Tadalafil – Poradnik farmaceuty

Tadalafil należy do inhibitorów fosfodiesterazy-5 (PDE-5).

Jak działa Tadalafil?

Fizjologicznie erekcję umożliwia uwalnianie tlenku azotu w ciałach jamistych prącia podczas pobudzenia seksualnego. Następnie na skutek kaskady reakcji dochodzi do zwiększenia stężenia cGMP, co powoduje rozkurcz mięśni gładkich w ciałach jamistych i umożliwia napływ krwi do prącia^[1].

Tadalafil jest selektywnym inhibitorem fosfodiesterazy-5, która odpowiada za rozkład cGMP w ciałach jamistych prącia. Tadalafil powoduje rozkurcz mięśni gładkich i zwiększenie napływu krwi do ciał jamistych po wcześniejszym uwolnieniu tlenku azotu na skutek stymulacji seksualnej. U pacjentów z nadciśnieniem płucnym powoduje rozkurcz mięśni gładkich ścian naczyń płucnych^[2].

Kiedy i jak wprowadzono do obrotu Tadalafil?

Odkrycie głównego działania leków z grupy inhibitorów fosfodiesterazy-5, takich jak tadalafil, jest wynikiem przypadku. W trakcie badań nad zastosowaniem ich w terapii nadciśnienia i dusznicy bolesnej zauważono, że efektem ubocznym ich stosowania jest erekcja prącia^[3]. W 2003 roku, po rejestracji sildenafilu jako pierwszego preparatu na męskie zaburzenia erekcji, dwa kolejne inhibitory fosfodiesterazy-5 — wardenafil oraz tadalafil — zostały dopuszczone przez FDAdo stosowania w tym samym celu^[4].

Zaburzenia erekcji stały się niezwykle powszechnym problemem, a ostatnie dane szacują, że do 2025 roku około 320 milionów osób zetknie się z tą przypadłością^[3].

W 2022 roku tadalafil stał się drugim po sildenafilu lekiem z grupy inhibitorów PDE-5 dostępnym bez recepty.

Komu można polecić Tadalafil?

Tadalafil możesz polecić dorosłym mężczyznom, zgłaszającym objawy łagodnego przerostu prostaty i (lub) problem z erekcją, skarżącym się na krótkie, niezadowalające stosunki i trudność w osiągnięciu i utrzymaniu erekcji, zwłaszcza gdy:

• chorują na cukrzycę (również z towarzyszącą neuropatią), hiperlipidemię, nadciśnienie tętnicze, szczególnie w wieku podeszłym,
• stosują substancje psychoaktywne np. marihuanę, są uzależnieni od narkotyków, często piją alkohol,
• prowadzą mało aktywny tryb życia, są otyli,
• zażywają leki sprzyjające zaburzeniom seksualnym, np. leki przeciwdepresyjne (szczególnie z grupy SSRI), neuroleptyki, leki hipotensyjne (szczególnie beta-blokery), przeciwpadaczkowe,
• są w podeszłym wieku,
• zaburzenia erekcji mają tło psychiczne, pacjenci cierpią na depresję, zaburzenia lękowe,
• przebyli uraz rdzenia kręgowego.

Czy Tadalafil można polecić ciężarnej lub karmiącej?

Nie, tadalafil nie jest przeznaczony do stosowania przez kobiety.

Od jakiego wieku można zarekomendować Tadalafil?

Tadalafil możesz rekomendować dorosłym mężczyznom (powyżej 18. roku życia).

Jak dobrać postać i moc?

Tadalafil w lekach OTC (Tadalafil Maxigra, Tadalafil Maxon, Mensil Tadalafil) jest dostępny jedynie w formie tabletek w dawce 10 mg.

 Poinformuj, że jeśli ta dawka nie przynosi odpowiedniego efektu, lekarz może ją zwiększyć do 20 mg (Cialis). W przypadku częstego stosowania tadalafilu, lekarz może zalecić niższą dawkę w zależności od tolerancji leku przez pacjenta (2,5 mg lub 5 mg).

Jak dawkować Tadalafil?

Dawkowanie tadalafilu uzależnione jest od potrzeb pacjenta i celu, w jakim stosuje lek:

• zaleć pacjentowi przyjmowanie tadalafilu w dawce 10 mg (Tadalafil Maxigra, Tadalafil Maxon, Mensil Tadalafil) przed planowaną aktywnością seksualną (minimum 30 minut), niezależnie od posiłków,
• poinformuj, że lek należy stosować doraźnie, w miarę potrzeby, nie częściej niż raz w tygodniu,
• przekaż pacjentowi, który przewiduje częste stosowanie tadalafilu (co najmniej dwa razy w tygodniu), że  po konsultacji z lekarzem, może rozważyć zastosowanie najmniejszej dawki tadalafilu (Tadalafil Maxon) w schemacie raz na dobę, zgodnie z oceną lekarza,
• przekaż pacjentowi leczonemu jednocześnie z powodu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego oraz zaburzeń erekcji, że zalecana dawka to również 5 mg przyjmowane o tej samej porze każdego dnia. Pacjent leczony z powodu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, który źle toleruje tadalafil (Tadaxin) w dawce 5 mg może wspólnie z lekarzem rozważyć alternatywną metodę leczenia, ponieważ nie wykazano skuteczności tadalafilu w dawce 2,5 mg w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego.

Jak długo można stosować Tadalafil?

ChPL nie określa, jak długo pacjent może stosować tadalafil. Według badania z 2004 roku, w którym pacjenci stosowali tadalafil w dawce do 20 mg, w razie potrzeby lub jeden raz dziennie przez 24 miesięcy, lek okazał się bezpieczny i był dobrze tolerowany^[5].

Największa dawka tadalafilu, jaką możesz polecić pacjentowi w samoleczeniu to 10 mg.

Po jakim czasie pacjent odczuje, że Tadalafil działa?

Tadalafil zaczyna działać 30 minut od przyjęcia leku, jednak, aby działał skutecznie, konieczna jest stymulacja seksualna.

Komu stanowczo odradzić stosowanie preparatów zawierających Tadalafil?

Nie rekomenduj tadalafilu mężczyznom:

• zażywających organiczne azotany w jakiejkolwiek postaci,
• z chorobami serca, u których nie jest wskazana aktywność seksualna,
• którzy w ciągu ostatnich 90 dni przebyli zawał mięśnia sercowego,
• z niestabilną dławicą piersiową lub z bólami dławicowymi podczas stosunków płciowych,
• z niekontrolowanymi arytmiami, niedociśnieniem lub nadciśnieniem tętniczym,
• którzy w ciągu ostatnich 6 miesięcy przebyli udar,
• którzy utracili wzrok w jednym oku w wyniku niezwiązanej z zapaleniem tętnic przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego.

Jakie Tadalafil ma przewagi nad innymi lekami o tym samym wskazaniu?

Tadalafil ma następujące przewagi nad innymi lekami z grupy inhibitorów PDE-5:

• według przeglądu z 2005 roku tadalafil działa dłużej od sildenafilu i wardenafilu^[6], do 36 godzin po zażyciu leku,
• przyjmowanie sildenafilu i wardenafilu z wysokotłuszczowymi pokarmami powoduje pogorszenie ich wchłaniania, a tadalafil takiej interakcji nie wykazuje^[7], może być więc zażywany niezależnie od posiłków.

Jakie działania niepożądane ma Tadalafil?

Częste działania niepożądane tadalafilu to bóle głowy, zaczerwienienie twarzy i uczucie zatkanego nosa. Poinformuj pacjenta, że nie są one przeciwwskazaniem do dalszego stosowania leku ze względu na swój przemijający charakter. Możliwe są również zaburzenia widzenia (w kolorze niebieskim lub zielonym oraz brak ostrości widzenia opisywane jako ból oczu).

Do rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych należy ból w klatce piersiowej, wydłużona i bolesna erekcja, nagłe ograniczenie widzenia i drgawki. Uprzedź pacjenta, że w przypadku wystąpienia niepokojących objawów powinien zaprzestać stosowania leku i skonsultować się z lekarzem^[2].

W jakie istotne interakcje z innymi lekami wchodzi Tadalafil?

Poinformuj pacjenta o następujących interakcjach:

• tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, dlatego jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących organiczne azotany. Poinformuj pacjenta, że połączenie tych leków może prowadzić do gwałtownych spadków ciśnienia tętniczego, a w skrajnych przypadkach do zgonu. W takich przypadkach azotany należy podawać pod ścisłym nadzorem lekarskim i monitorować czynność układu krążenia,
• leki takie jak erytromycyna, klarytromycyna, itrakonazol, ketokonazol, a także sok grejpfrutowy, mogą zwiększać stężenie tadalafilu w osoczu. Przekaż pacjentowi, że w rezultacie może się zwiększyć częstość występowania działań niepożądanych tadalafilu i zarekomenduj stosowanie niższej dawki leku, tj. 10 mg,
• tadalafil w połączeniu z alfa-blokerami stosowanymi w łagodnym rozroście prostaty mogą powodować nasilenie działania hipotensyjnego. Zaleć pacjentowi, by rozpoczął leczenie tadalafilem od najmniejszej dawki (10 mg) i stopniowo ją dostosowywał pod opieką lekarza.

Jakie produkty komplementarne można polecić pacjentom stosującym Tadalafil?

Wydając tadalafil pacjentowi, możesz mu dodatkowo polecić:

• lek ze śliwą afrykańską (Poldanen), jeśli pacjent przyjmuje tadalafil w celu leczenia objawów łagodnego rozrostu prostaty. Zawarte w niej fitosterole działają przeciwzapalnie i regenerują komórki nabłonka prostaty^[8]. Dzięki temu stosowanie śliwy zmniejsza częstość oddawania moczu w nocy oraz objętość resztkową po mikcji, a także zwiększa przepływ moczu^[9].
• preparaty prasteronu (Stymen, Biosteron), który może powodować rozszerzenie naczyń oraz polepszać ogólne samopoczucie, jednak wpływ na zwiększanie sprawności seksualnej nie został jednoznacznie potwierdzony w badaniach klinicznych^[10],
• preparaty z wyciągiem z żeń-szenia (Permen King, Olimp Gold Żeń-szeń complex), korzenia maca (MenMag, Braveran) lub sosny nadmorskiej (Sufrin, Bio-Pycnogenol) ponieważ wyniki przeglądu systematycznego sugerują ich prawdopodobną skuteczność^[11]. Korzeń maca wpływa na męskie funkcje seksualne, jednak wykorzystywany jest głównie w przypadku bezpłodności, ponieważ zwiększa objętość spermy, liczbę plemników i ruchliwość plemników^[12], a także w celu zwiększenia pożądania seksualnego^[13],
• L-argininę (Braveran, Navitin, MaxMen), ponieważ istnieją pewne przesłanki wskazujące na skuteczność suplementacji wysokimidawkami tego aminokwasu^[14]lub w połączeniu z przeciwutleniaczami^[15], jednak ze względu na brak aktualniejszych danych warto podejść do tych doniesień z rezerwą,
• preparaty z buzdygankiem naziemnym (MaxMen, Permen King, Braveran), szafranem (Braveran) lub miłorzębem japońskim, jednak w tym przypadku brakuje dowodów na ich skuteczność.

Czym się różni sildenafil od tadalafilu? – Wyjaśniamy!

Porównanie sildenafilu i tadalafilu ukazuje kluczowe różnice w czasie działania, szybkości efektów oraz interakcji z pożywieniem. Artykuł analizuje, który lek lepiej odpowiada na potrzeby pacjentów, co jest istotne dla farmaceutów doradzających w doborze odpowiedniej terapii.

Piśmiennictwo

1. Eardley, I., Ellis, P., Boolell, M., Wulff, M. (2002). Onset and duration of action of sildenafil for the treatment of erectile dysfunction. British journal of clinical pharmacology, 53 Suppl 1(Suppl 1), 61S–65S. https://doi.org/10.1046/j.0306-5251.2001.00034.x⬏
2. Tuszyński P. (red.). (2021). Leki. Praktyczny przewodnik po grupach leków dostępnych w Polsce. Wydawnictwo Farmaceutyczne, Kraków.⬏⬏
3. Dhaliwal, A., Gupta, M. (2023). PDE5 Inhibitors. In StatPearls. StatPearls Publishing.⬏⬏
4. Mónica, F. Z., De Nucci, G. (2019). Tadalafil for the treatment of benign prostatic hyperplasia. Expert opinion on pharmacotherapy, 20(8), 929–937. https://doi.org/10.1080/14656566.2019.1589452⬏
5. Montorsi, F., Verheyden, B., Meuleman, E., Jünemann, K. P., Moncada, I., Valiquette, L., Casabé, A., Pacheco, C., Denne, J., Knight, J., Segal, S., Watkins, V. S. (2004). Long-term safety and tolerability of tadalafil in the treatment of erectile dysfunction. European urology, 45(3), 339–345. https://doi.org/10.1016/j.eururo.2003.11.010⬏
6. Doggrell S. A. (2005). Comparison of clinical trials with sildenafil, vardenafil and tadalafil in erectile dysfunction. Expert opinion on pharmacotherapy, 6(1), 75–84. https://doi.org/10.1517/14656566.6.1.75⬏
7. Setter, S. M., Iltz, J. L., Fincham, J. E., Campbell, R. K.,  Baker, D. E. (2005). Phosphodiesterase 5 inhibitors for erectile dysfunction. The Annals of pharmacotherapy, 39(7-8), 1286–1295. https://doi.org/10.1345/aph.1E487⬏
8. Katz A. E. (2002). Flavonoid and botanical approaches to prostate health. Journal of alternative and complementary medicine (New York, N.Y.), 8(6), 813–821. abstrakt⬏
9. Salinas-Casado, J., Esteban-Fuertes, M., Carballido-Rodríguez, J., Cozar-Olmo, J. M. (2020). Review of the experience and evidence of Pygeum africanum in urological practice. Revisión sobre la experiencia y evidencias del Pygeum africanum en Urología. Actas urologicas espanolas, 44(1), 9–13. abstrakt⬏
10. El-Sakka A. I. (2018). Dehydroepiandrosterone and Erectile Function: A Review. The world journal of men’s health, 36(3), 183–191. https://doi.org/10.5534/wjmh.180005⬏
11. Borrelli, F., Colalto, C., Delfino, D. V., Iriti, M., Izzo, A. A. (2018). Herbal Dietary Supplements for Erectile Dysfunction: A Systematic Review and Meta-Analysis. Drugs, 78(6), 643–673. https://doi.org/10.1007/s40265-018-0897-3⬏
12. Gonzales, G. F., Cordova, A., Gonzales, C., Chung, A., Vega, K., Villena, A. (2001). Lepidium meyenii (Maca) improved semen parameters in adult men. Asian journal of andrology, 3(4), 301–303.⬏
13. Gonzales, G. F., Gonzales, C., Gonzales-Castañeda, C. (2009). Lepidium meyenii (Maca): a plant from the highlands of Peru–from tradition to science. Forschende Komplementarmedizin (2006), 16(6), 373–380. https://doi.org/10.1159/000264618⬏
14. Chen, J., Wollman, Y., Chernichovsky, T., Iaina, A., Sofer, M., Matzkin, H. (1999). Effect of oral administration of high-dose nitric oxide donor L-arginine in men with organic erectile dysfunction: results of a double-blind, randomized, placebo-controlled study. BJU international, 83(3), 269–273. https://doi.org/10.1046/j.1464-410x.1999.00906.x⬏
15. Stanislavov, R., Nikolova, V. (2003). Treatment of erectile dysfunction with pycnogenol and L-arginine. Journal of sex & marital therapy, 29(3), 207–213. https://doi.org/10.1080/00926230390155104⬏