Antyseptyki na ból gardła – wyniki badania Narodowego Instytutu Leków

Publikacja: 31/10/2025
Aktualizacja: 10/09/2025
Partner: Klosterfrau Healthcare
NEO.2025.08.27
Antyseptyki mogą łagodzić ból gardła, zmniejszać ilość drobnoustrojów i wspierać regenerację błony śluzowej – ale nie wszystkie działają tak samo skutecznie. Sprawdź, co pokazują badania i które substancje warto wybierać.

Spis treści

Badania przeprowadzone w Narodowym Instytucie Leków zgodnie z europejskimi normami PN-EN, wykazały, że antyseptyki w tabletkach do ssania mogą skutecznie ograniczać liczbę bakterii w jamie ustnej i gardle. Tylko część badanych produktów leczniczych dostępnych na polskim rynku do dezynfekcji jamy ustnej wykazała aktywność przeciwdrobnoustrojową wymaganą przez normę PN-EN 1040:2006. Nie wszystkie działały równie skutecznie.[1]

Deklarowana przez producentów aktywność przeciwdrobnoustrojowa (na opakowaniu lub w ulotce) nie zawsze była zgodna ze stanem faktycznym.[1] Dlatego wybór preparatu powinien opierać się na udokumentowanej aktywności, a nie tylko deklaracjach producenta.

Porównano najczęściej wybierane przez pacjentów produkty lecznicze w formie tabletek i proszków stosowane w bólu gardła. Celem było sprawdzenie ich aktywności przeciwbakteryjnej wobec drobnoustrojów odpowiedzialnych za infekcje górnych dróg oddechowych.

Jak przeprowadzono badanie?

Badanie przeprowadzono z użyciem szczepów referencyjnych (Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Enterococcus hirae) oraz klinicznych izolatów paciorkowców jamy ustnej (Streptococcus sanguinis, S. mitis, S. oralis, S. salivarius).

Wykonano je zgodnie z normą PN-EN 1040, która zakłada, że preparat działa bakteriobójczo, jeśli powoduje ≥5-logarytmową redukcję bakterii w czasie kontaktu do 60 minut. W tym celu stosowano metodę rozcieńczeniowo-neutralizacyjną, która pozwala zatrzymać działanie antyseptyku po określonym czasie i dokładnie zmierzyć liczbę żywych bakterii.[1]

Wnioski autorów badania Narodowego Instytutu Leków

Nie wszystkie produkty dostępne w aptece działają tak samo, a czas kontaktu z błoną śluzową i skład substancji aktywnej mają kluczowe znaczenie dla skuteczności antyseptycznej i rekomendacji preparatów na ból gardła dla pacjentów. Przeanalizuj poniższą tabelę, aby sprawdzić który preparat dostępny na rynku będzie odpowiednim wyborem w przypadku infekcji gardła.[1]

Leki z grupy marki Neo-Angin® całkowicie spełnia europejską normę PN-EN 1040. Powodują znaczne zmniejszenie liczby drobnoustrojów już po 15 minutach.

Aby można było mówić o skutecznym działaniu antyseptycznym testowane preparaty, musiały osiągnąć wynik większy niż 5 dla każdej grupy. Badanie potwierdziło skuteczność antyseptyczną tabletek do ssania Neo-angin® oraz 3 innych preparatów, z czego 1 z nich, Octeangin, jest na receptę.

Piśmiennictwo

  1. Tyski, S., Bocian, E., Mikiciuk, E., & Grzybowska, W. (2017). Antibacterial activity of selected medicinal products for mouth disinfection in solid form, assessed in accordance with PN-EN 1040. Acta Poloniae Pharmaceutica – Drug Research, 74(4), 1255–1264.
Redakcja portalu. Antyseptyki na ból gardła – wyniki badania Narodowego Instytutu Leków. Portal opieka.farm. 02.01.2026. Link: https://opieka.farm/antyseptyki-na-bol-gardla-wyniki-badania-narodowego-instytutu-lekow/

neo-angin®, tabletki do ssania. 1 tabletka do ssania zawiera: 1,2 mg alkoholu 2,4-dichlorobenzylowego (Alcohol 2,4-dichlorobenzylicus), 0,6 mg amylometakrezolu (Amylmetacresolum), 5,9 mg lewomentolu (Levomentholum). Substancje pomocnicze, które mają istotne znaczenie dla właściwego stosowania produktu leczniczego: jedna tabletka do ssania zawiera 1,14 g glukozy (sucha masa), 1,42 g sacharozy oraz 0,35 mg czerwieni koszenilowej A (E 124). Wskazania do stosowania: zalecany do wspomagania leczenia stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, przebiegających z objawami, takimi jak: ból gardła, zaczerwienienie, obrzęk. Dawkowanie i sposób podania: dorośli i dzieci w wieku powyżej 6 lat: powoli ssać lub rozpuszczać w jamie ustnej 1 tabletkę co 2-3 godziny; nie należy połykać tabletek w całości; nie żuć; nie należy stosować więcej niż 6 tabletek w ciągu doby; pacjent nie powinien przyjmować preparatu dłużej niż 4-5 dni bez zalecenia lekarza. Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą; nietolerancja fruktozy; zaburzenia wchłaniania glukozy-galaktozy; niedobór sacharazy-izomaltazy; nie stosować u dzieci w wieku poniżej 6 lat. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania: neo-angin zawiera czerwień koszenilową A (E 124), która może powodować reakcje alergiczne. Zawiera także 1,14 g glukozy oraz 1,42 g sacharozy w jednej tabletce do ssania, co odpowiada ok. 10 kcal (42 kJ). Należy to wziąć pod uwagę u pacjentów z cukrzycą. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego. Działania niepożądane: bardzo rzadko (<1/10000) podrażnienie błony śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego, mogą również wystąpić reakcje alergiczne. Opracowano na podstawie Charakterystyki produktu Leczniczego z datą 10.10.2022. OTC – produkt leczniczy wydawany bez przepisu lekarza. Przed zastosowaniem należy zapoznać się z pełną informacją o leku. Podmiot odpowiedzialny: M.C.M. Klosterfrau Healthcare sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 2, 01-209 Warszawa, Polska. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane przez MZ nr: R/1663.

neo-angin® bez cukru, tabletki do ssania. 1 tabletka do ssania zawiera: 1,2 mg alkoholu 2,4-dichlorobenzylowego (Alcohol 2,4-dichlorobenzylicus), 0,6 mg amylometakrezolu (Amylmetacresolum), 5,72 mg lewomentolu (Levomentholum). Substancje pomocnicze, które mają istotne znaczenie dla właściwego stosowania produktu leczniczego: jedna tabletka do ssania zawiera 2,58 g izomaltu (E 953) i 0,44 mg czerwieni koszenilowej A (E 124). Wskazania do stosowania: zalecany do wspomagania leczenia stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, przebiegających z objawami, takimi jak: ból gardła, zaczerwienienie, obrzęk. Dawkowanie i sposób podania: dorośli i dzieci w wieku powyżej 6 lat: powoli ssać lub rozpuszczać w jamie ustnej 1 tabletkę co 2-3 godziny; nie należy połykać tabletek w całości; nie żuć; nie należy stosować więcej niż 6 tabletek w ciągu doby; pacjent nie powinien przyjmować preparatu dłużej niż 4-5 dni bez zalecenia lekarza. Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą; nietolerancja fruktozy; nie stosować u dzieci w wieku poniżej 6 lat. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania: neo-angin bez cukru zawiera barwnik czerwień koszenilową (E 124), który może powodować reakcje alergiczne. Zawiera także 2,58 g izomaltu (E 953) w jednej tabletce do ssania, co odpowiada 6 kcal (26 kJ). Należy to wziąć pod uwagę u pacjentów z cukrzycą. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją fruktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego. Izomalt może mieć lekkie działanie przeczyszczające. Działania niepożądane: bardzo rzadko (<1/10000) podrażnienie błony śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego, mogą również wystąpić reakcje alergiczne. Opracowano na podstawie Charakterystyki produktu Leczniczego z datą 10.10.2022. OTC – produkt leczniczy wydawany bez przepisu lekarza. Przed zastosowaniem należy zapoznać się z pełną informacją o leku. Podmiot odpowiedzialny: M.C.M. Klosterfrau Healthcare sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 2, 01-209 Warszawa, Polska. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane przez MZ nr: R/1662.

neo-angin® wiśnia, pastylki twarde. Jedna pastylka twarda zawiera 1,2 mg alkoholu 2,4-dichlorobenzylowego (Alcohol 2,4-dichlorobenzylicus), 0,6 mg amylometakrezolu (Amylmetacresolum), 5,9 mg lewomentolu (Levomentholum). Substancje pomocnicze, które mają istotne znaczenie dla właściwego stosowania produktu leczniczego: Jedna pastylka twarda zawiera 2,58 g izomaltu (E 953), 0,44 mg Ponceau 4R (E 124), 0,30 mg alkoholu benzylowego i mniej niż 0,02 mg butylohydroksyanizolu (E 320). Wskazania do stosowania: neo-angin wiśnia zalecany do wspomagania leczenia stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, przebiegających z objawami, takimi jak: ból gardła, zaczerwienienie, obrzęk. Dawkowanie i sposób podania: dorośli i dzieci w wieku powyżej 6 lat: powoli ssać 1 pastylkę co 2-3 godziny; nie należy połykać pastylek w całości; nie żuć; nie należy stosować więcej niż 6 pastylek w ciągu doby; pacjent nie powinien przyjmować produktu dłużej niż 3-4 dni bez zalecenia lekarza. Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, nie stosować u dzieci w wieku poniżej 6 lat. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania: neo-angin wiśnia zawiera barwnik Ponceau 4R (E 124), który może powodować reakcje alergiczne. Produkt leczniczy zawiera 0,30 mg alkoholu benzylowego (składnik aromatu wiśniowego) w każdej pastylce twardej (2,6 g). Alkohol benzylowy może powodować reakcje alergiczne. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, u pacjentów z chorobami wątroby lub nerek, gdyż duża ilość alkoholu benzylowego może gromadzić się w ich organizmie i działać toksycznie (kwasica metaboliczna). Aromat wiśniowy produktu leczniczego zawiera także butylohydroksyanizol (E 320), który może powodować podrażnienie błon śluzowych. Produkt leczniczy zawiera także 2,58 g izomaltu – substancję słodzącą w jednej pastylce twardej, co odpowiada 6 kcal (26 kJ). Należy wziąć to pod uwagę u pacjentów z cukrzycą. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją fruktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego. Izomalt może mieć lekkie działanie przeczyszczające. Działania niepożądane: bardzo rzadko (<1/10000) podrażnienie błony śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego, mogą również wystąpić reakcje alergiczne. Opracowano na podstawie Charakterystyki produktu Leczniczego z datą 10.10.2022. OTC – produkt leczniczy wydawany bez przepisu lekarza. Przed zastosowaniem należy zapoznać się z pełną informacją o leku. Podmiot odpowiedzialny: M.C.M. Klosterfrau Healthcare sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 2, 01-209 Warszawa, Polska. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane przez MZ nr: 17666.

FB
Twitter/X
LinkedIn
WhatsApp
Email
Wydrukuj
Powiązane opracowania

Zaloguj się