Pytanie
Piracetam jest lekiem nootropowym, który jest stosowany m.in. jako środek wzmacniający funkcje poznawcze u osób z demencją lub u dzieci z dysleksją. Czy może być stosowany w celu poprawienia pamięci u zdrowych ludzi?
Krótka odpowiedź
U osób z deficytami pamięci wywołanymi starzeniem się, demencją lub urazami oraz w przypadku dzieci dyslektycznych piracetam wykazuje skuteczność, efekty są znacznie wyraźniejsze, gdy funkcja jest zaburzona.[1] Natomiast wpływ piracetamu na nieuszkodzone mózgi nie został jeszcze w pełni oceniony, skuteczność jest niepewna.[2]
Wyjaśnienie
Zdrowi pacjenci często poszukują środków poprawiających koncentrację i pamięć. Część pacjentów poszukuje leków dostępnych w aptece bez recepty, natomiast inni idą krok dalej i próbują stosować leki o statusie leków na receptę. Lista tych leków obejmuje leki stymulujące, leki nootropowe, cholinergiczne oraz rośliny i ich ekstrakty o działaniu nootropowym.[3]
W prospektywnym, podwójnie ślepym, kontrolowanym placebo badaniu wykazano, że pacjenci po udarze przyjmujący wspomagająco w terapii logopedycznej piracetam wykazali szybszy powrót różnych funkcji językowych w porównaniu do grupy placebo.[4] W wieloośrodkowym, podwójnie zaślepionym badaniu wykazano, że dzieci z zaburzeniami dysleksyjnymi stosujące piracetam szybciej przyswajały wiedzę w porównaniu do grupy niestosującej leku.[5]
Dostępne są badania potwierdzające skuteczność działania piracetamu u pacjentów z zaburzeniami poznawczymi, natomiast w przypadku zdrowych osób bez defektów, takich badań nie ma. Ze względu na brak dowodów klinicznych stosowanie piracetamu nie jest zalecane w celu poprawy pamięci oraz jakości nauki.

-
mgr farm. Urszula TrybulskaRedaktor w 3PG, współautorka książek dla farmaceutów. Czynna zawodowo farmaceutka zatrudniona na stanowisku kierownika apteki. Absolwentka I edycji studiów podyplomowych Opieka Farmaceutyczna w geriatrii oraz uczestniczka programu pilotażowego przeglądów lekowych w 2022 r.
-
mgr farm. Konrad TuszyńskiDyrektor ds. naukowych grupy 3PG. Redaktor naukowy i założyciel Wydawnictwa Farmaceutycznego. Współautor ponad 50 podręczników dla farmaceutów, a także publikacji naukowych z zakresu biofarmacji [publikacje naukowe]. Na co dzień tworzy treści edukacyjne i narzędzia dla pracowników aptek w całej Polsce. Kierownik pilotażu wdrożenia opieki farmaceutycznej w latach 2018-2019 pod patronatem Naczelnej Izby Aptekarskiej. Pasjonat i propagator evidence-based medicine. Wykładowca na studiach podyplomowych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM), Uniwersytetu Medycznego w Lublinie i Akademii Ekonomiczno-Humanistycznej. Członek Komisji ds. Opieki Farmaceutycznej OIA Kraków. [LinkedIn]
Piśmiennictwo
- Müller, W. E., Eckert, G. P., & Eckert, A. (1999). Piracetam: novelty in a unique mode of action. Pharmacopsychiatry, 32 Suppl 1, 2–9. https://doi.org/10.1055/s-2007-979230 ⬏
- Schifano, F., Catalani, V., Sharif, S., Napoletano, F., Corkery, J. M., Arillotta, D., Fergus, S., Vento, A., & Guirguis, A. (2022). Benefits and Harms of 'Smart Drugs’ (Nootropics) in Healthy Individuals. Drugs, 82(6), 633–647. https://doi.org/10.1007/s40265-022-01701-7 ⬏
- Malík, M., & Tlustoš, P. (2022). Nootropics as Cognitive Enhancers: Types, Dosage and Side Effects of Smart Drugs. Nutrients, 14(16), 3367. https://doi.org/10.3390/nu14163367 ⬏
- Kessler, J., Thiel, A., Karbe, H., & Heiss, W. D. (2000). Piracetam improves activated blood flow and facilitates rehabilitation of poststroke aphasic patients. Stroke, 31(9), 2112–2116. https://doi.org/10.1161/01.str.31.9.2112 ⬏
- Wilsher, C. R., Bennett, D., Chase, C. H., Conners, C. K., DiIanni, M., Feagans, L., Hanvik, L. J., Helfgott, E., Koplewicz, H., & Overby, P. (1987). Piracetam and dyslexia: effects on reading tests. Journal of clinical psychopharmacology, 7(4), 230–237. ⬏




