Czy pacjent z nietolerancją laktozy może przyjmować leki i suplementy z laktozą? – Wyjaśniamy!

Pytanie 

Czy pacjent cierpiący na nietolerancję laktozy powinien bezwzględnie unikać wszystkich leków i suplementów ją zawierających? Czy dopuszcza się „przetestowanie” danego preparatu pod kątem wywołania reakcji, czy jest to jednak niezalecana praktyka? 

Krótka odpowiedź 

W zależności od stopnia nietolerancji laktozy, spożywanie produktów (w tym leków) ją zawierających może wywołać różne efekty, od braku reakcji, przez jej łagodną postać, aż po silną odpowiedź alergiczną u osób z bardzo ciężką nietolerancją laktozy.  

W większości przypadków zawarta w lekach i suplementach laktoza nie powinna stanowić przeszkody do ich stosowania przez pacjentów cierpiących na jej nietolerancję. Dostępne badania nie rozstrzygają jednoznacznie, jaka jest minimalna jednorazowa dawka laktozy, która u większości osób z jej nietolerancją wywoła objawy. Bezpiecznym wydaje się założenie, że dawki nieprzekraczające 5 g jednorazowo powinny być dobrze tolerowane. W niektórych badaniach za wartość graniczną uznaje się dawki wielokrotnie wyższe, nawet do 25 g, co jest równowartością laktozy zawartej w 2 kubkach mleka,^[1] ze średnią 10–15 g.  

Wyjaśnienie 

Nietolerancja laktozy to nadwrażliwość pokarmowa, która związana jest z niewystarczającym trawieniem dwucukru obecnego w produktach mlecznych, czyli laktozy. Wynika ona ze zbyt niskiej aktywności enzymu odpowiadającego za rozkład laktozy do galaktozy i glukozy, czyli laktazy. Niedobór laktazy skutkuje biegunkami, wzdęciami i bólami brzucha.^[2][3]

Podstawową formą terapii nietolerancji laktozy nie jest jej całkowite wyeliminowanie z diety, a zmniejszenie jej spożycia do poziomu, który będzie zapewniał kontrolę objawów ze strony przewodu pokarmowego. Z tego względu leki oraz suplementy diety zawierające laktozę nie powinny być rutynowo odrzucane przez osoby cierpiące na jej nietolerancję, gdyż ryzyko z tym związane, przede wszystkim w przypadku leków, może nie przewyższać potencjalnych korzyści.  

Laktoza znajduje się w wielu lekach jako substancja wypełniająca, więc profilaktyczne odstawianie preparatów ją zawierających mogłoby potencjalnie prowadzić do pogorszenia kontroli chorób współistniejących, a pacjent wcale nie musi odnieść korzyści z takiego postępowania, gdyż ilość zawartej w tych preparatach laktozy może w ogóle nie wywołać żadnej reakcji.^[4][5]

Czytaj też: Nietolerancja laktozy a substancje pomocnicze w lekach

Dietetyka i dietoterapia w praktyce aptecznej. Praktyczne kompendium wiedzy o żywności, zasadach żywienia i dietach

Dietetyka i dietoterapia w praktyce aptecznej to kompleksowy podręcznik dla farmaceutów i techników farmaceutycznych, łączący wiedzę opartą na badaniach naukowych o żywieniu klinicznym, suplementacji oraz dietach w ponad 35 chorobach.

Piśmiennictwo

1. Mądry, E., Krasińska, B., Woźniewicz, M., Drzymała-Czyż, S., Bobkowski, W., Torlińska T., Walkowiak, J. (2011). Tolerance of different dairy products in subjects with symptomatic lactose malabsorption due to adult type hypolactasia. Przegląd Gastroenterologiczny 2011; 6 (5): 310–315 DOI: 10.5114/pg.2011.25381  ⬏
2. Deng, Y., Misselwitz, B., Dai, N., & Fox, M. (2015). Lactose Intolerance in Adults: Biological Mechanism and Dietary Management. Nutrients, 7(9), 8020–8035. https://doi.org/10.3390/nu7095380 ⬏
3. Szilagyi, A., & Ishayek, N. (2018). Lactose Intolerance, Dairy Avoidance, and Treatment Options. Nutrients, 10(12), 1994. https://doi.org/10.3390/nu10121994 ⬏
4. Deng, Y., Misselwitz, B., Dai, N., & Fox, M. (2015). Lactose Intolerance in Adults: Biological Mechanism and Dietary Management. Nutrients, 7(9), 8020–8035. https://doi.org/10.3390/nu7095380 ⬏
5. Szilagyi, A., & Ishayek, N. (2018). Lactose Intolerance, Dairy Avoidance, and Treatment Options. Nutrients, 10(12), 1994. https://doi.org/10.3390/nu10121994 ⬏