Żel z poliheksanidem i sukralfatem – Ścieżka rekomendacji

Autor: mgr farm. Patrycja Sarkowicz
Publikacja: 06/04/2026
Aktualizacja: 04/09/2025
Partner: Tactica
Żel z poliheksanidem i sukralfatem - komu polecać, jak stosować, jak działa, na jakie interakcje i efekty uboczne zwrócić uwagę?

Spis treści

Superseptin® to nowy wyrób medyczny w postaci żelu z substancją antyseptyczną, zawierający unikalne połączenie poliheksanidu i sukralfatu, wskazany do wspomagania leczenia wielu rodzajów niezakażonych ran. Preparat łączy cechy antyseptyku i środka powlekającego, dzięki czemu chroni ranę i zapobiega infekcjom.[1]

Żel z poliheksanidem i sukralfatem – Komu polecać?

Superseptin® możesz polecić:

  • pacjentom, którzy szukają produktu na rany – zawiera poliheksanid (PHMB) rekomendowany przez Polskie Towarzystwo Leczenia Ran (PTLR) jako substancja pierwszego wyrobu w przypadku ran krytycznie skolonizowanych i ran z ryzykiem zakażenia, ran oparzeniowych oraz ran chirurgicznych, a także jako środek drugiego wyboru w przypadku ran skolonizowanych MDRO (z ang. wielolekooporne drobnoustroje) czy ran bez możliwości drenażu,[2]
  • osobom wybierającym się w podróż – jako niezbędnik do apteczki domowej, ponieważ produkt wskazany we wspomaganiu leczenia wielu ran, w tym: ran ostrych, przewlekłych, oparzeń, odleżyn, ran cukrzycowych, ran pooperacyjnych i urazowych.[1]
  • dla osób proszących o żel na rany – łączy cechy antyseptyku i preparatu chroniącego ranę. Sukralfat działa jako środek ochronny, tworząc fizyczną barierę, która zabezpiecza miejsce aplikacji.[3] Poliheksanid wykazuje szerokie spektrum działania bójczego wobec drobnoustrojów Gram-dodatnich, Gram-ujemnych, grzybów, w tym drożdży, i niektórych wirusów, ograniczając ryzyko zakażenia rany,[2]
  • pacjentom wymagającym wsparcia w leczeniu odleżyn Superseptin® to produkt odpowiedni do długotrwałego stosowania. Jest wskazany we wspomaganiu leczenia ran przewlekłych, np. owrzodzeń czy odleżyn. Jego aplikację można powtarzać wielokrotnie, w zależności od potrzeb,[1]
  • osobom chcącym uniknąć dyskomfortu związanego z częstą aplikacją – żel dzięki właściwościom bioadhezyjnym, zapewnia długotrwały kontakt głównych składników w miejscu aplikacji,[1]
  • pacjentom z podrażnieniami po radioterapii – ma wskazania we wspomaganiu leczenia podrażnień skóry po radioterapii, a ponadto nie są znane żadne zdarzenia niepożądane związane z użyciem wyrobu.[1] Poliheksanid nie uszkadza nowo odbudowanych tkanek i charakteryzuje się niskim poziomem cytotoksyczności,[2]
  • chorym zagrożonym zakażeniem po operacji – poliheksanid jest substancją pierwszego wyboru w leczeniu ran przewlekłych i zapobieganiu zakażeniom po operacji według aktualnych wytycznych PTLR,[2]
  • dzieciom ze skaleczeniem – preparat może być bezpiecznie stosowany nawet u najmłodszych pacjentów, gdyż nie ma określonej dolnej granicy wieku,[1]
  • dla tych, którzy chcą użyć wody utlenionej – jako alternatywa, gdyż PTLR odradza stosowanie roztworu wody utlenionej w leczeniu ran przewlekłych z powodu wysokiego potencjału cytotoksycznego i uszkadzania nowo powstającej tkanki ziarninowej,[2]
  • proszącym o plaster – jako alternatywa z uwagi na fakt, że wykazano, iż wilgotne środowisko rany zapewniane przez żel przyspiesza proces reepitelializacji (proces, w którym komórki nabłonkowe przemieszczają się i dzielą, aby pokryć ubytek lub ranę, przywracając ciągłość powierzchni),prowadzi do szybszego zamknięcia ran i poprawia estetykę gojenia w porównaniu do suchego środowiska plastra.[4]

Żel z poliheksanidem i sukralfatem – Jak stosować?

Podczas rekomendacji żelu Superseptin® należy zalecić,aby:[1]

  • aplikować po umyciu rąk, dokładnym oczyszczeniu rany, np. sterylnym roztworem soli fizjologicznej i osuszeniu miejsca aplikacji,
  • nałożyć niewielką ilość preparatu w postaci warstwy o grubości około 1 mm na całą powierzchnię uszkodzonej skóry,
  • nie dotykać rany końcówką opakowania, aby uniknąć możliwości przeniesienia zakażenia
  • nie masować,
  • w razie potrzeby założyć gazę, bandaż lub plaster,
  • aplikację powtarzać wielokrotnie, jeśli istnieje taka potrzeba.

Żel z poliheksanidem i sukralfatem – Jak działa?

Poliheksanid to syntetyczny polimer, który:[2][5][6]

  • wykazuje szerokie spektrum działania bakteriobójczego wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych oraz grzybobójczego, w tym wobec drożdży, a także działa na niektóre wirusy. Działanie bakteriobójcze i grzybobójcze następuje w ciągu 15–30 minut[7]
  • zmniejsza wydzielanie włóknika oraz martwicy u chorych z ranami trudno gojącymi się,
  • wspomaga reepitelializację i ziarninowanie w procesie gojenia bez działania cytotoksycznego,
  • wykazuje właściwości przeciwzapalne,
  • nie prowadzi do rozwoju oporności (w przeciwieństwie do antybiotyków),
  • redukuje biofilm oraz ogranicza tworzenie fibryny.

Sukralfat to zasadowa sól glinowa ośmiosiarczanu sacharozy, stosowana doustnie w profilaktyce i leczeniu wielu chorób przewodu pokarmowego. W ostatnich badaniach sukralfat został wykorzystany miejscowo w leczeniu różnych rodzajów ran nabłonkowych, takich jak owrzodzenia, zapalne zapalenie skóry, zapalenie błon śluzowych i oparzenia.[8] Jego skuteczność w gojeniu ran wiąże się z kilkoma mechanizmami działania:

  • tworzy fizyczną barierę ochronną na powierzchni rany,
  • zwiększa syntezę czynników wzrostu, co przyspiesza i ułatwia proces gojenia,
  • łagodzi ból i zmniejsza stan zapalny dzięki działaniu ochronnemu na uszkodzone tkanki.

Szczegółowy mechanizm działania sukralfatu przedstawia poniższa grafika.

Żel z poliheksanidem i sukralfatem – Na co uważać?

Poliheksanid charakteryzuje się wysokim indeksem biozgodności. Ponadto produkty zawierające go w małych stężeniach, w tym wyroby medyczne stosowane na rany, zostały uznane za niekancerogenne.[2] PHMB to pierwszy wybór w leczeniu wielu rodzajów ran ze względu na szerokie spektrum aktywności, niską cytotoksyczność oraz niewielkie ryzyko działań niepożądanych.[9] Sukralfat uznawany jest za substancję dobrze tolerowaną, o korzystnym profilu działań niepożądanych.[3]

Żel z poliheksanidem i sukralfatem – Na jakie interakcje zwracać uwagę?

Superseptin® to produkt o bardzo korzystnym profilu bezpieczeństwa. Nie są znane żadne interakcje związane ze stosowaniem preparatu.[1]

Żel z poliheksanidem i sukralfatem – Dodatkowe informacje

Substancje pomocnicze w preparatach miejscowych wpływają na stabilność, skuteczność i komfort stosowania wyrobu. Każda z tych substancji ma określoną funkcję technologiczną, zapewniającą odpowiednią konsystencję, trwałość, bezpieczeństwo oraz właściwe uwalnianie substancji czynnej, co przedstawiono w poniższej tabeli.

Substancja pomocniczaFunkcja składnikaDziałanie[1][10]
Glikol polietylenowy 600 (PEG600)HumektantZatrzymuje wodę w układzie, zwiększając lepkość żelu, co poprawia jego przyleganie do rany.
Glikol propylenowyPromotor przenikaniaZwiększa przenikanie substancji czynnej przez warstwę rogową naskórka poprzez poprawę dyfuzji, rozdziału lub rozpuszczalności.
HydroksyetylocelulozaStabilizator i zagęszczaczTworzy gęsty żel, który ułatwia aplikację na ranę, zapewniając jednocześnie warstwę ochronną i sprzyjającą gojeniu ran.
FenoksyetanolKonserwantZapobiega rozwojowi bakterii i grzybów w produkcie, co przedłuża jego trwałość i zapewnia bezpieczeństwo stosowania na ranę.
Woda oczyszczonaNośnik / rozpuszczalnikUłatwia rozproszenie i/lub rozpuszczenie substancji czynnej (API). Tworzy bazę dla żelu.
Opis składników wspomagających żelu Superseptin®

  • Patrycja Sarkowicz
    mgr farm. Patrycja Sarkowicz

    Junior Pharmaceutical Advisor

Piśmiennictwo

  1. Neotac Pharma. (2024). Instrukcja używania Superseptin
  2. Sopata, M., Mrozikiewicz-Rakowska, B., Jawień, A., Woroń, J., Malka, M., Karpiński, T. M., Sobieszek-Kundro, A., Gabriel, M., Mańkowski, P., Szewczyk, M. T., Jastrzębska, H., Aleksy-Polipowska, M., & Mościcka, P. (2023). Stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran – postępowanie przeciwdrobnoustrojowe w ranie skolonizowanej, z cechami infekcji i zagrożonej infekcją w erze antybiotykooporności. LECZENIE RAN, 20(4), 125–141. https://doi.org/10.60075/lr.v20i4.59
  3. Abtahi-Naeini, B., Saffaei, A., Sabzghabaee, A. M., Amiri, R., Hosseini, N. S., Niknami, E., & Dehghani, S. (2022). Topical sucralfate for treatment of mucocutaneous conditions: A systematic review on clinical evidences. Dermatologic therapy35(4), e15334. https://doi.org/10.1111/dth.15334
  4. Eberlein, T., Gerke, P., Lorenz, H., & Ammer, R. (2016). Advantages in wound healing by a topical easy to use wound healing lipo-gel for abrasive wounds—Evidence from a randomized, controlled experimental clinical study. Wound Medicine, 15, 11–19. https://doi.org/10.1016/j.wndm.2016.03.001
  5. Szkiler E.; Poliheksanid w miejscowym leczeniu ran. Przegląd piśmiennictwa i doświadczenia własne; FORUM ZAKAŻEŃ 2018;9(5):291-297
  6. Dissemond, J., Assadian, O., Gerber, V., Kingsley, A., Kramer, A., Leaper, D. J., Mosti, G., Piatkowski de Grzymala, A., Riepe, G., Risse, A., Romanelli, M., Strohal, R., Traber, J., Vasel-Biergans, A., Wild, T., & Eberlein, T. (2011). Classification of wounds at risk and their antimicrobial treatment with polihexanide: a practice-oriented expert recommendation. Skin pharmacology and physiology24(5), 245–255. https://doi.org/10.1159/000327210
  7. Babalska, Z. Ł., Korbecka-Paczkowska, M., & Karpiński, T. M. (2021). Wound Antiseptics and European Guidelines for Antiseptic Application in Wound Treatment. Pharmaceuticals (Basel, Switzerland)14(12), 1253. https://doi.org/10.3390/ph14121253
  8. Masuelli L., Tumino G., Turriziani M., Modesti A., Bei R.; Topical Use of Sucralfate in Epithelial Wound Healing: Clinical Evidence and Molecular Mechanisms of Action; Recent Patents on Inflammation & Allergy Drug Discovery 2010, 4, 25-36
  9. Mrozikiewicz-Rakowska, B., Mieczkowski, M., Głażewski, T., Czupryniak, L. (2020). Antyseptyki w leczeniu ran przewlekłych – aktualne pytania. LECZENIE RAN, 17(1): 29-36.
  10. Chang, R. K., Raw, A., Lionberger, R., & Yu, L. (2013). Generic development of topical dermatologic products: formulation development, process development, and testing of topical dermatologic products. The AAPS journal15(1), 41–52. https://doi.org/10.1208/s12248-012-9411-0
Patrycja Sarkowicz. Żel z poliheksanidem i sukralfatem – Ścieżka rekomendacji. Portal opieka.farm. 16.02.2026. Link: https://opieka.farm/zel-z-poliheksanidem-i-sukralfatem-sciezka-rekomendacji/
FB
Twitter/X
LinkedIn
WhatsApp
Email
Wydrukuj
Powiązane opracowania

Zaloguj się