Heksylorezorcynol jest to pochodna fenolu, która naturalnie występuje w roślinach. Jest związkiem organicznym o działaniu bakteriobójczym, antyseptycznym i miejscowo znieczulającym.
Jak działa heksylorezorcynol?
Heksylorezorcynol wykazuje działanie miejscowo znieczulające poprzez blokowanie kanałów sodowych, co z kolei hamuje inicjację i przewodzenie impulsów nerwowych odpowiadających za odczuwanie lub przekazywanie sygnałów bólowych w obszarze, w którym został zastosowany. Dodatkowo wykazuje działanie antyseptyczne poprzez hamowanie wytwarzania biofilmu bakteryjnego i zmniejszenie przylegania bakterii do gardła. Preparat z heksylorezorcynolem wykazuje aktywność bakteriobójczą wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych od 1 minuty, niszcząc 99,9% bakterii w ciągu 1 minuty w przypadku bakterii S. pyogenes, która odpowiada za występowanie anginy [1]. Dodatkowo wykazano jego właściwości przeciwzapalne, przeciwstarzeniowe poprzez hamowanie fosforylacji mediatorów odpowiedzi immunologicznej i rozjaśniające skórę dzięki silnemu hamowaniu tyrozynazy, która jest kluczowym enzymem procesu melanogenezy.
Kiedy i jak wprowadzono do obrotu heksylorezorcynol?
W 1913 roku Johnson i Willard Hodge opublikowali metodę syntezy alkilowanych rezorcynoli opartą na katalizowanej cynkiem redukcji odpowiedniego ketonu. Do 1921 roku wraz z Frederickiem Lane zsyntetyzowali serię alkilorezorcynoli i wykazali, że siła antyseptyczna wzrasta wraz z długością grupy alkilowej. Doprowadziło to do opracowania 4-heksylorezorcynolu.
Komu można polecić heksylorezorcynol?
Lek zawierający heksylorezorcynol możesz polecić pacjentowi, który:
- wykupuje antybiotyk stosowany w leczeniu anginy – heksylorezorcynol wykazuje działanie bakteriobójcze i niszczy do 99,9% bakterii S. pyogenes odpowiedzialnych za występowanie anginy,
- skarży się na zapalenie gardła objawiające się obrzękiem, zaczerwienienie i jego bólem.
Czy heksylorezorcynol można polecić ciężarnej lub karmiącej?
Brak jest informacji odnośnie przenikania heksylorezorcynolu do mleka matki. Według producenta nie obserwuje się działań niepożądanych u niemowląt, jednak ze względów bezpieczeństwa zaleca się stosowanie leku pod kontrolą lekarza [2]. Poleć pacjentce karmiącej piersią bezpieczniejsze preparaty zawierające benzydaminę (Tantum Verde), alkohol 2,4-dichlorobenzylowy (Strepsils truskawkowy) lub amylometakrezol (Neo Angin).
Dotychczas nie stwierdzono szkodliwego działania heksylorezorcynolu u kobiet ciężarnych, jednak ze względu na brak badań dotyczących stosowania preparatu w okresie ciąży zaleć jego stosowanie pod kontrolą lekarza.
Od jakiego wieku można zarekomendować heksylorezorcynol?
Zaleć stosowanie preparatu u dzieci powyżej 7. roku życia.
Jak dobrać postać i moc?
Heksylorezorcynol występuje tylko w postaci tabletek do ssania CholinexIntense zawierających 2,5 mg heksylorezorcynolu i 1,2 mg chlorku benzalkoniowego, które mogą być stosowane od 7. roku życia.
Jak dawkować heksylorezorcynol?
Heksylorezorcynol występuje na rynku w postaci tabletek do ssania zawierających dodatkowo chlorek benzalkoniowy (CholinexIntense). Zaleć następujące dawkowanie:
- w przypadku dzieci w wieku 7-12 lat należy przyjmować maksymalnie 4 na dobę tabletki, co 3 godziny,
- w przypadku młodzieży powyżej 12. roku życia i dorosłych 8 tabletek na dobę, również zachowują 3 godzinny odstęp.
Jak długo pacjent może stosować i jaką największą dawkę można polecić?
Ze względu na to, że lek z heksylorezorcynolem stosuje się w leczeniu bólu gardła można stosować go do momentu ustąpienia objawów. Jeżeli pacjent nie odczuje żadnej poprawy po jego przyjmowaniu skieruj go do lekarza w celu poszerzenia diagnozy.
Po jakim czasie pacjent odczuje, że heksylorezorcynol działa?
Pacjent powinien odczuć efekt przeciwbólowy kilka minut po zastosowaniu.
Komu stanowczo odradzić stosowanie preparatów zawierających heksylorezorcynol?
Odradź stosowanie preparatu z heksylorezorcynolem pacjentom z nietolerancją fruktozy.
Jakie heksylorezorcynol ma przewagi nad innymi lekami o tym samym wskazaniu?
W randomizowanym podwójnie zaślepionym badaniu porównującym skuteczność preparatów z heksylorezorcynolem z preparatami z lidokainą i alkoholem 2,4-dichlorobenzylowym wykazano, że ból gardła znacznie zmniejszał się już po minucie od podania preparatu z heksylorezorcynolem, natomiast taki sam efekt uzyskano po 5- 30 minutach w przypadku preparatu z lidokainą i alkoholem 2,4-dichlorobenzylowym. Maksymalne zmniejszenie bólu gardła obserwowano 15 minut po podaniu dawki w obu przypadkach. Wyniki te wskazują, że preparat z heksylorezorcynolem szybciej zmniejsza ból gardła, w porównaniu do preparatu z lidokainą i alkoholem 2,4-dihydrobenzylowym. Trudności z przełykaniem znacząco zmniejszyły się u pacjentów przyjmujących heksylorezorcynol po 1 minucie, natomiast u pacjentów przyjmujących preparat z lidokainą i alkoholem 2,4-dichlorobenzylowym po 5 minutach [3].
Jakie działania niepożądane ma heksylorezorcynol?
Brak istotnych działań niepożądanych.
W jakie istotne interakcje z innymi lekami wchodzi heksylorezorcynol?
Nie stwierdzono występowania interakcji.
Jakie produkty komplementarne można polecić pacjentom stosującym heksylorezorcynol?
Ze względu na wysuszające działanie na błonę śluzową gardła środków przeciwbólowych, zaleć pacjentowi preparaty nawilżające gardło zawierające porost islandzki (Isla) lub kwas hialuronowy (GeloVox).
Piśmiennictwo
- Matthews, D., Adegoke, O., & Shephard, A. (2020). Bactericidal activity of hexylresorcinol lozenges against oropharyngeal organisms associated with acute sore throat. BMC research notes, 13(1), 99. https://doi.org/10.1186/s13104-020-04954-1⬏
- STADA (2014). ChPL, CholinexIntense⬏
- McNally, D., Shephard, A., & Field, E. (2012). Randomised, double-blind, placebo-controlled study of a single dose of an amylmetacresol/2,4-dichlorobenzyl alcohol plus lidocaine lozenge or a hexylresorcinol lozenge for the treatment of acute sore throat due to upper respiratory tract infection. Journal of pharmacy & pharmaceutical sciences : a publication of the Canadian Society for Pharmaceutical Sciences, Societe canadienne des sciences pharmaceutiques, 15(2), 281–294. https://doi.org/10.18433/j31309⬏