10 roślin leczniczych, które trzeba znać

Ziołolecznictwo to szeroka dziedzina, jednak są takie przykłady roślin leczniczych, które cieszą się dużą popularnością wśród pacjentów.

W tym opracowaniu omówiłam 10 roślin leczniczych, które ze względu na ich właściwości, a także popularność wśród pacjentów warto znać. 

1. Żurawina wielkoowocowa (Vaccinium macrocarpon)

Sok żurawinowy i skoncentrowane ekstrakty z żurawiny, zawierające klasę przeciwutleniaczy zwaną antocyjanami, są powszechnie stosowane we wspomaganiu infekcji dróg moczowych. Uważa się, że skuteczność preparatów z żurawiną jest związana z właściwościami przeciwdrobnoustrojowymi oraz hamowaniem przylegania bakterii do ściany pęcherza moczowego.[1]

O preparatach dostępnych bez recepty, które warto zalecać w infekcjach dróg moczowych, przeczytacie w innym opracowaniu. (Patrz: Preparaty bez recepty dostępne na zapalenie dróg moczowych. ”.)

Działania niepożądane: Podobnie jak w przypadku innych ziół, o których wiadomo, że hamują krzepnięcie krwi, istnieje możliwość wystąpienia niepożądanych interakcji między sokiem z żurawiny lub ekstraktami z żurawiny a lekami przeciwzakrzepowymi, np. warfaryną. 

Przeciwwskazania: Diabetycy powinni ostrożnie spożywać słodzony sok z żurawiny i sprawdzać, czy mieści się on w zakresie tolerancji glukozy. Spożycie dużych ilości soku z żurawiny może wywoływać biegunkę i inne objawy żołądkowo-jelitowe. 

2. Palma sabalowa (Serenoa repens)

Wcześniejsze badania kliniczne, w których porównywano palmę sabałową z finasterydem w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego wykazały, że preparaty ziołowe były porównywalnie pod względem skuteczności. Jednak nowsze badania nie wykazały istotnych różnic pomiędzy palmą sabałową a placebo.[2]

Aby dowiedzieć się więcej na temat raka prostaty, zachęcamy do zapoznania się z innym artykułem poświęconym temu tematowi. (Patrz: Rak prostaty: co farmaceuta musi wiedzieć? ”.)

Działania niepożądane: Palma sabałowa jest z reguły dobrze tolerowana. 

Przeciwwskazania: Nie ma znaczących przeciwwskazań, ani rozpoznanych interakcji między innymi lekami.

3. Soja (Glycine max)

Wiele roślin zawiera  fitoestrogeny, które działają podobnie do ludzkiego estrogenu. Izoflawony są jedną z klas fitoestrogenów i są zawarte głównie w soi, czerwonej koniczynie i siemieniu lnianym. 

Izoflawony są najczęściej przyjmowane w leczeniu objawów menopauzy. Choć niektóre badania kwestionują skuteczność izoflawonów, badacze sugerują, że białko sojowe wydaje się obniżać całkowity poziom cholesterolu, a koniczyna czerwona zmniejsza ilość trójglicerydów, jednocześnie zwiększając poziom cholesterolu HDL.  Ziołowe preparaty na menopauzę dostępne w Polsce opisaliśmy szeroko w innym opracowaniu. (Patrz: Preparaty ziołowe na menopauzę w świetle EBM”.)

Działania niepożądane: Większe ilości soi lub izolowanych flawonoidów mogą rzadko powodować podrażnienie jelit.

Przeciwwskazania: Osoby z alergią na soję lub len powinny zachować ostrożność. Nie ma pewności co do bezpieczeństwa stosowania większych dawek u pacjentek z nowotworem piersi. Nie należy podawać suplementów diety zawierających większe ilości fitoestrogenów dzieciom, ponieważ mogą one wpływać na rozwój mózgu. 

4. Czosnek (Allium sativum)

Standaryzowany wyciąg z czosnku jest stosowany głównie ze względu na jego potencjalną zdolność do obniżania poziomu cholesterolu i trójglicerydów w surowicy. Sugeruje się, że może być przydatny także w celu stabilizacji ciśnienia krwi, wzmacniania funkcji odpornościowych, ochrony przed infekcjami i wspomagania funkcji sercowo-naczyniowych. Wyniki ostatnich analiz badań klinicznych sugerują, że może być również skuteczny w profilaktyce nowotworu żołądka i jelita grubego. 

Działania niepożądane: Czosnek może powodować nieprzyjemny zapach, a także zgagę, wzdęcia, nudności i biegunkę.

Przeciwwskazania: Pojawiły się obawy, że czosnek i niektóre inne suplementy ziołowe mogą utrudniać krzepnięcie krwi oraz niekorzystnie wpływać na powszechnie przepisywane leki przeciwzakrzepowe. Jednak przegląd systematyczny i badanie in vitro nie wykazały wpływu czosnku na krzepliwość krwi. 

5. Miłorząb japoński (Gingko biloba)

Miłorząb japoński został dobrze zbadany klinicznie, szczególnie pod kątem skuteczności w poprawie pamięci i funkcji poznawczych u osób starszych, u których stwierdzono upośledzone krążenie mózgowe. 

Działanie niepożądane: Zgłoszenia działań niepożądanych są niezwykle rzadkie. Może powodować rzadko zaburzenia żołądkowo-jelitowe. 

Przeciwwskazania: Sugeruje się, że miłorząb japoński może zwiększać ryzyko krwawienia u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe.

6. Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea)

Echinacea, pierwotnie lekarstwo rdzennych Amerykanów, zyskała popularność w leczeniu objawów przeziębienia, grypy oraz infekcji oddechowych. Niektóre badania wskazują, że jeżówka ma potencjał w zwiększaniu odpowiedzi immunologicznej komórek.[3]

Preparatom immunostymulującym poświęciliśmy inny artykuł. (Patrz: Substancje immunostymulujące ”.)

Działania niepożądane: Echinacea jest z reguły dobrze tolerowana.

Przeciwwskazania: Osoby uczulone na ambrozję mogą także być uczulone na jeżówkę.

7. Ostropest plamisty (Sylibum marianum)

Ostropest plamisty jest najczęściej stosowany jako środek wspomagający funkcjonowanie i ochraniający wątrobę. Zawiera silne antyoksydanty zwane flawonolignanami. 

Działania niepożądane: Nie zgłaszano poważnych działań niepożądanych.  

8. Pluskwica groniasta (Cimicifuga racemosa)

Stosowana głównie w objawach menopauzy, głównie uderzeniach gorąca. 

Działania niepożądane: Może powodować łagodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Istnieją doniesienia o ryzyku wystąpienia nudności, zawrotów głowy, skurczów macicy i bradykardii przy stosowaniu większych dawek.

9. Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)

Standaryzowane ekstrakty z dziurawca były chętnie przyjmowane w celu zwalczania objawów depresji. Obecnie jedyny preparat zawierający ten składnik został wycofany w Polsce. Niektóre badania sugerują także skuteczność we wspomaganiu zaprzestania palenia. 

Więcej o lekach przeciwdepresyjnych przeczytacie w naszym innym opracowaniu. (Patrz: Leki przeciwdepresyjne ”.)

Działania niepożądane: Występują rzadko i obejmują nudności, wysypkę, nadwrażliwość na światło i zaburzenia seksualne. 

Przeciwwskazania: Ziele dziurawca może wchodzić w interakcje z lekami, o czym należy zwrócić uwagę pacjentom. 

10. Żeń-szeń (Panax ginseng)

Żeń-szeń chiński bądź koreański jest często stosowany w celu zwiększenia poziomu energii i poprawy ogólnej sprawności fizycznej oraz psychicznej, wzmocnienia odpowiedzi immunologicznej oraz leczeniu zaburzeń erekcji. 

Działania niepożądane: Ogólnie żeń-szeń jest raczej dobrze tolerowany. Niektóre doniesienia po spożyciu większych ilości wiązały się z występowaniem bezsenności i podwyższonego ciśnienia krwi. 

Przeciwwskazania: Sugeruje się, że żeń-szeń nie powinien być stosowany przez osoby z ostrymi infekcjami, gorączką lub nadciśnieniem. Dodatkowo nie jest zalecane jego stosowanie wraz z większymi ilościami kofeiny bądź innych stymulantów.[4]

A o co pytają Wasi pacjenci? 

mgr farm. Anna Świder

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Analityk w zakresie Market Access. Szczególnie interesuje się oceną technologii medycznych i neurobiologią. Pełni funkcję dziennikarza medycznego na portalu opieka.farm.

[artykuły]

Źródła
  1. Fu Z., Liska D., Talan D., Chung M. Cranberry Reduces the Risk of Urinary Tract Infection Recurrence in Otherwise Healthy Women: A Systemtic Review and Meta-Analysis. The Journal of Nutrition, 2017. pełny tekst
  2. Tacklind J., MacDonald R., Rutks I., Wilt T.J. Serenoa repens for benign prostatic hyperplasia. Cochrane Database Syst Rev, 2009. pełny tekst
  3. Linde K., Barrett B., Wolkart K., Bauer R., Melchart D. Echinacea for preventing and treating the common cold. Cochrane Database Syst Rev, 2006. pełny tekst
  4. University of Minnesota: 10 top Best Selling Botanicals: What They Do. [dostęp:  20.08.2020] pełny tekst

Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Pogadanki Farmaceutyczne

Ostatnie komentarze:

Aktualności i doniesienia

Wiedza i praktyka

Czytaj też:

Sprawdź swoją wiedzę – Suplementacja [test #031]

Celem testu jest sprawdzenie swojej wiedzy i przygotowania do sprawowania bardziej odpowiedzialnej opieki nad pacjentem. W przypadku zadania opisującego wizytę pacjenta, należy wybrać najbardziej właściwe postępowanie.

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x

Oświadczenie

Portal opieka.farm przeznaczony jest dla farmaceutów oraz osób uprawnionych do wystawiania recept lub prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Klikając “Potwierdzam i przechodzę do portalu” oświadczasz, że jesteś taką osobą.

Zaloguj się

Portal dedykowany jest osobom związanym z ochroną zdrowia. Prosimy o zalogowanie się lub rejestrację.