Dezogestrel

Progestagen stosowany w antykoncepcji hormonalnej, dostępny w tabletkach powlekanych zawierających wyłącznie progestagen, bez składnika estrogenowego. Wszystkie preparaty są wydawane na receptę i występują wyłącznie jako produkty jednoskładnikowe. Charakterystyki określają ten rodzaj antykoncepcji mianem minitabletki i wskazują, że mogą po nią sięgnąć kobiety, które nie mogą lub nie chcą przyjmować estrogenów^1,2.

Działanie dezogestrelu

Dezogestrel jest progestagenem, czyli syntetycznym odpowiednikiem hormonu ciałka żółtego, a jego zadaniem w tabletce antykoncepcyjnej jest zapobieganie ciąży bez udziału estrogenu. Od tradycyjnych minitabletek różni się tym, że chroni przed ciążą przede wszystkim przez zahamowanie owulacji, a nie wyłącznie przez zmiany w śluzie szyjkowym.

Po połknięciu tabletki dezogestrel szybko przekształca się w organizmie w etonogestrel i to on odpowiada za działanie antykoncepcyjne. Ochrona utrzymuje się tylko wtedy, gdy tabletki przyjmowane są codziennie o tej samej porze, bez przerw między opakowaniami.

Farmakologia

Dezogestrel jest hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym do stosowania ogólnego z grupy progestagenów, o kodzie ATC G03AC09. Działanie antykoncepcyjne polega przede wszystkim na hamowaniu owulacji, a dodatkowym mechanizmem jest zagęszczenie śluzu w szyjce macicy^1,2.

W badaniu obejmującym dwa cykle owulacja wystąpiła u 1% kobiet (1 na 103, 95% CI 0,02–5,29%), a hamowanie owulacji pojawiało się od początku stosowania. Po odstawieniu tabletek po dwóch cyklach, czyli po 56 kolejnych dniach, owulacja powracała średnio po 17 dniach, w zakresie od 7 do 30 dni^1,2.

W badaniu porównawczym, w którym dopuszczano opóźnienie w przyjęciu tabletki do 3 godzin, współczynnik Pearla dla dezogestrelu wyniósł 0,4 (95% CI 0,09–1,20), a dla 30 mikrogramów lewonorgestrelu 1,6 (95% CI 0,42–3,96). Współczynnik Pearla dla dezogestrelu jest porównywalny ze średnią wartością dla złożonych tabletek antykoncepcyjnych w populacji stosującej doustne środki antykoncepcyjne¹.

Stosowanie dezogestrelu zmniejsza stężenie estradiolu w osoczu do wartości odpowiadających wczesnej fazie folikularnej, przy czym nie obserwowano klinicznego wpływu na przemianę węglowodanów, gospodarkę lipidową i hemostazę¹.

Farmakokinetyka

Po podaniu doustnym dezogestrel jest szybko wchłaniany i przekształcany do czynnego metabolitu, etonogestrelu. Maksymalne stężenie w osoczu w stanie stacjonarnym występuje po 1,8 godziny od przyjęcia tabletki (t_max), a całkowita biodostępność etonogestrelu wynosi około 70%^1,2.

Etonogestrel wiąże się z białkami osocza w 95,5–99%, głównie z albuminami, a w mniejszym stopniu z globuliną wiążącą hormony płciowe^1,2.

Metabolizm dezogestrelu polega na hydroksylacji i redukcji do etonogestrelu, który jest następnie przekształcany głównie przez układ cytochromu P450 3A (CYP3A) i sprzęgany z siarczanem i glukuronidem¹. Charakterystyka Azalii opisuje ten sam etap jako hydroksylację i dehydrogenację do etonogestrelu².

Okres półtrwania (t_½) etonogestrelu wynosi średnio 30 godzin, niezależnie od tego, czy podano dawkę pojedynczą, czy wielokrotną, a stężenie w stanie stacjonarnym ustala się po 4–5 dobach. Klirens osoczowy po podaniu dożylnym wynosi około 10 litrów na godzinę^1,2.

Wydalanie etonogestrelu i jego metabolitów, w postaci wolnych steroidów lub sprzężonej, odbywa się z moczem i z kałem w stosunku 1,5:1. U kobiet karmiących piersią etonogestrel przenika do mleka, a stosunek stężeń mleko/surowica wynosi 0,37–0,55^1,2.

Nie przeprowadzono badań oceniających wpływ chorób nerek ani chorób wątroby na farmakokinetykę dezogestrelu, jednak u kobiet z zaburzeniami czynności wątroby hormony steroidowe mogą być słabiej metabolizowane^1,2.

Wskazania leków z dezogestrelem

Obie charakterystyki podają jedno wskazanie: antykoncepcja. Preparaty mają identyczną postać, czyli tabletki powlekane do stosowania doustnego, i identyczny status, czyli są wydawane na receptę^1,2.

Nie ustalono skuteczności ani bezpieczeństwa stosowania u młodzieży w wieku poniżej 18 lat, ponieważ brak jest danych klinicznych w tej grupie^1,2.

Dawkowanie dezogestrelu

Grupa	Dawka (odstęp)	Maksymalnie na dobę
Dorosłe kobiety	1 tabletka 75 mikrogramów co 24 godziny, o tej samej porze dnia	1 tabletka (75 mikrogramów)
Młodzież poniżej 18 lat	nie ustalono skuteczności i bezpieczeństwa, brak danych	–
Zaburzenia czynności nerek	brak badań klinicznych w tej grupie	–
Ciężka choroba wątroby	nie stosować do czasu powrotu parametrów czynności wątroby do wartości prawidłowych	–

Obie charakterystyki podają tę samą moc tabletki, czyli 75 mikrogramów dezogestrelu, co odpowiada 0,075 mg^1,2.

Tabletki przyjmuje się raz na dobę o tej samej porze, popijając niewielką ilością płynu, tak aby odstęp między dwiema tabletkami wynosił 24 godziny. Pierwszą tabletkę przyjmuje się pierwszego dnia krwawienia miesiączkowego, a kolejne codziennie, niezależnie od krwawienia. Nowe opakowanie rozpoczyna się bezpośrednio następnego dnia po zakończeniu poprzedniego, bez przerwy^1,2.

Przy rozpoczynaniu stosowania między 2. a 5. dniem cyklu przez pierwszych 7 dni pierwszego cyklu trzeba dodatkowo stosować mechaniczną metodę antykoncepcji^1,2.

Przy zmianie ze złożonego środka antykoncepcyjnego, systemu dopochwowego lub plastra pierwszą tabletkę przyjmuje się następnego dnia po ostatniej tabletce zawierającej substancję czynną albo w dniu usunięcia systemu lub plastra i wtedy dodatkowa metoda antykoncepcji nie jest potrzebna. Rozpoczęcie później, po zwyczajowej przerwie lub po tabletkach placebo, wymaga mechanicznej metody antykoncepcji przez pierwszych 7 dni^1,2.

Przy zmianie z innego środka zawierającego wyłącznie progestagen, czyli z minitabletki, iniekcji, implantu lub systemu domacicznego uwalniającego progestagen, dodatkowa metoda antykoncepcji nie jest potrzebna. Po poronieniu w pierwszym trymestrze tabletki zaczyna się przyjmować natychmiast, również bez dodatkowej metody, a po porodzie lub poronieniu w drugim trymestrze między 21. a 28. dniem^1,2.

Skuteczność antykoncepcyjna może być zmniejszona, jeżeli przerwa między przyjęciem dwóch tabletek przekroczy 36 godzin. Przy opóźnieniu krótszym niż 12 godzin pominiętą tabletkę należy przyjąć jak najszybciej, a kolejne o zwykłej porze, bez dodatkowych zabezpieczeń. Przy opóźnieniu dłuższym niż 12 godzin postępuje się tak samo, ale przez następnych 7 dni trzeba dodatkowo stosować mechaniczną metodę antykoncepcji^1,2.

Jeżeli tabletkę pominięto w pierwszym tygodniu stosowania, a w tygodniu poprzedzającym doszło do stosunku płciowego, trzeba wziąć pod uwagę możliwość zajścia w ciążę^1,2.

Wymioty w ciągu 3 do 4 godzin po przyjęciu tabletki mogą oznaczać niepełne wchłonięcie substancji czynnej i traktuje się je tak jak pominięcie tabletki. Ciężkie zaburzenia żołądkowo-jelitowe także mogą zmniejszyć wchłanianie i wymagają zastosowania dodatkowej metody antykoncepcji^1,2.

Istotne przeciwwskazania do stosowania dezogestrelu

Czynna żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Dezogestrel jest przeciwwskazany u kobiet, u których obecnie występuje żylna choroba zakrzepowo-zatorowa¹. Charakterystyka Azalii określa to przeciwwskazanie jako czynne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe żył².

Ciężka choroba wątroby

Dezogestrel jest przeciwwskazany u kobiet z ciężką chorobą wątroby występującą obecnie lub w przeszłości, dopóki biochemiczne parametry czynności wątroby nie powrócą do wartości prawidłowych^1,2.

Nowotwory zależne od hormonów płciowych

Dezogestrel jest przeciwwskazany przy stwierdzeniu lub podejrzeniu nowotworu hormonozależnego¹. Charakterystyka Azalii mówi w tym miejscu o nowotworach złośliwych zależnych od hormonów płciowych².

Krwawienie z dróg rodnych o nieznanej przyczynie

Dezogestrel jest przeciwwskazany u kobiet z krwawieniem z pochwy o nieustalonej etiologii^1,2.

Środki ostrożności przy wydawaniu dezogestrelu

Zmiany wzorca krwawień

To najczęstsza przyczyna rezygnacji z tej metody i temat, który warto poruszyć już przy pierwszym wydaniu leku. U części kobiet krwawienia z pochwy stają się częstsze lub dłuższe, u innych bardzo skąpe albo znikają całkowicie, a rzetelna informacja o takiej możliwości zwiększa akceptację metody. Ocena wzorca krwawień należy do lekarza i obejmuje wykluczenie nowotworu złośliwego oraz ciąży¹. Przy krwawieniach bardzo częstych i nieregularnych należy rozważyć inną metodę antykoncepcji, a przy utrzymywaniu się objawów wykluczyć przyczynę organiczną^1,2.

Brak krwawienia miesiączkowego i wykluczenie ciąży

Postępowanie przy braku krwawienia zależy od tego, czy tabletki były przyjmowane zgodnie z instrukcją, i może wymagać wykonania testu ciążowego. Przy dodatnim wyniku próby ciążowej przyjmowanie tabletek trzeba przerwać^1,2.

Zmniejszona skuteczność antykoncepcyjna

Skuteczność dezogestrelu spada w trzech sytuacjach, o które warto zapytać przy okienku: pominięcie tabletki, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz jednoczesne stosowanie leków zmniejszających stężenie etonogestrelu w osoczu^1,2.

Ciąża pozamaciczna

Tradycyjne środki zawierające wyłącznie progestagen zabezpieczają przed ciążą pozamaciczną słabiej niż złożone środki antykoncepcyjne, ponieważ dopuszczają owulację. Dezogestrel owulację hamuje, mimo to ciążę pozamaciczną trzeba brać pod uwagę w diagnostyce różnicowej zatrzymania miesiączki lub bólu brzucha^1,2.

Rak piersi

Ryzyko raka piersi rośnie z wiekiem, a stosowanie złożonej doustnej antykoncepcji zwiększa je nieznacznie, przy czym po odstawieniu wzrost ten zanika stopniowo w ciągu 10 lat. Charakterystyka Cerazette podaje, że ryzyko u stosujących środki wyłącznie progestagenowe jest podobne do obserwowanego przy złożonej antykoncepcji doustnej, ale słabiej wyrażone¹. Charakterystyka Azalii formułuje to ostrożniej i mówi o ryzyku przypuszczalnie podobnym, zaznaczając, że w przypadku środków zawierających wyłącznie progestagen nie jest to jednoznaczne².

Choroby wątroby i rak wątroby

Biologicznego wpływu progestagenów na raka wątroby nie da się wykluczyć, dlatego u kobiet z tym nowotworem konieczna jest indywidualna ocena korzyści i ryzyka. Ostre lub przewlekłe zaburzenia czynności wątroby wymagają skierowania pacjentki na badania specjalistyczne^1,2.

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa i unieruchomienie

Badania epidemiologiczne wiążą złożoną doustną antykoncepcję ze zwiększoną częstością żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, natomiast dla dezogestrelu stosowanego bez estrogenu takiej zależności nie ustalono. Przy wystąpieniu zakrzepicy lek trzeba odstawić, a odstawienie należy rozważyć również przy długotrwałym unieruchomieniu po operacji lub z powodu choroby. Kobiety z przebytymi zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi trzeba uprzedzić o możliwości nawrotu^1,2.

Obniżony nastrój i depresja

Obniżony nastrój i depresja są dobrze znanymi działaniami niepożądanymi hormonalnych środków antykoncepcyjnych, a depresja może mieć ciężki przebieg i jest uznanym czynnikiem ryzyka zachowań samobójczych i samobójstw. Pacjentce, u której pojawią się zmiany nastroju lub objawy depresji, również krótko po rozpoczęciu leczenia, należy zalecić kontakt z lekarzem^1,2.

Nadciśnienie tętnicze

Rozwój istotnego klinicznie nadciśnienia tętniczego albo znaczny wzrost ciśnienia niereagujący na leczenie hipotensyjne jest wskazaniem do przerwania stosowania tabletek antykoncepcyjnych^1,2.

Cukrzyca i tolerancja glukozy

Progestageny mogą wpływać na insulinooporność i tolerancję glukozy, jednak nie ma dowodów na konieczność zmiany dotychczasowego schematu leczenia cukrzycy. Kobiety z cukrzycą powinny pozostawać pod dokładną obserwacją w pierwszych miesiącach stosowania^1,2.

Torbiele czynnościowe jajników

Podczas stosowania wszystkich środków antykoncepcyjnych zawierających małe dawki hormonów dochodzi do dojrzewania pęcherzyków jajnikowych, niekiedy większych niż zwykle. Takie powiększone pęcherzyki, czyli torbiele czynnościowe, zwykle zanikają samoistnie i najczęściej przebiegają bezobjawowo, choć mogą powodować niewielki ból brzucha, a interwencji chirurgicznej wymagają rzadko. To ostrzeżenie zawiera wyłącznie charakterystyka Cerazette¹.

Ostuda

Ostuda pojawia się niekiedy podczas stosowania dezogestrelu, szczególnie u kobiet, u których wystąpiła w czasie ciąży. Pacjentkom ze skłonnością do ostudy trzeba zalecić unikanie promieniowania słonecznego i ultrafioletowego^1,2.

Stężenie estradiolu i gęstość mineralna kości

Stosowanie dezogestrelu zmniejsza stężenie estradiolu w osoczu do wartości typowych dla wczesnej fazy folikularnej, a wpływ tego zmniejszenia na gęstość mineralną kości pozostaje nieznany^1,2.

Brak ochrony przed chorobami przenoszonymi drogą płciową

Pacjentkę trzeba poinformować, że dezogestrel nie chroni przed zakażeniem wirusem HIV ani przed innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową^1,2.

Zawartość laktozy

Tabletki zawierają laktozę jednowodną i nie powinny ich stosować kobiety z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Charakterystyka Cerazette podaje zawartość około 55 mg laktozy jednowodnej w tabletce¹, a charakterystyka Azalii 52,34 mg².

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Dane dotyczące złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych wskazują, że zawarte w nich steroidy mogą zmieniać wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym parametrów biochemicznych czynności wątroby, tarczycy, nadnerczy i nerek, stężeń białek nośnikowych, frakcji lipidów i lipoprotein, parametrów gospodarki węglowodanowej oraz krzepnięcia i fibrynolizy. Wartości najczęściej pozostają w zakresie norm, a zakres, w jakim dotyczy to środków zawierających wyłącznie progestagen, nie został potwierdzony^1,2.

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Dezogestrel nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn^1,2.

Interakcje dezogestrelu

Leki indukujące enzymy wątrobowe + dezogestrel

Leki indukujące enzymy mikrosomalne zwiększają klirens hormonów płciowych, co może prowadzić do krwawienia międzymiesiączkowego i utraty skuteczności antykoncepcyjnej. Dotyczy to barbituranów, bosentanu, karbamazepiny, fenytoiny, prymidonu, ryfampicyny i efawirenzu, a prawdopodobnie także felbamatu, gryzeofulwiny, okskarbazepiny, topiramatu i ryfabutyny^1,2.

Indukcja enzymów bywa widoczna już po kilku dniach leczenia, maksymalną obserwuje się zwykle w ciągu kilku tygodni, a po przerwaniu leczenia utrzymuje się przez około 4 tygodnie. Przy leczeniu krótkotrwałym trzeba dodatkowo stosować mechaniczną metodę antykoncepcji przez cały czas przyjmowania leku indukującego enzymy oraz przez 28 dni po jego zakończeniu, a przy leczeniu długotrwałym rozważyć inną metodę antykoncepcji, na którą induktory nie wpływają^1,2.

Ziele dziurawca zwyczajnego + dezogestrel

Produkty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) wymieniono wśród substancji zwiększających klirens hormonalnych środków antykoncepcyjnych przez indukcję enzymów, czyli zmniejszających skuteczność antykoncepcyjną. Obowiązują dla nich te same zasady co dla pozostałych induktorów, łącznie z mechaniczną metodą antykoncepcji przez 28 dni po zakończeniu stosowania^1,2.

Leki stosowane w zakażeniu HIV i HCV + dezogestrel

Wiele połączeń inhibitorów proteazy HIV, na przykład rytonawiru i nelfinawiru, oraz nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy, na przykład newirapiny, a także połączeń z lekami stosowanymi w zakażeniu wirusem zapalenia wątroby typu C, na przykład boceprewirem i telaprewirem, może zwiększać lub zmniejszać stężenie progestagenu w osoczu, niekiedy w stopniu istotnym klinicznie. W razie wątpliwości u kobiet leczonych inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy należy zastosować dodatkową, mechaniczną metodę antykoncepcji^1,2.

Inhibitory CYP3A4 + dezogestrel

Silne inhibitory CYP3A4, na przykład ketokonazol, itrakonazol i klarytromycyna, oraz umiarkowane, na przykład flukonazol, diltiazem i erytromycyna, mogą zwiększać stężenie etonogestrelu w osoczu^1,2.

Cyklosporyna i lamotrygina + dezogestrel

Hormonalne środki antykoncepcyjne mogą wpływać na metabolizm innych leków, przez co ich stężenia w osoczu i tkankach ulegają zwiększeniu, jak w przypadku cyklosporyny, albo zmniejszeniu, jak w przypadku lamotryginy^1,2.

Działania niepożądane dezogestrelu

Zmiany wzorca krwawień

To najczęstsze działanie niepożądane dezogestrelu i główny powód rezygnacji z tej metody. Nieregularne krwawienia stwierdzano u 50% kobiet, a ponieważ dezogestrel hamuje owulację prawie w 100%, występują one częściej niż przy innych tabletkach zawierających wyłącznie progestagen. U 20–30% kobiet krwawienia stają się częstsze, u kolejnych 20% rzadsze lub nie występują wcale, a krwawienie z dróg rodnych może też dłużej się utrzymywać. Po kilku miesiącach stosowania krwawienia zwykle występują rzadziej^1,2.

W tabeli działań niepożądanych nieregularne krwawienia i brak krwawienia są działaniem częstym ()¹, a charakterystyka Azalii nazywa te same pozycje nieregularnym miesiączkowaniem i brakiem miesiączki². Krwawienie międzymiesiączkowe może być również skutkiem interakcji z lekami indukującymi enzymy^1,2.

⚠ Reakcje nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja

Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne, mają nieznaną częstość ()^1,2. Poza tabelą obie charakterystyki podają, że może wystąpić nasilenie wrodzonego obrzęku naczynioruchowego^1,2.

Zmiany nastroju, nastrój depresyjny i zmniejszone libido

Zmienny nastrój, nastrój depresyjny i zmniejszone libido są działaniami częstymi (), a zmiany nastroju należą do najczęściej zgłaszanych działań w badaniach klinicznych, obok trądziku, bólu piersi, nudności i zwiększenia masy ciała, z częstością przekraczającą 2,5%¹. Charakterystyka Azalii wymienia te same pozycje jako zmianę nastroju, obniżenie popędu płciowego i depresyjny nastrój².

Ból głowy

Ból głowy jest działaniem częstym ()^1,2.

Ból piersi i wydzielina z piersi

Ból piersi jest działaniem częstym ()^1,2. Poza tabelą obie charakterystyki podają, że u kobiet stosujących dezogestrel może pojawić się wydzielina z piersi^1,2.

Nudności i wymioty

Nudności są działaniem częstym (), a wymioty niezbyt częstym ()^1,2. Praktyczne znaczenie mają zwłaszcza wymioty w ciągu 3 do 4 godzin od przyjęcia tabletki, ponieważ traktuje się je jak pominięcie dawki^1,2.

Trądzik, łysienie i zmiany skórne

Trądzik jest działaniem częstym (), łysienie niezbyt częstym (), a wysypka, pokrzywka i rumień guzowaty występują rzadko ()^1,2.

Zwiększenie masy ciała

Zwiększenie masy ciała jest działaniem częstym ()^1,2.

Torbiele jajników i bolesne krwawienia

Torbiele jajników oraz bolesne krwawienia są działaniami niezbyt częstymi ()¹. Charakterystyka Azalii wymienia w tej samej kategorii torbiel jajnika i bolesne miesiączkowanie².

Zapalenie pochwy

Zapalenie pochwy jest działaniem niezbyt częstym ()¹, a charakterystyka Azalii nazywa tę pozycję zakażeniem pochwy².

Nietolerancja soczewek kontaktowych

Nietolerancja szkieł kontaktowych jest działaniem niezbyt częstym () i bywa pierwszym sygnałem zgłaszanym przez pacjentkę noszącą soczewki^1,2.

Uczucie zmęczenia

Uczucie zmęczenia jest działaniem niezbyt częstym ()^1,2.

⚠ Ciąża pozamaciczna

Ciążę pozamaciczną zgłaszano rzadko ()², a charakterystyka Cerazette opisuje ją jako rzadkie () przypadki¹. Objawem, który powinien zwrócić uwagę, jest zatrzymanie miesiączki lub ból brzucha^1,2.

⚠ Ciężkie działania niepożądane opisane dla złożonej antykoncepcji doustnej

Obie charakterystyki wymieniają odrębnie ciężkie działania niepożądane opisane u kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne, czyli zaburzenia zakrzepowo-zatorowe żył, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe tętnic, nowotwory zależne od hormonów, na przykład nowotwory wątroby i raka piersi, oraz ostudę. Nie są to działania przypisane samemu dezogestrelowi, a części z nich dotyczą ostrzeżenia opisane w punkcie 4.4^1,2.

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.

Ciąża a dezogestrel

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych dezogestrelu nie stosuje się w ciąży, a w razie zajścia w ciążę podczas leczenia trzeba je przerwać. Charakterystyka Cerazette formułuje to jako przeciwwskazanie w ciąży¹, natomiast charakterystyka Azalii stwierdza, że produkt nie jest wskazany do stosowania w ciąży².

Badania na zwierzętach wykazały, że bardzo duże dawki progestagenów mogą powodować maskulinizację płodów płci żeńskiej. Szeroko zakrojone badania epidemiologiczne nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych u dzieci kobiet przyjmujących złożone doustne środki antykoncepcyjne przed zajściem w ciążę ani działania teratogennego przy nieumyślnym stosowaniu na początku ciąży, a danych wskazujących na zwiększone ryzyko nie przyniosły również badania środków zawierających dezogestrel^1,2.

Karmienie piersią a dezogestrel

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych dezogestrel można stosować podczas karmienia piersią, podobnie jak inne produkty zawierające wyłącznie progestagen. Dane z badań klinicznych wskazują, że nie wpływa on na wytwarzanie ani na jakość mleka, ocenianą przez zawartość białka, laktozy i tłuszczów, jednak po wprowadzeniu do obrotu niezbyt często () notowano zmniejszenie wytwarzania mleka^1,2.

Do mleka przenikają niewielkie ilości etonogestrelu. Szacuje się, że przy spożyciu 150 ml mleka na kilogram masy ciała na dobę niemowlę może przyjąć od 0,01 do 0,05 mikrograma etonogestrelu na kilogram masy ciała na dobę^1,2.

W ograniczonej obserwacji długoterminowej dzieci matek, które rozpoczęły stosowanie dezogestrelu między 4. a 8. tygodniem po porodzie i karmiły piersią przez 7 miesięcy, ocena wzrostu oraz rozwoju fizycznego i psychoruchowego nie wykazała różnic wobec niemowląt karmionych piersią przez matki stosujące system domaciczny zawierający miedź. Rozwój i wzrost niemowlęcia trzeba jednak obserwować^1,2.

Kobiecie po porodzie, która karmi piersią, tabletki zaleca się rozpocząć między 21. a 28. dniem po porodzie, a przy późniejszym rozpoczęciu potrzebna jest dodatkowa mechaniczna metoda antykoncepcji przez pierwszych 7 dni^1,2.

Produkty handlowe z dezogestrelem

Preparat	Postać	Kategoria dostępności
Azalia	tabletki powlekane 75 mikrogramów	Rp
Cerazette	tabletki powlekane 75 mikrogramów	Rp