, wyłącznie…
Glikwidon
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy pochodnych sulfonylomocznika drugiej generacji, obniżający stężenie glukozy we krwi. Wydawany na receptę, dostępny w jednym preparacie jednoskładnikowym…
Glipizyd
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy pochodnych sulfonylomocznika, dostępny wyłącznie na receptę, w preparatach jednoskładnikowych. Zmniejsza stężenie glukozy we krwi, pobudzając wydzielanie insuliny…
Glimepiryd
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy pochodnych sulfonylomocznika, stosowany w cukrzycy typu 2. Zmniejsza stężenie glukozy we krwi przede wszystkim przez pobudzanie wydzielania…
Gliklazyd
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy pochodnych sulfonylomocznika, obniżający stężenie glukozy we krwi przez pobudzanie wydzielania insuliny. Wydawany wyłącznie na receptę, w preparatach…
Metformina
Doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy pochodnych biguanidu, lek pierwszego rzutu w cukrzycy typu 2. Obniża stężenie glukozy na czczo i po posiłkach,…
Wytyczna
Otyłość – zalecenia kliniczne PTLO 2024
Stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości (PTLO) 2024 dla farmaceuty i technika: otyłość jako choroba przewlekła, progi BMI i obwodu talii, cztery filary…
Berberyna
Berberyna – co mówią badania? Cukrzyca typu 2, lipidy, PCOS, zespół metaboliczny, biodostępność, bezpieczeństwo i oświadczenia EFSA. Krytyczny przegląd (EBM).
Cukrzyca – zalecenia kliniczne PTD 2026
Zalecenia PTD 2026 dla farmaceuty i technika: cele HbA1c, flozyny i leki inkretynowe (agoniści GLP-1, tirzepatyd), dawkowanie w chorobie nerek, hipoglikemia i…
Kalkulator
Insulina – jednostki na mililitry
Przelicz dawkę insuliny z jednostek na mililitry i sprawdź, na ile dni starczy wkład lub fiolka przy danym dawkowaniu.
Kalkulator
Należna masa ciała (IBW)
Wzrost i płeć dają należną masę ciała (IBW), a po dodaniu masy rzeczywistej – wskazówkę, czy przy otyłości warto dawkować od masy…
Kalkulator
HbA1c ↔ średnia glikemia (eAG)
Kalkulator przelicza wynik HbA1c na szacowaną średnią glikemię (eAG) w mg/dl i mmol/l – i odwrotnie – żeby łatwiej wytłumaczyć pacjentowi jego…
Kalkulator
Kalkulator BMI
Masa i wzrost → wskaźnik masy ciała z interpretacją wg WHO, zakresem masy prawidłowej i wskazówką do rozmowy z pacjentem.
Opracowanie
Retatrutyd – czy różni się od innych leków na otyłość?
W związku z badaniami nowego leku na nadwagę z czynnikami ryzyka oraz otyłość, retatrutydu, mogą pojawiać się pytania pacjentów o ten lek.…
Opracowanie
Pacjent z epizodami hipoglikemii – Case study
Jak reagować na epizod hipoglikemii u pacjenta? Dowiedz się, jak działa insulina izofanowa, kiedy występuje szczyt jej działania, jak prawidłowo podawać insulinę…
mgr farm. Barbara Żołna ·
25.01.2026 
Opracowanie
Czy należy obawiać się zapalenia trzustki u pacjentów stosujących semaglutyd (Ozempic, Wegowy) czy tirzepatyd (Mounjaro
Inkretynomimetyki takie jak semaglutyd (Ozempic) czy tirzepatyd (Mounjaro) to leki coraz powszechniej stosowane w leczeniu cukrzycy typu drugiego oraz otyłości. W związku…
mgr farm. Marta Tusińska-Nydza ·
10.10.2025 
Opracowanie
Co bez recepty warto rekomendować na cukrzycę i insulinooporność?
Jakie preparaty bez recepty mogą być rekomendowane pacjentowi z cukrzycą i insulinoopornością? Które substancje mają potwierdzone w wynikach badań klinicznych działanie hipoglikemizujące?
mgr farm. Magdalena Kołtowska ·
14.07.2025 
Opracowanie
Jak często należy wymieniać igły w penie do insuliny?
Czy naprawdę trzeba wymieniać igłę do insuliny po każdym użyciu? Wielu pacjentów tego nie robi — z przyzwyczajenia, oszczędności lub niewiedzy. Sprawdzamy,…
Karolina Matyjaszczyk-Gwarda ·
26.06.2025 
Opracowanie
W jaki sposób semaglutyd (Ozempic) działa korzystnie w chorobach nerek?
Autorzy badań klinicznych wykazali, że semaglutyd może mieć korzystny wpływ na nerki, zwłaszcza u osób z cukrzycą typu 2 i chorobami układu…
mgr farm. Anna Okrój ·
24.03.2025 
Opracowanie
Kiedy rekomenduje się naltrekson z topiramatem (Mysimba), a kiedy analogi GLP1 (Mounjaro, Wegovy)
Dopuszczane są do obrotu coraz to nowsze leki powodujące utratę masy ciała – zarówno te stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2 jak…
tech. farm. Malwina Ankiewicz ·
21.03.2025 
Opracowanie
Dlaczego flozyny nie powinny być rutynowo stosowane u osób ze stopą cukrzycową?
Dlaczego flozyny nie są rekomendowane dla pacjentów, u których istnieje ryzyko rozwinięcia stopy cukrzycowej? Stosowanie której flozyny wiąże się z największym ryzykiem…
mgr farm. Dorota Będkowska ·
14.03.2025 
Opracowanie
Czym różni się Ozempic od Wegovy?
Ozempic jak i Wegovy to to leki, które zawierają w swoim składzie tą samą substancję czynną o nazwie semaglutyd. W czym zatem…
Opracowanie
Dlaczego pacjenci, którzy stosują flozyny, mogą się skarżyć na zakażenia układu moczowo-płciowego?
Stosowanie flozyn może prowadzić do zakażeń układu moczowo-płciowego z powodu wydalania glukozy z moczem, co sprzyja rozwojowi bakterii i grzybów. Infekcje te,…
mgr farm. Maja Kłobus ·
04.01.2025 
Opracowanie
Pacjent z pierwszą receptą na insulinę – Case study
Pacjenci chorujący na cukrzycę typu drugiego często obawiają się włączenia insulinoterapii. Czy ich obawy są zasadne? Czy w leczeniu cukrzycy typu drugiego…
mgr farm. Barbara Żołna ·
27.11.2024 
Wideo
Liraglutyd – Pogadanki farmaceutyczne
Mgr farm. Magdalena Burat wyjaśnia czym jest liraglutyd, jakie są wskazania do jego stosowania oraz co warto przekazać pacjentowi przy wydawaniu leku…
mgr farm. Joanna Kijewska ·
26.11.2024 
Wideo
Flozyny – Pogadanki farmaceutyczne
Mgr farm. Magdalena Burat wyjaśnia czym są flozyny, jakie są wskazania do ich stosowania i co warto przekazać pacjentowi przy wydawaniu leku…
mgr farm. Joanna Kijewska ·
21.11.2024 
Opracowanie
Pacjent proszący o dłuższe igły do insuliny – Case study
Jak pomóc dobrać pacjentowi odpowiednie igły do insuliny? Która długość igieł będzie odpowiednia? Od czego zależy jaka długość igły będzie najwłaściwsza dla…
mgr farm. Barbara Żołna ·
20.11.2024