Butamirat – Poradnik farmaceuty

Publikacja: 17/12/2025
Aktualizacja: 17/12/2025
Według danych dostępnych w ChPL butamirat jest bezwzględnie przeciwwskazany w I trymestrze ciąży, natomiast w II i III może być stosowany po konsultacji z lekarzem. Brakuje danych dotyczących przenikania butamiratu do mleka kobiecego...
Substancje:

Spis treści

Treść tylko dla farmaceutów i techników farmaceutycznych.

Butamirat jest nieopioidowym lekiem przeciwkaszlowym o działaniu ośrodkowym.

Jak działa Butamirat ?

Butamirat działa ośrodkowo, hamując odruch kaszlu na poziomie rdzenia przedłużonego oraz antycholinergicznie, co prowadzi do rozluźnienia mięśni gładkich i rozszerzenia oskrzeli. W efekcie zmniejsza się opór w drogach oddechowych, co ułatwia oddychanie.

Kiedy i jak wprowadzono do obrotu butamirat ?

Butamirat jest nieopiodowym lekiem przeciwkaszlowym dostępnym w Europie i Meksyku. Nie został zarejestrowany w USA. Na polskim rynku butamirat jest dostępny od 1965 r.

Komu można polecić butamirat ?

Leki z butamiratem można polecić:

  • pacjentowi skarżącemu się na kaszel bez odkrztuszania wydzieliny,
  • pacjentowi zgłaszającemu ból podczas kaszlu i brak snu ze względu na męczący kaszel,
  • opiekunowi dziecka od 2. m.ż. szukającego dla niego leku na suchy kaszel.

Czy butamirat można polecić ciężarnej lub karmiącej?

Według danych dostępnych w ChPL butamirat jest bezwzględnie przeciwwskazany w I trymestrze ciąży, natomiast w II i III może być stosowany po konsultacji z lekarzem. Brakuje danych dotyczących przenikania butamiratu do mleka kobiecego i wpływu na produkcję mleka, dlatego wg ChPL lek ten może być stosowany w okresie karmienia piersią dopiero po konsultacji lekarskiej.

Od jakiego wieku można zarekomendować butamirat?

Syropy z butamiratem możesz polecić dzieciom od 2. lub 3. roku życia w zależności od stężenia, a krople od 2. miesiąca życia.

Jak dobrać postać i moc?

W przypadku najmłodszych pacjentów możesz polecić butamirat w postaci kropli (Sinecod) w dawce 5 mg/ml, które są dopuszczone dla dzieci od 2. miesiąca życia. Dzieciom od 2. r.ż. możesz zarekomendować syrop w stężeniu 0,8 mg/ml (Supremin), a od 3. r.ż. także syropy w stężeniu1,5 mg/ml (Sinecod, Atussan, Natussic, Supremin Max) lub 3 mg/ml (Maxipulmon).

Jak dawkować butamirat?

Dawkowanie butamiratu różni się w zależności od wieku pacjenta i mocy leku, co przedstawiono w tabeli poniżej.

LekDawkaWiekDawkowanie
Sinecod krople5 mg/ml (1 ml to 22 krople)Od 2. m.ż.2. m.ż.- 1. r.ż. – 10 kropli 4 razy na dobę1. r.ż.- 3. r.ż. – 15 kropli 4 razy na dobę>3. r.ż. – 25 kropli 4 razy na dobę
Supremin syrop0,8 mg/ml (4 mg/5 ml)Od 2. r.ż.2-6 lat – 5 ml 3 razy na dobę6-9 lat – 10 ml 3 razy dobę>9. r.ż. – 15 ml 3 razy dobędorośli – 15 ml 4 razy na dobę
Sinecod syrop Atussan syrop Natussic syrop Supremin Max syrop1,5 mg/mlOd 3. r.ż.3-6 lat – 5 ml 3 razy na dobę6-12 lat – 10 ml 3 razy dobę>12. r.ż. – 15 ml 3 razy dobędorośli – 15 ml 4 razy na dobę
Maxipulmon syrop3 mg/mlOd 3. r.ż.3-6 lat – 2,5 ml 3 razy na dobę6-12 lat – 5 ml 3 razy dobę>12. r.ż. – 7,5 ml 3 razy dobędorośli – 7,5 ml 4 razy na dobę
Dawkowanie leków z butamiratem

Jak długo można stosować butamirat?

Przekaż pacjentowi, że nie należy stosować butamiratu dłużej niż 7 dni i w przypadku braku złagodzenia objawów powinien skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia przyczyny kaszlu. Największe stężenie butamiratu zawierają krople Sinecod – 5 mg/ml i syrop Maxipulmon – 3 mg/ml.

Po jakim czasie pacjent odczuje, że butamirat działa?

Pacjent powinien odczuć efekt działania przeciwkaszlowego po ok. 1 h.

Komu stanowczo odradzić stosowanie preparatów zawierających butamirat?

Butamirat należy odradzić kobietom w I trymestrze ciąży oraz pacjentom z nadwrażliwością na substancję czynną.

Jakie przewagi ma butamirat nad innymi lekami o tym samym wskazaniu?

Butamirat może być lepszym wyborem od[1][2]:

  • kodeiny, ponieważ wykazuje większą skuteczność i ma mniej działań niepożądanych, i może być stosowany u astmatyków,
  • dekstrometorfanu, ponieważ nie wykazuje interakcji z innymi lekami i ma mniej działań niepożądanych i może być stosowany u astmatyków, a także może być łączony z lekami przeciwdepresyjnymi bez ryzyka zespołu serotoninowego
  • lewodropropizyny, ponieważ możesz go bezpiecznie polecić dla dzieci poniżej 2. r.ż.

Dodatkowo butamirat jako jedyny lek przeciwkaszlowy jest dostępny w postaci kropli, co ułatwia dawkowania w przypadku małych dzieci.

Jakie działania niepożądane ma butamirat?

Butamirat jest stosunkowo bezpiecznym lekiem i nie powoduje częstych działań niepożądanych. Do tych, które występują rzadko należy senność, nudności, biegunka i pokrzywka. Uprzedź pacjenta, że w rzadkich przypadkach może dochodzić do osłabienia zdolności prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn podczas stosowania butamiratu.

W jakie istotne interakcje z innymi lekami wchodzi butamirat?

Nie ma danych dotyczących interakcji występujących podczas jednoczesnego stosowania butamiratu z innymi lekami.

Jakie produkty komplementarne można polecić pacjentom stosującym butamirat?

Jako leczenie wspomagające w leczeniu kaszlu możesz polecić pacjentowi:

  • inhalacje z czystej soli fizjologicznej lub z soli z dodatkiem kwasu hialuronowego (Nebu-dose),
  • naturalne leki lub wyroby o działaniu osłaniającym i powlekającym na błonę śluzową, takie jak korzeń prawoślazu lekarskiego (Syrop prawoślazowy), liść podbiału pospolitego (Tymianek i Podbiał), porost islandzki (Isla Cassis, Syrop islandzki) czy babka lancetowata (Sirupus Plantaginis).

Piśmiennictwo

  1. Lejeune, J., Weibel, M. A. (1990). Comparaison de deux antitussifs en pédiatrie (citrate de butamirate en soluté buvable avec sirop de zipéprol) [Comparison of 2 antitussive agents in pediatrics (butamirate citrate in drinkable solution and zipeprol syrup)]. Revue medicale de la Suisse romande, 110(2), 181–185.
  2. Morice, A., Kardos, P. (2016). Comprehensive evidence-based review on European antitussives. BMJ open respiratory research, 3(1), e000137. https://doi.org/10.1136/bmjresp-2016-000137
Redakcja portalu. Butamirat – Poradnik farmaceuty. Portal opieka.farm. 28.11.2025. Link: https://opieka.farm/butamirat-poradnik-farmaceuty/
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Najstarsze
Nowsze Najwyżej oceniane
Inline Feedbacks
View all comments
FB
Twitter/X
LinkedIn
WhatsApp
Email
Wydrukuj
Zobacz też
Inne o substancji:

Zaloguj się