Dlaczego i u kogo analogi GLP-1 (semaglutyd, tirzepatyd) mogą prowadzić do problemów ze wzrokiem, a nawet do ślepoty?

Zgodnie z charakterystykami leków Ozempic i Mounjaro istnieją przypadki, które wskazują na związek pomiędzy stosowaniem analogów GLP-1 a problemami ze wzrokiem, co wymaga szczególnego monitorowania pacjentów i dalszych badań. Dlaczego i u kogo Ozempic i Mounjaro mogą powodować problemy ze wzrokiem, a nawet ślepotę?

Ze względu na gwałtowny spadek stężenia glikemii i hemoglobiny glikowanej we krwi, analogi GLP-1 takie jak semaglutyd (Ozempic, Rybelsus, Wegovy) i tirzepatyd (Mounjaro), mogą prowadzić do pogorszenia wzroku, a w skrajnych przypadkach nawet do ślepoty, szczególnie u pacjentów z istniejącą retinopatią cukrzycową. Odpowiada za to zbyt szybkie obniżenie stężenia glikemii i hemoglobiny glikowanej we krwi, które może przejściowo destabilizować naczynia siatkówki, prowadząc do zaostrzenia zmian chorobowych.

Jak postępować z pacjentem rozpoczynającym terapię?

Pacjentowi rozpoczynającemu terapię analogami GLP-1 zaleć by zgłaszał wszelkie działania niepożądane związane ze wzrokiem, a w przypadku nagłego pogorszenia widzenia poleć pilną konsultację z lekarzem okulistą. Poinformuj go, że bezpieczniej zacząć terapię od najniższych dawek, a potem stopniowo je zwiększać. Pomoże to zapobiec nagłym spadkom stężenia glikemii we krwi. 

Dlaczego szybki spadek glikemii zagraża siatkówce?

Gwałtowne obniżenie stężenia hemoglobiny glikowanej we krwi prowadzi do nagłej zmiany przepuszczalności siatkówki i wzrostu ciśnienia osmotycznego, co destabilizuje kruche naczynia krwionośne w siatkówce i prowadzi do zaostrzenia istniejącej retinopatii.¹

Co mówią badania o wpływie GLP-1 na wzrok?

W dwóch randomizowanych badaniach z 2025 roku oraz badaniu porównawczym z 2023 roku oceniano wpływ semaglutydu (Ozempic, Wegovy, Rybelsus) i tirzepatydu (Mounjaro) na wzrok oraz ryzyko powikłań mikronaczyniowych:

1. Podczas dwuletniego badania pacjentów z cukrzycą typu drugiego i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym retinopatia cukrzycowa częściej występowała u osób przyjmujących semaglutyd (3%) niż placebo (1,8%).¹
2. W drugim badaniu trwającym rok częstość działań niepożądanych dotyczących wzroku była podobna w grupie pacjentów leczonych semaglutydem (1,7%) i lekami porównawczymi (2%).¹
3. Trzecie badanie wykazało potencjalny związek między semaglutydem i tirzepatydem a pogorszeniem retinopatii, którego nie zaobserwowano w przypadku liraglutydu (Saxenda, Victoza) i dulaglutydu (Trulicity). ²

Brak jest danych pochodzących od chorych z cięższymi postaciami retinopatii stosujących tirzepatyd.³ Konieczne są dalsze badania, aby w pełni zrozumieć związek między GLP-1 a chorobami oczu.²