Autonomiczny układ nerwowy

Autonomiczny układ nerwowy (ang. autonomic nervous system) jest częścią układu nerwowego odpowiadającą za kontrolowanie mięśni gładkich i gruczołów, tym samym wpływając na czynność narządów wewnętrznych. Na AUN składają się dwa przeciwstawnie działające ze sobą układy – współczulny/sympatyczny (zwany też systemem “walki lub ucieczki”) oraz przywspółczulny/parasympatyczny (zwany też systemem “odpoczynku i trawienia”). Od niedawna z AUN wyróżnia się też jelitowy układ nerwowy.

Zobacz też Czytaj też: układ współczulny i układ przywspółczulny

Przekaźnikami w AUN jest acetylocholina, noradrenalina oraz tlenek azotu.

Na AUN składają się drogi nerwowe odśrodkowe, dośrodkowe oraz zespół ośrodków nerwowych.

Funkcje AUN

AUN odpowiada za takie funkcje jak:

  • częstość akcji serca
  • rozszerzanie i zwężanie naczyń krwionośnych (kontrola ciśnienia)
  • wydzielanie soku żołądkowego
  • wydzielanie śliny
  • ruchy perystaltyczne jelit
  • kontrola oddechu, rozszerzanie i zwężanie oskrzeli
  • reakcja źrenic
  • pobudzenie seksualne
  • pobudzanie czynności wydzielniczych gruczołów nadnerczy
  • oddawanie moczu
  • reakcje odruchowe np. kaszel, kichanie, połykanie i wymioty.

Inne pojęcia w Leksykonie: