Wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa stosowania inkretynomimetyków dotyczą w szczególności pytania o ryzyko wystąpienia zapalenia trzustki. W ChPL tych leków można znaleźć informację o potencjalnie szkodliwym wpływie na trzustkę. Czy faktycznie jest się czego obawiać?
Zarówno w ChPL preparatu Ozempic jak i Mounjaro znajduje się ostrzeżenie, że w trakcie terapii zaobserwowano przypadki ostrego zapalenia trzustki (OZT).1,2 Jednak metaanaliza z 2024 roku nie wykazała istotnie zwiększonego ryzyka wystąpienia zapalenia trzustki w porównaniu do placebo.3
Co mówią badania o ryzyku zapalenia trzustki?
Metaanaliza przeprowadzona w 2024 roku wykazała, że stosowanie semaglutydu nie wiązało się ze zwiększonym ryzykiem OZT. 3 Podobnie przegląd systematyczny dotyczący tirzepatydu nie wykazał statystycznie istotnego wzrostu ryzyka. W badaniu tym zaobserwowano jednak zwiększone ryzyko chorób pęcherzyka żółciowego oraz dróg żółciowych. 4
Na co zwrócić uwagę w praktyce farmaceutycznej?
Zarówno semaglutyd jak i tirzepatyd wydają się być bezpieczne pod względem ryzyka OZT. Zgodnie z informacjami zawartymi w ChPL podczas terapii należy jednak zachować czujność. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość z 2024 roku wspominają z kolei, że zapalenie trzustki to rzadkie działanie niepożądane, ale mimo to ważna jest edukacja pacjenta dotycząca objawów tego schorzenia. 5 W praktyce farmaceutycznej oznacza to, że u pacjentów leczonych inkretynomimetykami należy zwrócić szczególną uwagę na objawy alarmowe takie jak:
- silny ból w nadbrzuszu, promieniujący do pleców,
- utrzymujące się nudności oraz wymioty,
- objawy ogólne takie jak gorączka, pogorszenie samopoczucia.
Jeśli pacjent zgłasza takie objawy, jest to sygnał do natychmiastowego przerwania terapii inkretynomimetykiem i pilnego zgłoszenia się do lekarza.
Pamiętaj też, że na początku leczenia mogą wystąpić działania niepożądane takie jak łagodne nudności, wymioty czy uczucie pełności. Objawy te zwykle ustępują po kilku tygodniach i nie wymagają przerwani terapii.
Czy warto rutynowo badać enzymy trzustkowe?
U pacjentów stosujących semaglutyd lub tirzepatyd nie zaleca się rutynowego, profilaktycznego badania poziomu enzymów trzustkowych. Testy te wykonuje się wyłącznie w przypadku pojawienia się objawów sugerujących ostre zapalenie trzustki. W badaniach klinicznych odnotowywano czasami podwyższenie poziomu enzymów (amylazy, lipazy) bez wystąpienia rzeczywistego zapalenia.
Źródła
- Novo Nordisk (2025). ChPL Ozempic ↩
- Eli Lilly. ChPL Mounjaro ↩
- Masson, W., Lobo, M., Barbagelata, L., et al. (2024). Acute pancreatitis due to different semaglutide regimens: An updated meta-analysis. Endocrinología, Diabetes y Nutrición, 71(2), 89–98. https://doi.org/10.1016/j.endinu.2024.01.001 ↩↩
- Zeng, Q., Xu, J., Mu, X., Shi, Y., Fan, H., & Li, S. (2023). Safety issues of tirzepatide (pancreatitis and gallbladder or biliary disease) in type 2 diabetes and obesity: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Endocrinology, 14, 1214334. https://doi.org/10.3389/fendo.2023.1214334 ↩
- Bąk‑Sosnowska M., et al.: Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024 – stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości. Med. Prakt. wyd. specj.; wrzesień 2024: 1–11 ↩
