Pytanie
Składniki mineralne wchodzą w skład leków i złożonych suplementów diety, których zadaniem jest uzupełniać niedobory kluczowych mikroelementów w diecie. Czy istnieją dawki składników mineralnych, które przyjmowane łącznie zaburzają swoje wchłanianie na skutek wzajemnej interakcji?
Krótka odpowiedź
Istnieją dane naukowe dotyczące zaburzeń absorpcji siarczanu żelaza w obecności węglanu wapnia lub siarczanu magnezu oraz siarczanu cynku w obecności fumaranu żelaza lub węglanu/cytrynianu wapnia.[1]
Wyjaśnienie
Interakcje składników mineralnych mogą w istotny sposób zaburzać ich wchłanianie, zwłaszcza gdy oba składniki są przyjmowane doustnie w tym samym czasie. Przykłady takich interakcji wraz z dawkami składników mineralnych przedstawia Tabela 1. Jeśli u pacjenta istnieje ryzyko wystąpienia takiej interakcji, należy zalecić mu rozdzielenie dawkowania obu leków (lub suplementów diety) w czasie.
Tabela 4 Dawki składników mineralnych, które przyjmowane łącznie zmniejszają wchłanianie poszczególnych składników.[2][3][4][5][6]
| Składniki mineralne | Mechanizm interakcji | Dawki zmniejszające wchłanianie |
| siarczan żelaza + węglan wapnia | tworzenie nierozpuszczalnych połączeń kompleksowych | Według badania klinicznego z 1986 roku, wysokie dawki wapnia (500 mg i więcej) mogą zmniejszać wchłanianie żelaza (10-20 mg) o dwie trzecie. |
| siarczan/fumaran żelaza + węglan magnezu | nieustalony (prawdopodobnie spadek rozpuszczalności soli żelaza lub polimeryzacja) | W badaniu z 1976 roku, oceniającym wpływ podania leku zobojętniającego, zawierającego m. in. węglan magnezu i wodorotlenek magnezu, zaobserwowano zmniejszenie wchłaniania siarczanu magnezu (100 mg jonów) o 37% i fumaranu żelaza o 31%. |
| siarczan cynku + fumaran żelaza | nieustalony, zależny od stężenia obu składników mineralnych w świetle jelit | W badaniu z 2007 roku, przeprowadzonym na 14 zdrowych uczestnikach oceniono, że podanie łącznie 10 mg jonów żelaza i 11,71 mg jonów cynku zmniejszało biodostępność żelaza o 56%. |
| siarczan cynku + węglan/cytrynian wapnia | nieustalony | Według badania klinicznego z 1994 roku, 600 mg węglanu lub cytrynianu wapnia podane doustnie łącznie z 20 mg siarczanu cynku zmniejszało biodostępność soli cynku o 72%. |
Piśmiennictwo
- Preston, C. L. (red.). (2019). Stockley’s Drug Interactions. Twelfth edition. Pharmaceutical Press.⬏
-
Argiratos, V., & Samman, S. (1994). The effect of calcium carbonate and calcium citrate on the absorption of zinc in healthy female subjects. European Journal of Clinical Nutrition, 48(3), 198–204.⬏
-
Ekenved, G., Halvorsen, L., & Sölvell, L. (1976). Influence of a liquid antacid on the absorption of different iron salts. Scandinavian journal of haematology. Supplementum, 28, 65–77. https://doi.org/10.1111/j.1600-0609.1976.tb00349.x⬏
-
O’Neil-Cutting, M. A. (1986). The Effect of Antacids on the Absorption of Simultaneously Ingested Iron. JAMA: The Journal of the American Medical Association, 255(11), 1468. doi:10.1001/jama.1986.033701100900⬏
-
Olivares, M., Pizarro, F., & Ruz, M. (2007). New insights about iron bioavailability inhibition by zinc. Nutrition, 23(4), 292–295. https://doi.org/10.1016/j.nut.2007.01.006⬏
-
Preston, C. L. (red.). (2019). Stockley’s Drug Interactions. Twelfth edition. Pharmaceutical Press.⬏