Czego się nauczysz z tego przypadku?
Po zapoznaniu się z tym przypadkiem:
- przeprowadzisz wywiad farmaceutyczny z pacjent z bólem gardła,
- rozpoznasz objawy infekcyjnego bólu gardła wymagającego leczenia objawowego,
- dobierzesz odpowiedni preparat na ból gardła o szybkim działaniu.
Opis przypadku
Do apteki zgłasza się 35-letni mężczyzna, który prosi o lek z przeciwbólowy na gardło. Pyta o preparat działający szybko i skutecznie.[1]
Wywiad i rozpoznanie
Dla kogo ma być preparat?
Należy upewnić się, kto będzie stosować preparat, aby dobrać odpowiedni lek do danej grypy wiekowej. W przypadku dzieci niektóre postacie leków, np. pastylki nie są zalecane ze względu na bezpieczeństwo.
Dla mnie.
Pacjentem jest osoba dorosła.
Czy ma Pan inne objawy, np. gorączka, kaszel, katar lub ból mięśni?
W zakażeniu bakteryjnym zazwyczaj nie występuje kaszel i katar, za to utrzymuje się wysoka gorączka, węzły chłonne mogą być powiększone, charakterystyczny jest też nalot włóknikowy (nazywany przez pacjentów „ropą”) na tylnej ścianie gardła i migdałkach. Ból gardła wywołany infekcją wirusową zaczyna samoistnie ustępować zwykle po 3–4 dniach, więc leczenie objawowe jest wystarczające. Objawy infekcji bakteryjnej (najczęściej anginy paciorkowcowej) utrzymują się dłużej (nawet 8–10 dni).[2]
Ból gardła, zaczerwienienie i obrzęk.
Jeśli podczas wywiadu farmaceutycznego nie można zidentyfikować przyczyny, najlepiej zarekomendować produkt zwalczający wszystkie możliwe przyczyny, czyli bakterie, wirusy i grzyby. Przykładem jest amylometakrezol i alkohol 2,4-dichlorobenzylowy.[3][4][5][6]
Czy cierpi Pan na chorobę wrzodową?
Ważne, aby ustalić czy pacjent nie ma czynnej choroby wrzodowej, ponieważ dotyczy ona aż 10% populacji, a powikłania mogą obejmować krwawienie (73% pacjentów), perforację (9% pacjentów) i niedrożność odźwiernika (3% pacjentów). Ponadto stosowanie NLPZ jest jedną z głównych przyczyn choroby (36% przypadków).[7]
O! Ciekawe, że Pani pyta. Możliwe, bo ostatnio często odczuwam bóle brzucha.
Pacjentom z chorobom wrzodową nie zalecaj leków z grupy NLPZ. Ich odstawienie leczy 95% owrzodzeń i zmniejsza częstość nawrotów z 40% do 9%.[7]
Pytam ponieważ, prosi Pan o lek zwiększający ryzyko wrzodów. Polecę coś bezpieczniejszego. Woli Pan lek bez cukru czy nie ma to znaczenia?
To pytanie pozwala dobrać preparat odpowiedni do potrzeb pacjenta, szczególnie jeśli pacjent ma cukrzycę, problemy z zębami lub preferencje dietetyczne.
Wolę lek bez cukru.
Odpowiednim wyborem będą preparaty pozbawione cukru, w których jest on zastępowany substancjami słodzącymi, np. aspartamem. Takie preparaty zmniejszają ryzyko próchnicy i są bezpieczniejsze dla pacjentów z cukrzycą.
A smak miętowo-anyżowy czy wiśniowy?
Preparat, który lepiej smakuje będzie zapewniał lepsze compliance.
Poproszę wiśniowy.
Dobór smaku preparatu zgodnie z preferencją pacjenta zwiększa komfort terapii i chęć pacjenta do jego regularnego stosowania.
Dobór preparatu
Wybór odpowiedniego preparatu do leczenia bólu gardła jest kluczowy dla osiągnięcia szybkiego efektu terapeutycznego. Decyzja o jego doborze powinna uwzględniać takie aspekty jak:
- synergia działania składników – połączenie substancji poszerza mechanizm działania, co zwiększa skuteczność działania,[8] dlatego warto rekomendować preparaty będące połączeniem kilku substancji leczniczych. Przykładem jest połączenie amylometakrezolu i alkoholu 2,4-dichlorobenzylowego zapewniające szybką i długotrwałą ulgę w bólu gardła ,[9][10]
- przyczyny bólu gardła – w wielu przypadkach ciężko jednoznacznie określić co jest przyczyną dolegliwości, dlatego warto polecać substancje o szerokim spektrum działania. Substancje, które działają na główne przyczyny bólu to np. alkohol 2,4-dichlorobenzylowy i amylometakrezol, które zwalczają zarówno wirusy, bakterie i grzyby,[9][10]
- szybkość działania leku – należy zalecić preparat, który przynosi szybką ulgę w bólu, co jest istotne dla komfortu pacjenta i poprawy jakości życia, szczególnie w przypadku nasilonych objawów lub nagłego początku dolegliwości.[11]
Rekomendacja preparatu i przekazanie zaleceń
Na podstawie wywiadu można uznać, że pacjentowi zmagającymi się z chorobą wrzodową nie należy rekomendować klasycznych leków z grupy NLPZ. Najbardziej odpowiedni będzie preparat łagodzący ból gardła i miejscowo działający przeciwzapalnie oraz antyseptycznie, bez ryzyka wrzodów i krwawień z przewodu pokarmowego, np. Neo-angin® wiśniowy.
Neo-angin® wiśniowy zawiera trzy składniki – amylometakrezol i alkohol 2,4-dichlorobenzylowy wykazujące działanie antyseptyczne i przeciwbólowe oraz lewomentol o działaniu znieczulającym. Jest wskazany jako wsparcie w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, przebiegających z objawami, takimi jak ból gardła, zaczerwienienie czy obrzęk. Jego początek działania wykazano po 5 minutach.[9], co pozwoli na przyniesienie szybkiej ulgi, na którą pacjent zwracał uwagę.
Podczas wydania leku Neo-angin® wiśniowy należy zalecić pacjentowi:
- 1 pastylkę co 2-3 godziny,
- maksymalnie 6 pastylek na dobę,
- stosowanie do 3-4 dni bez konsultacji lekarskiej.
Pastylki należy ssać powoli, nie połykać w całości.
Warto zaznaczyć, że leki grupy marki Neo-Angin® to aż pięć produktów leczniczych: miętowo-anyżowe w wersji z cukrem i bez cukru, wiśniowy bez cukru oraz dwa smaki z benzydaminą.

- mgr farm. Patrycja Sarkowicz
Junior Pharmaceutical Advisor
Piśmiennictwo
- M.C.M. Klosterfrau Healthcare. (2014). ChPL Neo-angin ⬏
- Cervoni, E., & Leech, K. (2024). Otorynolaryngologia w praktyce lekarza POZ. Medycyna Praktyczna ⬏
- M.C.M. Klosterfrau Healthcare. (2014). ChPL Neo-angin ⬏
- M.C.M. Klosterfrau Healthcare. (2014). ChPL Neo-angin bez cukru ⬏
- M.C.M. Klosterfrau Healthcare. (2015). ChPL Neo-angin wiśnia ⬏
- Dominiak, K., Bartkiewicz, J., & Dettlaff, K. (2021). Benzydamina – korzyści i zagrożenia. Farmacja Polska, 77(1), 25–33 ⬏
- Vakil N. (2024). Peptic Ulcer Disease: A Review. JAMA, 332(21), 1832–1842. https://doi.org/10.1001/jama.2024.19094 ⬏⬏
- Kuchar, E., & Karlikowska-Skwarnik, M. (2018). Leczenie ostrych stanów zapalnych gardła. Zakażenia XXI Wieku, 1(4), 175–182. https://doi.org/10.31350/zakazenia/2018/4/Z2018027 ⬏
- M.C.M. Klosterfrau Healthcare. (2015). ChPL Neo-angin wiśnia ⬏⬏⬏
- Rygalski, M., & Zawisza, E. (2015). Sprawdzone metody leczenia bólu gardła [Proven methods of treating a sore throat]. Lek w Polsce, 25(8), 291. ⬏⬏
- M.C.M. Klosterfrau Healthcare. (2014). ChPL Neo-angin. „Początek działania obserwowano po 5 minutach, a jego długość wynosiła do 3 godzin.„⬏





