Szybkie łagodzenie bólu gardła wywołanego infekcją – Case study

Autor: mgr farm. Patrycja Sarkowicz
Publikacja: 05/01/2026
Aktualizacja: 05/01/2026
Partner: Klosterfrau Healthcare
NEO.2025.08.29
W sezonie jesienno-zimowym wielu pacjentów zgłasza się z bólem gardła i prosi o preparat, który zadziała szybko. Czy tabletki na ból gardła mogą zwiększać ryzyko wrzodów i co polecić, aby ich uniknąć?

Spis treści

Czego się nauczysz z tego przypadku?

Po zapoznaniu się z tym przypadkiem:

  • przeprowadzisz wywiad farmaceutyczny z pacjent z bólem gardła,
  • rozpoznasz objawy infekcyjnego bólu gardła wymagającego leczenia objawowego,
  • dobierzesz odpowiedni preparat na ból gardła o szybkim działaniu.

Opis przypadku

Do apteki zgłasza się 35-letni mężczyzna, który prosi o lek z przeciwbólowy na gardło. Pyta o preparat działający szybko i skutecznie.[1]

Wywiad i rozpoznanie

Dla kogo ma być preparat?
Należy upewnić się, kto będzie stosować preparat, aby dobrać odpowiedni lek do danej grypy wiekowej. W przypadku dzieci niektóre postacie leków, np. pastylki nie są zalecane ze względu na bezpieczeństwo.

Dla mnie.  
Pacjentem jest osoba dorosła.

Czy ma Pan inne objawy, np. gorączka, kaszel, katar lub ból mięśni?
W zakażeniu bakteryjnym zazwyczaj nie występuje kaszel i katar, za to utrzymuje się wysoka gorączka, węzły chłonne mogą być powiększone, charakterystyczny jest też nalot włóknikowy (nazywany przez pacjentów „ropą”) na tylnej ścianie gardła i migdałkach. Ból gardła wywołany infekcją wirusową zaczyna samoistnie ustępować zwykle po 3–4 dniach, więc leczenie objawowe jest wystarczające. Objawy infekcji bakteryjnej (najczęściej anginy paciorkowcowej) utrzymują się dłużej (nawet 8–10 dni).[2]

Ból gardła, zaczerwienienie i obrzęk.
Jeśli podczas wywiadu farmaceutycznego nie można zidentyfikować przyczyny, najlepiej zarekomendować produkt zwalczający wszystkie możliwe przyczyny, czyli bakterie, wirusy i grzyby. Przykładem jest amylometakrezol i alkohol 2,4-dichlorobenzylowy.[3][4][5][6]

Czy cierpi Pan na chorobę wrzodową?
Ważne, aby ustalić czy pacjent nie ma czynnej choroby wrzodowej, ponieważ dotyczy ona aż 10% populacji, a powikłania mogą obejmować krwawienie (73% pacjentów), perforację (9% pacjentów) i niedrożność odźwiernika (3% pacjentów). Ponadto stosowanie NLPZ jest jedną z głównych przyczyn choroby (36% przypadków).[7]

O! Ciekawe, że Pani pyta. Możliwe, bo ostatnio często odczuwam bóle brzucha.  
Pacjentom z chorobom wrzodową nie zalecaj leków z grupy NLPZ. Ich odstawienie leczy 95% owrzodzeń i zmniejsza częstość nawrotów z 40% do 9%.[7]

Pytam ponieważ, prosi Pan o lek zwiększający ryzyko wrzodów. Polecę coś bezpieczniejszego.  Woli Pan lek bez cukru czy nie ma to znaczenia?
To pytanie pozwala dobrać preparat odpowiedni do potrzeb pacjenta, szczególnie jeśli pacjent ma cukrzycę, problemy z zębami lub preferencje dietetyczne.  

Wolę lek bez cukru.  
Odpowiednim wyborem będą preparaty pozbawione cukru, w których jest on zastępowany substancjami słodzącymi, np. aspartamem. Takie preparaty zmniejszają ryzyko próchnicy i są bezpieczniejsze dla pacjentów z cukrzycą.

A smak miętowo-anyżowy czy wiśniowy?
Preparat, który lepiej smakuje będzie zapewniał lepsze compliance.

Poproszę wiśniowy.  
Dobór smaku preparatu zgodnie z preferencją pacjenta zwiększa komfort terapii i chęć pacjenta do jego regularnego stosowania.

Dobór preparatu

Wybór odpowiedniego preparatu do leczenia bólu gardła jest kluczowy dla osiągnięcia szybkiego efektu terapeutycznego. Decyzja o jego doborze powinna uwzględniać takie aspekty jak:

  • synergia działania składników – połączenie substancji poszerza mechanizm działania, co zwiększa skuteczność działania,[8] dlatego warto rekomendować preparaty będące połączeniem kilku substancji leczniczych. Przykładem jest połączenie amylometakrezolu i alkoholu 2,4-dichlorobenzylowego zapewniające szybką i długotrwałą ulgę w bólu gardła ,[9][10]
  • przyczyny bólu gardła – w wielu przypadkach ciężko jednoznacznie określić co jest przyczyną dolegliwości, dlatego warto polecać substancje o szerokim spektrum działania. Substancje, które działają na główne przyczyny bólu to np. alkohol 2,4-dichlorobenzylowy i amylometakrezol, które zwalczają zarówno wirusy, bakterie i grzyby,[9][10]
  • szybkość działania leku – należy zalecić preparat, który przynosi szybką ulgę w bólu, co jest istotne dla komfortu pacjenta i poprawy jakości życia, szczególnie w przypadku nasilonych objawów lub nagłego początku dolegliwości.[11]

Rekomendacja preparatu i przekazanie zaleceń

Na podstawie wywiadu można uznać, że pacjentowi zmagającymi się z chorobą wrzodową nie należy rekomendować klasycznych leków z grupy NLPZ. Najbardziej odpowiedni będzie preparat łagodzący ból gardła i miejscowo działający przeciwzapalnie oraz antyseptycznie, bez ryzyka wrzodów i krwawień z przewodu pokarmowego, np. Neo-angin® wiśniowy.

Neo-angin® wiśniowy zawiera trzy składniki – amylometakrezol i alkohol 2,4-dichlorobenzylowy wykazujące działanie antyseptyczne i przeciwbólowe oraz lewomentol o działaniu znieczulającym. Jest wskazany jako wsparcie w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, przebiegających z objawami, takimi jak ból gardła, zaczerwienienie czy obrzęk. Jego początek działania wykazano po 5 minutach.[9], co pozwoli na przyniesienie szybkiej ulgi, na którą pacjent zwracał uwagę.

Podczas wydania leku Neo-angin® wiśniowy należy zalecić pacjentowi:

  • 1 pastylkę co 2-3 godziny,
  • maksymalnie 6 pastylek na dobę,
  • stosowanie do 3-4 dni bez konsultacji lekarskiej.

Pastylki należy ssać powoli, nie połykać w całości.

Warto zaznaczyć, że leki grupy marki Neo-Angin® to aż pięć produktów leczniczych: miętowo-anyżowe w wersji z cukrem i bez cukru, wiśniowy bez cukru oraz dwa smaki z benzydaminą.

  • Patrycja Sarkowicz
    mgr farm. Patrycja Sarkowicz

    Junior Pharmaceutical Advisor

Piśmiennictwo

  1. M.C.M. Klosterfrau Healthcare. (2014). ChPL Neo-angin
  2. Cervoni, E., & Leech, K. (2024). Otorynolaryngologia w praktyce lekarza POZ. Medycyna Praktyczna
  3. M.C.M. Klosterfrau Healthcare. (2014). ChPL Neo-angin
  4. M.C.M. Klosterfrau Healthcare. (2014). ChPL Neo-angin bez cukru
  5. M.C.M. Klosterfrau Healthcare. (2015). ChPL Neo-angin wiśnia
  6. Dominiak, K., Bartkiewicz, J., & Dettlaff, K. (2021). Benzydamina – korzyści i zagrożenia. Farmacja Polska, 77(1), 25–33
  7. Vakil N. (2024). Peptic Ulcer Disease: A Review. JAMA, 332(21), 1832–1842. https://doi.org/10.1001/jama.2024.19094
  8. Kuchar, E., & Karlikowska-Skwarnik, M. (2018). Leczenie ostrych stanów zapalnych gardła. Zakażenia XXI Wieku, 1(4), 175–182. https://doi.org/10.31350/zakazenia/2018/4/Z2018027
  9. M.C.M. Klosterfrau Healthcare. (2015). ChPL Neo-angin wiśnia
  10. Rygalski, M., & Zawisza, E. (2015). Sprawdzone metody leczenia bólu gardła [Proven methods of treating a sore throat]. Lek w Polsce, 25(8), 291.
  11. M.C.M. Klosterfrau Healthcare. (2014). ChPL Neo-angin. „Początek działania obserwowano po 5 minutach, a jego długość wynosiła do 3 godzin.
Patrycja Sarkowicz. Szybkie łagodzenie bólu gardła wywołanego infekcją – Case study. Portal opieka.farm. 16.01.2026. Link: https://opieka.farm/szybkie-lagodzenie-bolu-gardla-wywolanego-infekcja-case-study/

neo-angin®, tabletki do ssania. 1 tabletka do ssania zawiera: 1,2 mg alkoholu 2,4-dichlorobenzylowego (Alcohol 2,4-dichlorobenzylicus), 0,6 mg amylometakrezolu (Amylmetacresolum), 5,9 mg lewomentolu (Levomentholum). Substancje pomocnicze, które mają istotne znaczenie dla właściwego stosowania produktu leczniczego: jedna tabletka do ssania zawiera 1,14 g glukozy (sucha masa), 1,42 g sacharozy oraz 0,35 mg czerwieni koszenilowej A (E 124). Wskazania do stosowania: zalecany do wspomagania leczenia stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, przebiegających z objawami, takimi jak: ból gardła, zaczerwienienie, obrzęk. Dawkowanie i sposób podania: dorośli i dzieci w wieku powyżej 6 lat: powoli ssać lub rozpuszczać w jamie ustnej 1 tabletkę co 2-3 godziny; nie należy połykać tabletek w całości; nie żuć; nie należy stosować więcej niż 6 tabletek w ciągu doby; pacjent nie powinien przyjmować preparatu dłużej niż 4-5 dni bez zalecenia lekarza. Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą; nietolerancja fruktozy; zaburzenia wchłaniania glukozy-galaktozy; niedobór sacharazy-izomaltazy; nie stosować u dzieci w wieku poniżej 6 lat. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania: neo-angin zawiera czerwień koszenilową A (E 124), która może powodować reakcje alergiczne. Zawiera także 1,14 g glukozy oraz 1,42 g sacharozy w jednej tabletce do ssania, co odpowiada ok. 10 kcal (42 kJ). Należy to wziąć pod uwagę u pacjentów z cukrzycą. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego. Działania niepożądane: bardzo rzadko (<1/10000) podrażnienie błony śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego, mogą również wystąpić reakcje alergiczne. Opracowano na podstawie Charakterystyki produktu Leczniczego z datą 10.10.2022. OTC – produkt leczniczy wydawany bez przepisu lekarza. Przed zastosowaniem należy zapoznać się z pełną informacją o leku. Podmiot odpowiedzialny: M.C.M. Klosterfrau Healthcare sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 2, 01-209 Warszawa, Polska. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane przez MZ nr: R/1663.

neo-angin® bez cukru, tabletki do ssania. 1 tabletka do ssania zawiera: 1,2 mg alkoholu 2,4-dichlorobenzylowego (Alcohol 2,4-dichlorobenzylicus), 0,6 mg amylometakrezolu (Amylmetacresolum), 5,72 mg lewomentolu (Levomentholum). Substancje pomocnicze, które mają istotne znaczenie dla właściwego stosowania produktu leczniczego: jedna tabletka do ssania zawiera 2,58 g izomaltu (E 953) i 0,44 mg czerwieni koszenilowej A (E 124). Wskazania do stosowania: zalecany do wspomagania leczenia stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, przebiegających z objawami, takimi jak: ból gardła, zaczerwienienie, obrzęk. Dawkowanie i sposób podania: dorośli i dzieci w wieku powyżej 6 lat: powoli ssać lub rozpuszczać w jamie ustnej 1 tabletkę co 2-3 godziny; nie należy połykać tabletek w całości; nie żuć; nie należy stosować więcej niż 6 tabletek w ciągu doby; pacjent nie powinien przyjmować preparatu dłużej niż 4-5 dni bez zalecenia lekarza. Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą; nietolerancja fruktozy; nie stosować u dzieci w wieku poniżej 6 lat. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania: neo-angin bez cukru zawiera barwnik czerwień koszenilową (E 124), który może powodować reakcje alergiczne. Zawiera także 2,58 g izomaltu (E 953) w jednej tabletce do ssania, co odpowiada 6 kcal (26 kJ). Należy to wziąć pod uwagę u pacjentów z cukrzycą. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją fruktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego. Izomalt może mieć lekkie działanie przeczyszczające. Działania niepożądane: bardzo rzadko (<1/10000) podrażnienie błony śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego, mogą również wystąpić reakcje alergiczne. Opracowano na podstawie Charakterystyki produktu Leczniczego z datą 10.10.2022. OTC – produkt leczniczy wydawany bez przepisu lekarza. Przed zastosowaniem należy zapoznać się z pełną informacją o leku. Podmiot odpowiedzialny: M.C.M. Klosterfrau Healthcare sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 2, 01-209 Warszawa, Polska. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane przez MZ nr: R/1662.

neo-angin® wiśnia, pastylki twarde. Jedna pastylka twarda zawiera 1,2 mg alkoholu 2,4-dichlorobenzylowego (Alcohol 2,4-dichlorobenzylicus), 0,6 mg amylometakrezolu (Amylmetacresolum), 5,9 mg lewomentolu (Levomentholum). Substancje pomocnicze, które mają istotne znaczenie dla właściwego stosowania produktu leczniczego: Jedna pastylka twarda zawiera 2,58 g izomaltu (E 953), 0,44 mg Ponceau 4R (E 124), 0,30 mg alkoholu benzylowego i mniej niż 0,02 mg butylohydroksyanizolu (E 320). Wskazania do stosowania: neo-angin wiśnia zalecany do wspomagania leczenia stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, przebiegających z objawami, takimi jak: ból gardła, zaczerwienienie, obrzęk. Dawkowanie i sposób podania: dorośli i dzieci w wieku powyżej 6 lat: powoli ssać 1 pastylkę co 2-3 godziny; nie należy połykać pastylek w całości; nie żuć; nie należy stosować więcej niż 6 pastylek w ciągu doby; pacjent nie powinien przyjmować produktu dłużej niż 3-4 dni bez zalecenia lekarza. Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, nie stosować u dzieci w wieku poniżej 6 lat. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania: neo-angin wiśnia zawiera barwnik Ponceau 4R (E 124), który może powodować reakcje alergiczne. Produkt leczniczy zawiera 0,30 mg alkoholu benzylowego (składnik aromatu wiśniowego) w każdej pastylce twardej (2,6 g). Alkohol benzylowy może powodować reakcje alergiczne. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, u pacjentów z chorobami wątroby lub nerek, gdyż duża ilość alkoholu benzylowego może gromadzić się w ich organizmie i działać toksycznie (kwasica metaboliczna). Aromat wiśniowy produktu leczniczego zawiera także butylohydroksyanizol (E 320), który może powodować podrażnienie błon śluzowych. Produkt leczniczy zawiera także 2,58 g izomaltu – substancję słodzącą w jednej pastylce twardej, co odpowiada 6 kcal (26 kJ). Należy wziąć to pod uwagę u pacjentów z cukrzycą. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją fruktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego. Izomalt może mieć lekkie działanie przeczyszczające. Działania niepożądane: bardzo rzadko (<1/10000) podrażnienie błony śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego, mogą również wystąpić reakcje alergiczne. Opracowano na podstawie Charakterystyki produktu Leczniczego z datą 10.10.2022. OTC – produkt leczniczy wydawany bez przepisu lekarza. Przed zastosowaniem należy zapoznać się z pełną informacją o leku. Podmiot odpowiedzialny: M.C.M. Klosterfrau Healthcare sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 2, 01-209 Warszawa, Polska. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane przez MZ nr: 17666.

FB
Twitter/X
LinkedIn
WhatsApp
Email
Wydrukuj
Powiązane opracowania

Zaloguj się