Czy należy obawiać się zapalenia trzustki u pacjentów stosujących semaglutyd (Ozempic, Wegowy) czy tirzepatyd (Mounjaro

Wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa stosowania inkretynomimetyków dotyczą w szczególności pytania o ryzyko wystąpienia zapalenia trzustki.  W ChPL tych leków można znaleźć informację o potencjalnie szkodliwym wpływie na trzustkę. Czy faktycznie jest się czego obawiać?

Zarówno w ChPL preparatu Ozempic jak i Mounjaro znajduje się ostrzeżenie, że w trakcie terapii zaobserwowano przypadki ostrego zapalenia trzustki (OZT).^1,2 Jednak metaanaliza z 2024 roku nie wykazała istotnie zwiększonego ryzyka wystąpienia zapalenia trzustki w porównaniu do placebo.³

Co mówią badania o ryzyku zapalenia trzustki?

Metaanaliza przeprowadzona w 2024 roku wykazała, że stosowanie semaglutydu nie wiązało się ze zwiększonym ryzykiem OZT. ³ Podobnie przegląd systematyczny dotyczący tirzepatydu nie wykazał statystycznie istotnego wzrostu ryzyka. W badaniu tym zaobserwowano jednak zwiększone ryzyko chorób pęcherzyka żółciowego oraz dróg żółciowych. ⁴

Na co zwrócić uwagę w praktyce farmaceutycznej?

Zarówno semaglutyd jak i tirzepatyd wydają się być bezpieczne pod względem ryzyka OZT. Zgodnie z informacjami  zawartymi w ChPL podczas terapii należy jednak zachować czujność. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość z 2024 roku wspominają z kolei, że zapalenie trzustki to rzadkie działanie niepożądane, ale mimo to ważna jest edukacja pacjenta dotycząca objawów tego schorzenia. ⁵ W praktyce farmaceutycznej oznacza to, że u pacjentów leczonych inkretynomimetykami należy zwrócić szczególną uwagę na objawy alarmowe takie jak:

• silny ból w nadbrzuszu, promieniujący do pleców,
• utrzymujące się nudności oraz wymioty,
• objawy ogólne takie jak gorączka, pogorszenie samopoczucia.

Jeśli pacjent zgłasza takie objawy, jest to sygnał do natychmiastowego przerwania terapii inkretynomimetykiem i pilnego zgłoszenia się do lekarza.

Pamiętaj też, że na początku leczenia mogą wystąpić działania niepożądane takie jak łagodne nudności, wymioty czy uczucie pełności. Objawy te zwykle ustępują po kilku tygodniach i nie wymagają przerwani terapii.

Czy warto rutynowo badać enzymy trzustkowe?

U pacjentów stosujących semaglutyd lub tirzepatyd nie zaleca się rutynowego, profilaktycznego badania poziomu enzymów trzustkowych. Testy te wykonuje się wyłącznie w przypadku pojawienia się objawów sugerujących ostre zapalenie trzustki. W badaniach klinicznych odnotowywano czasami podwyższenie poziomu enzymów (amylazy, lipazy) bez wystąpienia rzeczywistego zapalenia.